Net të bardha

Net të bardha është një histori të shkurtër nga Fjodor Dostojevski, origjinalisht e publikuar në 1848, herët në karierën e tij.

Si shumë histori të tija, edhe kjo është e treguar nga një narator pa emër. Naratori është një burrë i ri që vuan nga vetmia. Ai bie në dashuri me një vajzë të re, por dashuria ngelet e pakthyer pasi që ajo ka një të dashur, që i mungon, dhe më të bashkohet.

Përmbajtje

Kjo novelë ndahet në 4 net :

Nata e parë

Naratori e përshkruan eksperiencën e tij duke ecur nëpër rrugët e Sh. Petersburgut.Natën e pare gjatë një shëtitjeje, ai sheh një vajzë të re, Nastenka, duke qëndruar pranë një parmakut dhe duke qarë. Ai mendon ta pyesë se çfarë ka, por vazhdon rrugën. Më pas dëgjon britmën e saj, ndërhyn dhe e shpëton nga një burrë që po e ngacmonte.

Ai e dërgon Nastekën në shtëpi dhe kur arrijnë te dera , ai e pyet nëse do ta shohë përsëri ndonjëherë. Para se ajo të mund të përgjigjet, ai shton se gjithsesi do të jetë nesër në vendin ku u takuan, vetëm që të mund të përjetojë sërish këtë çast të vetëm lumturie në jetën e tij të vetmuar. Ajo bie dakord, duke thënë se nuk mund t’i thotë të mos vijë dhe se, në çdo rast, edhe ajo duhet të jetë aty. Nastenka do t’ia tregojë historinë e saj dhe do të kalojë kohë me të, me kusht që biseda të mos çojë drejt romancës. “Ajo është po aq e vetmuar sa narratori”.

Nata e dytë

Në takimin e tyre të dytë, Nastenka kërkon të mësojë më shumë për të. Ai i tregon se e ka kaluar jetën plotësisht i vetëm. Flet për mallin e tij për shoqëri dhe fillon ta rrëfejë historinë e vet në vetën e tretë, duke e quajtur veten “heroi”. Ky “hero” është i lumtur në orën kur mbaron çdo punë dhe njerëzit dalin për shëtitje. Ai ëndërron për gjithçka, që nga miqësia me poetë e deri te të pasurit e një vendi gjatë dimrit me një vajzë pranë tij. Ai thotë se mërzia e jetës së përditshme i vret njerëzit, ndërsa në ëndrrat e tij ai mund ta bëjë jetën ashtu siç dëshiron të jetë. Nastenka e siguron me mirëkuptim se ajo do të jetë shoqja e tij

Më pas, Nastenka tregon historinë e saj. Ajo është rritur me një gjyshe të rreptë dhe të verbër, e cila i ka dhënë Nastenka-s një edukim shumë të mbrojtur. Meqë pensioni i gjyshes është shumë i vogël, ato japin me qira një dhomë në shtëpinë e tyre.

Kur qiramarrësi i parë vdes, gjyshja ia jep dhomën me qira një burri më të ri. Megjithëse Nastenka turpërohet para tij duke zbuluar se është, si fjalë për fjalë ashtu edhe figurativisht, e “gozhduar” pas gjyshes së saj, i riu fillon një kurorëzim të heshtur me të, duke i dhuruar libra që ajo të zhvillojë zakonin e leximit. I riu fton Nastenka-n dhe gjyshen e saj të shkojnë në një shfaqje teatrale.

Natën kur qiramarrësi i ri është gati të largohet nga Shën Petersburgu për në Moskë, Nastenka e nxit atë të martohet me të. Ai refuzon një martesë të menjëhershme dhe thotë se nuk ka para për t’i mbajtur, por e siguron se do të kthehet për të pas një viti. Nastenka e përfundon historinë e saj duke vënë në dukje se një vit ka kaluar dhe ai nuk i ka dërguar as edhe një letër të vetme.

Nata e tretë

Narratori ngadalë kupton se, pavarësisht premtimit që miqësia e tyre do të mbetet thjesht shoqërore, ai është dashuruar pashmangshmërisht me Nastenka-n. Megjithatë, ai i ndihmon duke shkruar dhe dërguar një letër për të dashurin e saj, duke fshehur ndjenjat e tij. Ata presin përgjigjen ose shfaqjen e tij, por mungesa e të dashurit shqetëson Nastenka-n, e cila gjen ngushëllim në shoqërinë e narratorit. Pa ditur thellësinë e ndjenjave të tij, ajo i thotë se e do pikërisht sepse ai nuk është dashuruar në të. Kjo i sjell narratorit një ndjenjë dëshpërimi për dashurinë e papërgjigjur.

Nata e katërt

Nastenka është e dëshpëruar, sepse e di që i dashuri i saj është në Petersburg, por nuk ka kontaktuar me të. Narratori vazhdon ta ngushëllojë dhe më në fund i rrëfen dashurinë e tij. Nastenka ndjen konfuzion në fillim, dhe narratori, duke kuptuar se nuk mund të vazhdojnë më si më parë, kërkon të mos e shohë më kurrë. Ajo e bind të qëndrojë dhe sugjeron se marrëdhënia e tyre mund të bëhet një ditë romantike, por tani dëshiron vetëm miqësinë e tij në jetën e saj. Narratori ngjitet me shpresë nga kjo mundësi. Ndërsa ecin, kalojnë pranë të dashurit të Nastenka-s, i cili ndalon dhe i thërret. Ajo hidhet në krahët e tij, më pas i jep një puthje të shkurtër narratorit dhe largohet në errësirë, duke e lënë atë vetëm dhe me zemër të thyer.

Mëngjesi

Narratori merr një letër nga Nastenka, në të cilën ajo i kërkon falje që e ka lënduar dhe këmbëngul se do t’i jetë gjithmonë mirënjohëse për shoqërinë e tij. Ajo thotë se do të martohet brenda një jave dhe shpreson që ai të vijë. Teksa lexon letrën, narratori shpërthen në lot. Matryona ia ndërpret mendimet duke njoftuar se ka mbaruar pastrimin e rrjetave të merimangës. Narratori vëren se, edhe pse kurrë nuk e kishte konsideruar Matryonën të moshuar, ajo dukej shumë më e vjetër se kurrë më parë, dhe pyet veten nëse e ardhmja e tij do të jetë pa shoqëri dhe pa dashuri. Ai refuzon të dorëzohet në dëshpërim.