Gjuha romançe

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Gjuha romançe
Flitët në Graubünden
Folësit
Filogjeneza
Kodet e klasifikimit
ISO 639-1 rm
ISO 639-2 roh

Gjuha romançe është gjuhë e cila flitet në Zvicrën juglindore në Graubünden. Kjo gjuhë flitet që nga viti 1938 dhe u bë gjuhë zyrtare së bashku me gjermanishten, frëngjishten dhe italishten.

Gjuha romançe është gjuhë pasardhës i gjuhës latine, kjo gjuhë ndahet në pesë dialekte, secila dialekt e ka formën e shkrimit të vetë.

Dialektet[redakto | redakto tekstin burimor]

Historical distribution of the dialects of Romansh
Dialekti i gjuhë romançe, gjermane, italiane në Grison.
██ Sursilvan ██ Tuatschin ██ Sutsilvan ██ Surmiran ██ Putèr ██ Vallader ██ Jauer

Dialektet perëndimor[redakto | redakto tekstin burimor]

1. Sursilvan i nxjerrë nga emri e regjionit Surselva, që do të thotë: fjala sur dmth lartë dhe selva që do të thotë pyll. Është gjuhë e përhapur në regjionin Surselva me 17.897 folës. Kjo gjuhë flitet në Rhein perëndimore.

Gjuha qëndrore[redakto | redakto tekstin burimor]

2. Sutsilva (suts 'poshtë' dhe selva 'pyll') flitet në Rhein lindore. Është gjuhë e përhapur me 1.111 folës.

3. Surmiran (sur 'lartë' dhe miran 'mur') flitet në Surmeira/Oberhalbstein në Gelgia dhe luginën Albula. Sutsilvan dhe Surmiran nganjëherë referohet si gjuhë qendërore (romançe).

Gjuha lindore[redakto | redakto tekstin burimor]

4. Puter flitet në Engidan në Zernez perëndimore, poashtu në regjionin e Bernina Pass. Është gjuhë e përhapur me 5.497 folës.

5. Vallader flitet Engadinën e ulët (Engiadina Bassa) dhe në Val Müstair midis Martina dhe Zernez. Është gjuhë e dytë e përhapur me 6.448 folës.

6. Jauer flitet në Val Müstair. Është e ngjajshme me dialektin Vallader dhe Puter. Sipas vitit 2000, Jauer ka 1.400 folës.


Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]