Karli I i Anzhusë
| Charles I | |
|---|---|
_(cropped).jpg) Head from portrait statue rr. 1277 | |
| King of Sicily | |
| Sundimi | 1266–1282 (island of Sicily and mainland territories) 1282–1285 (mainland territories, also known as the Kingdom of Naples) |
| Kurorëzimi | 5 January 1266 |
| Paraardhësi | Manfred |
| Successors | |
| Contenders | Peter I and Constance II (1282–1285) |
| Count of Anjou and Maine | |
| Sundimi | 1246–1285 |
| Pasardhësi | Charles II |
| Count of Provence | |
| Sundimi | 1246–1285 |
| Paraardhësi | Beatrice |
| Pasardhësi | Charles II |
| King of Albania | |
| Sundimi | February 1272 – 1285 |
| Pasardhësi | Charles II |
| Prince of Achaea | |
| Sundimi | 1278–1285 |
| Paraardhësi | William |
| Pasardhësi | Charles II |
| Lindi | Early 1226/1227 |
| Vdiq | 7 January 1285 (aged 57–59) Foggia, Kingdom of Naples |
| Varrimi | |
| Bashkëshort(i/ja)s | |
| Fëmijët more... | |
| Shtëpia mbretërore | Capet (by birth) Anjou-Sicily (founder) |
| Ati | Louis VIII of France |
| Nëna | Blanche of Castile |
Karli I (italisht: Carlo; fillimi i viteve 1226/1227 – 7 janar 1285), i njohur zakonisht si Karli i Anzhusë (Charles of Anjou ose Charles d'Anjou), ishte Mbret i Siçilisë nga viti 1266 deri në vitin 1285. Ai ishte anëtar i dinastisë Kapetiane dhe themelues i Shtëpisë së Anzhu-Siçilisë. Midis viteve 1246 dhe 1285, ai ishte Kont i Provansës dhe Forcalquier në Perandorinë e Shenjtë Romake, si edhe Kont i Anzhusë dhe Maine në Francë. Në vitin 1272 u shpall Mbret i Shqipërisë; në vitin 1277 bleu të drejtën për të pretenduar Mbretërinë e Jerusalemit; ndërsa në vitin 1278 u bë Princ i Akesë, pasi sundimtari i mëparshëm, Uilliam i Villehardouinit, vdiq pa trashëgimtarë.
Djali më i vogël i Luigjit VIII të Francës dhe Blanka e Kastiljes, Karli ishte parashikuar fillimisht për një karrierë kishtare deri në fillim të viteve 1240. Ai fitoi Provansën dhe Forcalquier përmes martesës me Beatriçen. Përpjekjet e tij për të rivendosur autoritetin qendror e vunë në konflikt me vjehrrën e tij, Beatriçen e Savojës, dhe me fisnikërinë vendase. Në vitin 1248 ai ia dorëzoi kontrollin e Forcalquier-it vjehrrës së tij, por ajo ia riktheu atë në vitin 1256. Karli mori në zotërim Anzhunë dhe Maine si apanazh nga vëllai i tij, Luigji IX i Francës. Ai e shoqëroi Luigjin gjatë Kryqëzatës së Shtatë në Egjipt. Menjëherë pas kthimit në Provansë në vitin 1250, Karli detyroi tre qytete të pasura dhe autonome – Marsejën, Arlin dhe Avinjonin – të njihnin sovranitetin e tij.
Në vitin 1253, Karli mbështeti Margaretën II, konteshën e Flandrës dhe Hainaut-it, kundër djalit të saj të madh, Gjonit, në këmbim të Hainaut-it. Dy vjet më vonë, Luigji IX e bindi të hiqte dorë nga ky kont, por urdhëroi Margaretën t’i paguante 160 000 marka si kompensim. Karli nënshtrroi fisnikët dhe qytetet rebele të Provansës dhe zgjeroi sovranitetin e tij mbi më shumë se një duzinë qytetesh dhe zotërimesh në Mbretërinë e Arlit. Në vitin 1263, pas vitesh negociatash, ai pranoi ofertën e Selisë së Shenjtë për të pushtuar Mbretërinë e Siçilisë nga dinastia Hohenstaufen. Kjo mbretëri, që përfshinte ishullin e Siçilisë dhe Italinë Jugore deri në veri të Napolit, njihej si Regno. Papa Urbani IV shpalli një kryqëzatë kundër mbretit në fuqi, Manfredit të Siçilisë, dhe ndihmoi Karlin të siguronte fonde për fushatën ushtarake.
Karli u kurorëzua mbret në Romë më 5 janar 1266. Ai shkatërroi ushtrinë e Manfredit dhe pushtoi Regno-n pothuajse pa hasur rezistencë. Fitorja e tij ndaj nipit të ri të Manfredit, Konradinit, në Betejën e Tagliacozzos më 1268, e forcoi edhe më tej sundimin e tij. Në vitin 1270, ai mori pjesë në Kryqëzatën e Tetë, të organizuar nga Luigji IX, dhe detyroi kalifin hafsid Muhamedi I t’i paguante një tribut vjetor. Fitoret e Karlit i siguruan atij një pozitë dominuese ndër mbështetësit italianë të Papatit, të njohur si Guelfët. Megjithatë, ndikimi i tij në zgjedhjet papnore dhe prania e fortë ushtarake në Itali shqetësuan papët. Ata u përpoqën t’i orientonin ambiciet e tij drejt territoreve të tjera dhe e ndihmuan të fitonte pretendime mbi Akenë, Jerusalemin dhe Arlin përmes traktateve.
Në vitin 1281, Papa Martini IV e autorizoi Karlin të niste një kryqëzatë kundër Perandorisë Bizantine. Anijet e tij po grumbulloheshin në Mesinë, gati për të filluar fushatën, kur më 30 mars 1282 shpërtheu kryengritja e njohur si Mbrëmësoret Siçiliane (Sicilian Vespers), e cila i dha fund sundimit të Karlit mbi ishullin e Siçilisë. Me mbështetjen e Francës dhe të Selisë së Shenjtë, ai arriti të ruante zotërimet në territorin kontinental (ose Mbretërinë e Napolit). Karli vdiq ndërsa po përgatitej për një pushtim të ri të Siçilisë.