Gustav Heinemann
Gustav Heinemann | |
|---|---|
 Gustav Heinemann në vitin 1969 | |
| President federal i Gjermanisë | |
| Në detyrë 1 korrik 1969 – 30 qershor 1974 | |
| Paraprirë nga | Heinrich Lübke |
| Pasuar nga | Walter Scheel |
| Ministër federal i Drejtësisë | |
| Në detyrë 1 dhjetor 1966 – 26 mars 1969 | |
| Paraprirë nga | Richard Jaeger |
| Pasuar nga | Horst Ehmke |
| Ministër federal i Brendshëm | |
| Në detyrë 20 shtator 1949 – 9 tetor 1950 | |
| Paraprirë nga | Post i krijuar |
| Pasuar nga | Robert Lehr |
| Kryetar i Bashkisë së Essenit | |
| Në detyrë 1946–1949 | |
| Të dhëna personale | |
| Lindi | Gustav Walter Heinemann 23 korrik 1899 |
| Vdiq | 7 korrik 1976 |
| Party | CSVD (1930–1933) CDU (1945–1952) GVP (1952–1957) SPD (1957–1976) |
| Bashkëshorti/ja | Hilda Ordemann |
| Fëmijë | 4 |
| Alma mater | Universitetet e Münsterit, Marburgut, Mynihut, Göttingenit dhe Berlinit |
| Profesioni | Jurist, politikan |
| Nënshkrimi |  |
Gustav Walter Heinemann (23 korrik 1899 – 7 korrik 1976) ishte një jurist dhe politikan gjerman, i cili shërbeu si president federal i Gjermanisë nga viti 1969 deri në vitin 1974. Ai ishte presidenti i tretë federal i Republikës Federale të Gjermanisë. Para presidencës ai ishte ministër federal i Brendshëm në qeverinë e parë të Konrad Adenauerit, ministër federal i Drejtësisë në qeverinë e koalicionit të madh të Kurt Georg Kiesingerit dhe kryetar i Bashkisë së Essenit në vitet e para të pasluftës.[1][2][3]
Heinemann ishte një nga figurat më të veçanta të politikës gjermane të pasluftës. Ai lëvizi nga mjedisi kristiandemokrat drejt socialdemokracisë, kundërshtoi me vendosmëri riarmatimin e Gjermanisë Perëndimore, u shqua për reformizmin e tij në fushën e së drejtës penale dhe, si president federal, u vlerësua gjerësisht si një demokrat i pavarur dhe i papërshtatshëm për logjikën e bindjes së verbër ndaj pushtetit.[2]
Jeta e hershme dhe formimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Gustav Heinemann lindi më 23 korrik 1899 në Schwelm, në Vestfali. Pas shkollimit të mesëm, studioi drejtësi, ekonomi politike dhe histori në universitetet e Münsterit, Marburgut, Mynihut, Göttingenit dhe Berlinit. Në vitin 1922 mori doktoraturën në filozofi në Marburg, ndërsa në vitin 1929 doktoraturën në drejtësi në Münster.[2]
Në vitet 1928–1936 punoi si këshilltar juridik dhe prokurist në Rheinische Stahlwerke në Essen. Nga viti 1936 deri në vitin 1949 ishte drejtor në të njëjtën ndërmarrje. Krahas kësaj veprimtarie profesionale, ai ishte i lidhur ngushtë me mjedisin protestant gjerman dhe me Bekennende Kirchen, ku u angazhua në vitet e regjimit nazist.[2]
Paslufta dhe angazhimi në CDU
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Heinemann u bë një nga bashkëthemeluesit e CDU-së në Essen. Nga viti 1946 deri në vitin 1949 ai ishte kryetar i Bashkisë së Essenit. Në të njëjtën kohë, nga viti 1947 deri në vitin 1950 ishte anëtar i Landtagut të Nordrhein-Westfalenit, ndërsa në vitet 1947–1948 shërbeu si ministër i Drejtësisë i këtij landi.[2][4]
Në qeverinë e parë federale të Konrad Adenauerit, Heinemann u emërua ministër federal i Brendshëm më 20 shtator 1949. Emërimi i tij u pa edhe si përfaqësim i krahut protestant të CDU-së në qeverinë e re federale.[5][6]
Dorëheqja, GVP-ja dhe kalimi te SPD-ja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Heinemann dha dorëheqjen nga posti i ministrit federal të Brendshëm më 9 tetor 1950. Arsyeja kryesore ishte kundërshtimi i tij ndaj riarmatimit të Republikës Federale dhe ndaj mënyrës se si Adenaueri po e shtynte këtë politikë pa një debat të hapur e të plotë brenda qeverisë. Për Heinemannin, ky kurs rrezikonte të pengonte ribashkimin gjerman dhe të forconte ndarjen e Evropës në blloqe rivale.[2][5]
Në vitin 1951 ai themeloi nismën jashtëpartiake Notgemeinschaft für den Frieden Europas, ndërsa në vitin 1952, së bashku me Helene Wessel, themeloi Gesamtdeutsche Volkspartein (GVP). Kjo parti mbrojti një kurs neutraliteti dhe bashkimi paqësor të Gjermanisë, por nuk arriti sukses zgjedhor. Pas shpërbërjes së saj në vitin 1957, Heinemann iu bashkua SPD-së.[2][4]
