Haruki Murakami

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Haruki Murakami
Murakami Haruki (2009).jpg
Haruki Murakami në vitin 2009
Profesioni:Novelist, tregimtar , eseist, përkthyes
Zhanri:Fiksion, surrealizëm, realizmi magjik, shkenca fiktive, realizëm
Web-faqja:www.harukimurakami.com

Haruki Murakami (japonisht: 村上 春樹 1949) është një shkrimtar bashkëkohor japonez. Librat dhe tregimet e tij kanë qenë bestsellerë në Japoni, ashtu si edhe në nivel ndërkombëtar, me veprat e tij të përkthyera në 50 gjuhë duke arritur një shitje prej miliona kopjesh jashtë vendit të tij të lindjes. [1] Kontributi i tij ka marrë mirënjohje dhe çmime të shumta, përfshirë Çmimin Botëror të Fantazisë, Çmimin Ndërkombëtar të Tregimit të Shkurtër Frank O'Connor, Çmimin Franz Kafka dhe Çmimin Jeruzalem.

Veprat më të shquara të Murakamit janë A Wild Sheep Chase (1982), Norwegian Wood (1987), Kronika e zogjve të erës (1994–95), Kafka në breg (2002), dhe 1Q84 (2009-10). Ai ka përkthyer në gjuhën japoneze vepra të shkrimtarëve si Raymond Carver dhe JD Salinger. Fiksioni i tij, i kritikuar nganjëherë prej kritikës letrare të Japonisë si jo-japonez, [2] [3] ka qenë nën ndikimin e shkrimtarëve perëndimorë si, Chandler, Vonnegut dhe Brautigan. Krijimtaria e tij shpesh është surrealiste dhe melankolike ose fataliste, e ndikuar nga një interpretim Kafkian i "temave të përsëritura të tjetërsimit dhe vetmisë". Haruki Murakami sot renditet ndër shkrimtarët më të rëndësishëm japonezë, [4] [5] ndërsa Steven Poole nga The Guardian vlerëson se Murakami për nga veprat dhe arritjet e tij mind të konsiderohet njëri "ndër romancierët më të mëdhenj në botë". [6]

Biografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Haruki Murakami u lind në Kioto të Japonisë më 12 janar të vitit 1949. [7] [8] [9] Babai i tij, sipas një artikulli të botuar për revistën japoneze BungeiShunju me titull "Braktisja e një mace: Për çfarë flas kur flas për babanë tim", ishte përfshirë në Luftën e Dytë Japonezo-Kineze, dhe ishte traumatizuar thellësisht nga ajo, gjë e cila do të ndikojë edhe në personalitetin e Murakamit. [10] Që nga fëmijëria, Murakami, në mënyrë të ngjashme me Kōbō Abe, është ndikuar shumë nga kultura perëndimore, veçanërisht muzika dhe letërsia perëndimore, por edhe ajo ruse. Ai u rrit duke lexuar një gamë të gjerë veprash të shkrimtarëve evropianë dhe amerikanë, të tillë si Franz Kafka, Gustave Flaubert, Charles Dickens, Kurt Vonnegut, Fyodor Dostoyevsky, Richard Brautigan dhe Jack Kerouac. Këto ndikime perëndimore e dallojnë Murakamin nga shumica e shkrimtarëve të tjerë japonezë. [11]

Murakami ka studiuar dramën në Universitetin Waseda në Tokio, ku u njoh me Joko, tani gruaja e tij. Puna e tij e parë ishte në një dyqan regjistrimesh. Pak para mbarimit të studimeve, Murakami hapi një kafe dhe bar xhazi, Peter Cat, në Kokubunji, Tokio, të cilën ai e drejtoi me gruan e tij, [12] nga viti 1974 deri në vitin 1981. [13] Çifti vendosi të mos kishte fëmijë . [14] [15]

Murakami është një vrapues serioz i maratonës dhe entuziast i treathlonit, megjithëse ai nuk filloi të vrapojë deri në moshën 33 vjeçare. Më 23 qershor 1996, ai përfundoi ultramarathonin e tij të parë, një garë vrapimi 100 km rreth Liqenit Saroma në Hokkaido, Japoni. [16] Ai diskuton marrëdhëniet e tij me vrapimin në kujtimin e tij të vitit 2008 Çfarë them kur flas rreth vrapimit. [17]

Bibliografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Përmbledhje novelash[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Botimi origjinal Botimi anglisht
Titulli viti Titulli viti
風の歌を聴け
Kaze no uta o kike
1979 Hear the Wind Sing 1987/2015
1973年のピンボール
1973-nen no pinbōru
1980 Pinball, 1973 1985/2015
羊をめぐる冒険
Hitsuji o meguru bōken
1982 A Wild Sheep Chase 1989
世界の終りとハードボイルド・ワンダーランドボイルド世界の終りとハードボイルド・ワンダーランド
Sekai no owari to Hādo-boirudo Wandārando
1985 Hard Boiled Wonderland and the End of the World 1991
ノルウェイの森
Noruwei no mori
1987 Norwegian Wood 1989 (përkthimi i Birnbaum);
2000 (përkthimi i Rubin)
ダンス・ダンス・ダンス
Dansu dansu dansu
1988 Dance Dance Dance 1994
国境の南、太陽の西
Kokkyō no minami, taiyō no nishi
1992 South of the Border

West of the Sun

2000
ねじまき鳥クロニクルクル
Nejimaki-dori kuronikuru
1994-1995 The Wind Up Bird Chronicle

Kronika e zogjve të erës

1997
スプートニクの恋人
Supūtoniku no koibito
1999 Sputnik Sweetheart - Sputnik i dashur 2001
海辺のカフカ
Umibe no Kafuka
2002 Kafka on the Shore - Kafka në breg 2005
アフターダーク
Afutā dāku
2004 After Dark 2007
1Q84
Ichi-Kyu-Hachi-Yon
2009-2010 1Q84 2011
色彩を持たない多崎つくると、彼の巡礼の年つくると色彩を持たない多崎つくると、彼の巡礼の年
Shikisai o motanai Tazaki Tsukuru to, kare no junrei no toshi
2013 Colorless Tsukuru Tazaki and His Years of Pilgrimage 2014
騎士団長殺し
Kishidanchō-goroshi
2017 Killing Commendatore [18] 2018

Tregime të shkurtra[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Botimi origjinal Botimi anglisht
Titulli viti Titulli viti
夢で逢いましょう

Yume de Aimashou

1981 - -
象の消滅
Zō no shōmetsu
(2005) [19] The Elephant Vanishes
(17 tregime, 1980–1991)
1993
神の子どもたちはみな踊るみな踊る
Kami no kodomo-tachi wa mina odoru
2000 After the Quake - Pas tërmetit
(6 tregime, 1999–2000)
2002
めくらやなぎと眠る女る女
Mekurayanagi te nemuru onna
(2009) [20] Blind Willow, Sleeping Womanh
(24 tregime, 1980–2005)
2006
女のいない男たち
Onna no inai otokotachi
2014 Men Without Women - Burra pa gra
(7 tregime, 2013–2014)
2017

