Monosakaridet

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Monosakaridet (sheqeri i thjeshtë) (greqisht mono-një, lat. scharum-sheqer), janë komponime të cilat përbëhen vetëm prej një molekule të sheqerit.Formula e pergjithshme e monosakarideve eshte CnH2*nCn ku "n" eshte nje numer qe ka vler prej 3 deri ne 8,perfaqesuesi me i rendesishum eshte heksoza ose siq njihet ndryshe glukoza i cilia ka formul C6H12O6 pra 6 atome karbon dhe oksigjen dhe 12 atome hidrogjen . Monosakaridet me hidrolizë nuk mund të ndahen në njësi më të vogla d.m.th. nuk hidrolizohen. Kanë dy grupe funksionore: grupin hidroksi -OH dhe grupin (aldehid CHO, keton >C=O).

Monosakaridet më të rëndësishme janë pentozet dhe heksozet. Nga pentozet rëndësi më të madhe kanë riboza dhe deoksiriboza. Nga heksozet rëndësi më të madhe kanë glukoza dhe fruktoza. Monosakaridet ekzistojnë në formë vargore (lineare) dhe ciklike (unazore).