Shko te përmbajtja

Karta e Kombeve të Bashkuara

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Karta e Kombeve të Bashkuara
Karta e OKB-së
Hartuar14 gusht 1941
Nënshkruar26 qershor 1945 (1945-06-26)
VendndodhjaSan Francisko, Kaliforni, SHBA
Në fuqi24 tetor 1945
KushtetRatifikimi nga Kina, Franca, Bashkimi Sovjetik, Mbretëria e Bashkuar, Shtetet e Bashkuara dhe një shumicë e shteteve nënshkruese.
Ratifikues193
DepozitarQeveria e Shteteve të Bashkuara të Amerikës[1]
GjuhëtArabishtja, Kinezishtja, Anglisht, Frëngjisht, Rusisht, dhe Spanjisht
Teksti i plotë
Charter of the United NationsWikisource

Karta e Kombeve të Bashkuara (Karta e OKB-së) është traktati themelor i Kombeve të Bashkuara (OKB).[2] Ajo përcakton qëllimet, strukturën qeverisëse dhe kornizën e përgjithshme të Sistemit të OKB-së, duke përfshirë organet e saj kryesore: Sekretariatin, Asamblenë e Përgjithshme, Këshillin e Sigurimit, Këshillin Ekonomik dhe Shoqëror (ECOSOC), Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë dhe Këshillin e Kujdestarisë.

Karta e OKB-së i mandaton Kombet e Bashkuara dhe shtetet anëtare të saj të ruajnë paqen dhe sigurinë ndërkombëtare, të mbështesin të drejtën ndërkombëtare, të arrijnë "standarde më të larta jetese" për qytetarët e tyre, të adresojnë "problemet ekonomike, sociale, shëndetësore dhe të ngjashme" dhe të promovojnë "respektin universal dhe respektimin e të drejtave të njeriut dhe lirive themelore për të gjithë pa dallim race, seksi, gjuhe ose feje". Si një kartë dhe traktat përbërës, rregullat dhe detyrimet e saj janë të detyrueshme për të gjithë anëtarët dhe zëvendësojnë ato të traktateve të tjera.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Aleatët - të njohur zyrtarisht si Kombet e Bashkuara - ranë dakord të krijojnë një organizatë të re ndërkombëtare të pasluftës. Në përputhje me këtë qëllim, Karta e OKB-së u diskutua, u përgatit dhe u hartua gjatë Konferencës së San Franciskos që filloi më 25 prill 1945, e cila përfshinte shumicën e kombeve sovrane të botës. Pas miratimit të dy të tretave të secilës pjesë, teksti përfundimtar u miratua unanimisht nga delegatët dhe u hap për nënshkrim më 26 qershor 1945; u nënshkrua në San Francisko, Kaliforni, Shtetet e Bashkuara, nga 50 nga 51 vendet anëtare origjinale.[3]

Karta hyri në fuqi më 24 tetor 1945, pas ratifikimit nga pesë anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të BashkuaraKina, Franca, Bashkimi Sovjetik, Mbretëria e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara—dhe shumica e nënshkruesve të tjerë; kjo konsiderohet data zyrtare e fillimit të Kombeve të Bashkuara, me sesionin e parë të Asamblesë së Përgjithshme, që përfaqësonte të gjithë 51 anëtarët fillestarë, që u hap në Londër janarin pasardhës. Asambleja e Përgjithshme e njohu zyrtarisht 24 tetorin si Ditën e Kombeve të Bashkuara në vitin 1947 dhe e shpalli atë një festë zyrtare ndërkombëtare në vitin 1971. Me 193 palë, shumica e vendeve tani e kanë ratifikuar Kartën.

  1. "United Nations Charter, Chapter XIX: Ratification and Signature". www.un.org (në anglisht). Marrë më 2025-07-10.
  2. "Charter of the United Nations". www.un.org (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 21 prill 2009. Marrë më 2025-11-15.
  3. "1945: The San Francisco Conference" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 18 mars 2021.