Shih edhe[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Maiko, Hisada (nëntor 1995). "Murakami Haruki". Kyoto Sangyo University (në anglisht). Arkivuar nga origjinali origjinali më maj 23, 2008. Marrë më prill 24, 2008.
  2. ^ Poole, Steven (13 shtator 2014). "Haruki Murakami: 'I'm an outcast of the Japanese literary world'". The Guardian (në anglisht). London. Arkivuar nga origjinali origjinali më dhjetor 22, 2016. Marrë më dhjetor 11, 2016. Murakami doesn't read many of his Japanese contemporaries. Does he feel detached from his home scene? "It's a touchy topic", he says, chuckling. "I'm a kind of outcast of the Japanese literary world. I have my own readers ... But critics, writers, many of them don't like me." Why is that? "I have no idea! I have been writing for 35 years and from the beginning up to now the situation's almost the same. I'm kind of an ugly duckling. Always the duckling, never the swan."
  3. ^ Kelts, Roland (16 tetor 2012). "The Harukists, Disappointed". The New Yorker (në anglisht). Arkivuar nga origjinali origjinali më tetor 18, 2012. Marrë më tetor 17, 2012.
  4. ^ "Murakami Asahido", Shincho-sha,1984
  5. ^ Brown, Mick (15 gusht 2003). "Tales of the unexpected". The Daily Telegraph (në anglisht). London. Arkivuar nga origjinali origjinali më tetor 3, 2003. Marrë më korrik 9, 2008.
  6. ^ Poole, Steven (27 maj 2000). "Tunnel vision". The Guardian (në anglisht). London. Marrë më prill 24, 2009.
  7. ^ Tandon, Shaun (27 mars 2006). "The loneliness of Haruki Murakami". iAfrica (në anglisht). Arkivuar nga origjinali origjinali më dhjetor 23, 2008. Marrë më prill 24, 2008.
  8. ^ Rubin, Jay (2002). Haruki Murakami and the Music of Words (në anglisht). Harvill Press. f. 14. ISBN 1-86046-986-8.
  9. ^ Naparstek, Ben (24 qershor 2006). "The lone wolf". The Age (në anglisht). Melbourne. Arkivuar nga origjinali origjinali më maj 23, 2008. Marrë më prill 24, 2008.
  10. ^ Li, Gabriel (13 maj 2019). "Japanese Writer Haruki Murakami Speaks Up on His Family's Involvement in the Sino-Japanese War". Pandaily (në anglisht). Marrë më 2019-05-16.
  11. ^ Gewertz, Ken (1 dhjetor 2005). "Murakami is explorer of imagination". Harvard Gazette (në anglisht). Arkivuar nga origjinali origjinali më 6 maj 2008. Marrë më prill 24, 2008.
  12. ^ Goodwin, Liz C. (3 nëntor 2005). "Translating Murakami". Harvard Crimson (në anglisht). Arkivuar nga origjinali origjinali më tetor 31, 2007. Marrë më prill 24, 2008.
  13. ^ Nakanishi, Wendy Jones (8 maj 2006). "Nihilism or Nonsense? The Postmodern Fiction of Martin Amis and Haruki Murakami". Electronic Journal of Contemporary Japanese Studies (në anglisht). Arkivuar nga origjinali origjinali më dhjetor 23, 2008. Marrë më nëntor 18, 2008.
  14. ^ Brown, Mick (15 gusht 2003). "Tales of the unexpected". The Daily Telegraph (në anglisht). London. Arkivuar nga origjinali origjinali më tetor 3, 2003. Marrë më korrik 9, 2008.
  15. ^ Naparstek, Ben (1 korrik 2006). "The enemy within". Financial Times (në anglisht). Tokyo, Japan. Arkivuar nga origjinali origjinali më maj 25, 2017. Marrë më gusht 10, 2017.
  16. ^ "Nobody pounded the table anymore, nobody threw their cups". The Observer (në anglisht). London. 27 korrik 2008. Arkivuar nga origjinali origjinali më dhjetor 15, 2013. Marrë më korrik 27, 2008.
  17. ^ Houpt, Simon (1 gusht 2008). "The loneliness of the long-distance writer". The Globe and Mail (në anglisht). Toronto. Arkivuar nga origjinali origjinali më dhjetor 22, 2008. Marrë më dhjetor 10, 2008.
  18. ^ "Archived copy" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali origjinali më 2017-02-03. Marrë më 2017-02-23.Mirëmbajtja CS1: archived copy si titull (link)
  19. ^ The Elephant Vanishes was first a 1993 English-language compilation, whose Japanese counterpart was released in 2005. (See also the collection's article ja:象の消滅 短篇選集 1980–1991 in Japanese.)
  20. ^ Blind Willow, Sleeping Woman was first a 2006 English-language compilation, whose Japanese counterpart was released in 2009. (See also the collection's article ja:めくらやなぎと眠る女 (短編小説集) in Japanese.)

Literatura[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Pintor, Ivan. "David Lynch y Haruki Murakami, la llama en el umbral", in: VV.AA., Universo Lynch. Internacional Sitges Film Festival-Calamar, 2007 ( ISBN 84-96235-16-5)
  • Rubin, Jay. Haruki Murakami and the Music of Words. Harvill Press, 2002 ( ISBN 1-86046-952-3)
  • Strecher, Matthew Carl. The Wind-Up Bird Chronicle Readers Guide. Continuum Pubublishing Group, 2002 ( ISBN 0-8264-5239-6)
  • Strecher, Matthew Carl. Dances with Sheep: The Quest for Identity in the Fiction of Murakami Haruki. University of Michigan/Monographs in Japanese Studies, 2001 ( ISBN 1-929280-07-6)
  • Suter, Rebecca. The Japanization of Modernity: Murakami Haruki Between Japan and the United States. Harvard University Asian Center, 2008. ( ISBN 978-0-674-02833-3)

Linqe të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]