Ndotësit e tokës dhe ujit
Ndotja e ujit
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ndotja e ujit (ose ndotja ujore) është ndotja e trupave ujorë, zakonisht si rezultat i aktiviteteve njerëzore, në mënyrë që të ndikojë negativisht në përdorimet e tij. Trupat ujorë përfshijnë liqenet, lumenjtë, oqeanet, akuiferët, rezervuarët dhe ujërat nëntokësorë. Ndotja e ujit rezulton kur ndotësit përzihen me këto trupa ujorë. Ndotësit mund të vijnë nga një nga katër burimet kryesore: shkarkimet e ujërave të zeza, aktivitetet industriale, aktivitetet bujqësore dhe rrjedhjet urbane duke përfshirë ujërat e stuhisë. Ndotja e ujit është ose ndotje e ujërave sipërfaqësore ose ndotje e ujërave nëntokësore.
Mbetjet e ngurta
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Mbetjet e ngurta dhe plastika në Kanalin Lachine, Kanada. Informacione të mëtejshme: Ujërat e zeza, Mbetjet e ngurta, Ndotja nga plastika dhe ndotja detare nga plastika.
Mbetjet e ngurta mund të hyjnë në trupat ujorë përmes ujërave të zeza të patrajtuara, tejmbushjeve të kombinuara të kanalizimeve, rrjedhjeve urbane, njerëzve që hedhin mbeturinat në mjedis, erës që transporton mbetje të ngurta komunale nga deponitë e kështu me radhë. Kjo rezulton në ndotje makroskopike – sende të mëdha të dukshme që ndotin ujin – por edhe ndotje mikroplastike që nuk është drejtpërdrejt e dukshme. Termat mbeturina detare dhe ndotje plastike detare përdoren në kontekstin e ndotjes së oqeaneve.
Mikroplastikat vazhdojnë në mjedis në nivele të larta, veçanërisht në ekosistemet ujore dhe detare, ku ato shkaktojnë ndotje të ujit.
Ujërat e zeza industriale
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Acidi perfluoroktansulfonik (PFOS) është një ndotës global që është gjetur në ujin e pijshëm. Duket se nuk biodegradohet.Informacione të mëtejshme: Trajtimi i ujërave të zeza industriale. Proceset industriale që përdorin ujin prodhojnë gjithashtu ujëra të zeza. Ky quhet ujëra të zeza industriale. Duke përdorur SHBA-në si shembull, konsumatorët kryesorë industrialë të ujit (duke përdorur mbi 60% të konsumit total) janë termocentralet, rafineritë e naftës, fabrikat e hekurit dhe çelikut, fabrikat e pulpës dhe letrës dhe industritë e përpunimit të ushqimit. Disa industri shkarkojnë mbetje kimike, duke përfshirë tretës dhe metale të rënda (të cilat janë toksike) dhe ndotës të tjerë të dëmshëm.
Ujërat e zeza industriale mund të shtojnë ndotësit e mëposhtëm në trupat ujorë pritës nëse ujërat e zeza nuk trajtohen dhe menaxhohen siç duhet:
- Metalet e rënda, duke përfshirë merkurin, plumbin dhe kromin.
- Toksinat si pesticidet, helmet, herbicidet etj.
- Farmaceutikë, komponime përçarëse endokrine, hormone, komponime të perfluorinuara, siloksane, barna të abuzimit dhe substanca të tjera të rrezikshme.
- Mikroplastika të tilla si rruaza polietileni dhe polipropileni, poliesteri dhe poliamidiNdotja termike nga termocentralet dhe prodhuesit industrialë.