Pas kalimit në SPD, ai u rikthye edhe në politikën federale si deputet në Bundestag dhe u bë pjesë e drejtimit parlamentar të partisë. Në këto vite ai mbeti një nga kritikët më të vendosur të politikës së jashtme të Adenauerit dhe i mbrojti me forcë idetë e pajtimit, çarmatimit dhe të dialogut lindje–perëndim.[2]
Ministër federal i Drejtësisë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në vitin 1966, me krijimin e koalicionit të madh CDU/CSU–SPD, Heinemann u bë ministër federal i Drejtësisë. Ai e mbajti këtë detyrë nga 1 dhjetori 1966 deri më 26 mars 1969.[2][7]
Mandati i tij në Ministrinë e Drejtësisë u shqua për reformat liberale në të drejtën penale. Heinemann pati rol të rëndësishëm në reformën e madhe të së drejtës penale dhe u angazhua me forcë edhe për heqjen e afatit të parashkrimit për vrasjen, sidomos për shkak të krimeve naziste. Kjo periudhë e forcoi reputacionin e tij si një reformator i drejtësisë dhe si mbrojtës i shtetit të së drejtës.[2]
President federal i Gjermanisë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Më 5 mars 1969 Gustav Heinemann u zgjodh president federal i Gjermanisë. Ai mori detyrën më 1 korrik 1969 dhe e mbajti presidencën deri më 30 qershor 1974. Zgjedhja e tij u interpretua gjerësisht si një shenjë e ndryshimit politik që po afrohej në Republikën Federale, ndryshim që u materializua më vonë po atë vit me krijimin e koalicionit social-liberal të drejtuar nga Willy Brandt.[2][3]
Si president federal, Heinemann mbështeti me vendosmëri Ostpolitik-ën e re të Willy Brandtit dhe politikën e afrimit me Evropën Lindore. Në jetën publike gjermane ai fitoi reputacion si një president me autoritet moral, me gjykim të pavarur dhe me stil të përmbajtur. Pikërisht për këtë arsye ai u vlerësua gjerësisht përtej vijave partiake.[2][1]
Gjatë presidencës së tij ai i dha rëndësi të veçantë lirisë, shtetit të së drejtës, përgjegjësisë qytetare dhe trashëgimisë demokratike gjermane. Në fund të mandatit, për shkak të moshës dhe shëndetit të brishtë, nuk kandidoi për një mandat të dytë. Më 1 korrik 1974 u pasua nga Walter Scheel.[2]
Jeta personale dhe vdekja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Heinemann ishte protestant. Në vitin 1926 u martua me Hilda Ordemann; çifti pati katër fëmijë, ndër ta edhe teologia Uta Ranke-Heinemann. Për shumë vite ai luajti rol të rëndësishëm edhe në jetën kishtare protestante të Gjermanisë, përfshirë punën në Këshillin e Kishës Ungjillore në Gjermani dhe në sinodin e kishave protestante gjermane.[1][2]
Gustav Heinemann vdiq më 7 korrik 1976 në Essen, në moshën 76-vjeçare. Në nekrologjitë dhe vlerësimet publike ai u kujtua si një figurë me kërkesa të larta morale, si një paralajmërues i papërshtatshëm për pushtetin dhe si një politikan thellësisht i rrënjosur në etikën e krishterë dhe në kulturën demokratike gjermane.[2]
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 "Gustav Heinemann (1969–1974)". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 "Gustav Heinemann 1899–1976". LeMO (në gjermanisht). Stiftung Haus der Geschichte der Bundesrepublik Deutschland. 15 prill 2024. Marrë më 24 prill 2026.
- 1 2 "Gustav Heineman". Encyclopaedia Britannica (në anglisht). Encyclopaedia Britannica. Marrë më 24 prill 2026.
- 1 2 "Federal President Dr. Dr. Gustav Heinemann". City of Wiesbaden (në anglisht). City of Wiesbaden. Marrë më 24 prill 2026.
- 1 2 "Gustav Heinemann". Kontinuitäten, Brüche, Neuanfang (në gjermanisht). Forschungsprojekt zur Geschichte der Innenministerien in Deutschland. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "20. September 1949". Konrad-Adenauer-Stiftung (në gjermanisht). Konrad-Adenauer-Stiftung. Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Persons". Office of the Historian (në anglisht). U.S. Department of State. Marrë më 24 prill 2026.