Hunzakët

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Hundëza)
Shko te: navigacion, kërko
flamuri i Hunzakëve

Hunza është një rajon në Pakistan i vendosur në një pllajë 2300-2700 metra mbi nivelin e detit dhe tërë lugina rrethohet nga male me lartësi 6000-7500 metra mbi nivelin e detit. Edhe pse vendi është malor, ai është shumë pjellor në prodhimin e zarzavateve, frutave e drithërave të ndryshme, si për shembull: patate, bizele, kastraveca, grurë, misër, elb, kajsi, dardhë, mollë, pjeshka, kumbulla, fiq, qershi, rrush, shalqi etj. Banorët janë bujq të shkëlqyer dhe kanë krijuar një sistem mahnitës e madhështor taracash dhe vaditjeje për to.

Hunzakët mendohet se janë një fis me prejardhje ilire edhe sot e kësaj dite me tradita, gjuhë dhe zakone të ndryshme i vendosur në Kafiristan, në pjesën e Pakistanit, aty ku e kanë kufirin e përbashkët Afganistani, Pakistani, Kina dhe Taxhikistani.

Hamendja se ata janë me zanafillë ilire rrjedh nga fakti se rreth 6 mijë ushtarë ilirë, pas vrasjes së Klitit nga Aleksandri i Madh, e veçuan pozicionin e tyre prej tij dhe u endën nëpër Baktria, derisa përfunduan në Kafiristanin e sotëm, midis Afganistanit dhe Pakistanit verior.

Përpara pak vjetësh, skenaristi Xhejms Hilton xhiroi një dokumentar të titulluar “Horizonte të humbura” (Lost Horizons). Banorët e asaj zone janë të gjatë, të bardhë, me flokë gështenjë dhe jetojnë shumë vjet. Lugina ku jetojnë quhet në ditët e sotme Hunza (që disa e shpjegojnë me shqipen Hundë e vogël) dhe me të vertëte kjo fushë mbyllet me një hundëz midis dy maleve që e rrethojnë. Një tjetër vendndodhje moçalore quhet Balta. Dialekti i tyre quhet Burrusheski, që disa hamendje e shpjegojnë me togfjalëshin shqip gjuhë e burrave, ose burrërishte.

Banorët e zonës së Kafiristanit duke përfshirë edhe Hunzakët i rezistuan futjes me detyrim të fesë myslimane dhe megjithatë edhe sot bëjnë dhe pijnë (në kundërshtim nga të gjithë banorët e atjeshëm) verë e madje të përzierë me ujë, siç bënin të lashtët. Për këtë arsye e gjithë krahina quhet Kafiristan (nga arabishtja kafirë - të pafe, ndërsa stan vend).

Shumë zakone dhe tradita të tyre dëshmojnë prejardhjen iliro-helene të tyre; këtë e dëshmon edhe Ernesto Skura në shkrimin e tij, “Ilirët në Afganistan” në gazetën “Lidhja” të Antonio Bellushit, maj 1983.[1]

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Aristidh P. Kola: “Arvanitasit dhe prejardhja e grekërve”, Sh.B. 55, Tiranë, 2002
 Commons: Burusho people – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale