Fekondimi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Fekondimi - Behet ne vepercues te gjinia femërore. Kur dy bërthama te qelizave seksuale shkrihen ne një bërthame te përbashkët themi se është bere fekondimi i qelizës veze dhe është formuar qeliza diploide e fekonduar e cila quhet Zigote. Zigota diferencohet dhe shndërrohet ne një organizëm shumëqelizor, qelizat bija te krijuara quhen blastomere.

Numri i blastomereve rritet dhe shkon prej 4, 8, 16, 32 etj. dhe sajohet një stad (shkalle) e zhvillimit embrional e cila ka pamjen e mnait dhe quhet Morulla (lat. morus-man) dhe këto qeliza janë te diferencuara. Pas etapës se morulles sajohet Blastulae cila ka një shtrese sipërfaqësore te qelizave dhe kjo mbështjelle quhet Blastoderma, kurse brendia Blastocel e ne pjesën ventrare quhet Blastopori.

Ne momentin e invaginimit te Blastodermes sajohet etapa tjetër e zhvillimit embrional qe quhet Gastrula, kurse procesi i formimit quhet Gastrulacion. Ne stadin e gastrules paraqiten tri fletëza embrionale : EKTODERMA, MEZODERMA, ENDODERMA.

EKTODERMA sajon sistemin nervor dhe te gjitha formacionet e brinjezuara psh thonjte, qimet, kthetrat, thundrat, luspat, puplat, lëkura, sqepi etj.

MEZODERMA sajon muskulin e zemrës, skeletin, sistemin muskulor etj.

ENDODERMA sajon mushekerite, melqia, pankreasi etj. Ne muajin e trete sajohen te gjitha indet dhe organet. Zhvillimi embrionla ne terezi quhet PRENTAL, kurse pas lindjes quhet NEONATAL.

Njeriu e ka jetëgjatësinë me te madhe se disa kafshe për arsye se tek njeriu proceset fiziko-nervore kryhen me ngadalë se te kafshët.