Kosovarët

Kosovar i referohet kombësisë së personave që kanë shtetësi në Kosovë, pasi është një term i kombësisë që nuk lidhet me ndonjë grup të caktuar etnik. Megjithatë, në gjuhën shqipe 'kosovar' përdoret shpesh për shqiptarët etnikë të Kosovës. Ndërsa shumica e kosovarëve janë shqiptarë etnikë (92%), vendi është shtëpia e komuniteteve të tjera etnike gjithashtu, duke përfshirë serbët, boshnjakët dhe të tjerët. Shtetësia kosovare mund të fitohet përmes lindjes, natyralizimit ose proceseve të tjera ligjore.

Ky term më së shumti është i njohur ndër shqiptarë por pas vitit 1998 filloi të shqiptohej edhe në arenën ndërkombëtare kur Kosova u bë e njohur në mbarë botën si rrjedhim i konfliktit shqiptaro-serb. Kohëve të fundit, sidomos pas themelimit të Republikës së Kosovës, ky term përdoret zyrtarisht për të treguar zyrtarët e këtij shteti dhe veprimet e tyre, pa dallim përkatësie etnike. Në praktikë kuptimi tradicional përdoret paralel me atë zyrtar. Kjo shpesh shpije në ngatrrim të kuptimit të shprehjes.

Këndvështrimi shqiptar

Për më shumë informacione shikoni artikullin Shqiptarët në Kosovë

Nga këndvështrimi shqiptar, një kosovar është një shqiptar që banon në krahinën shqiptare të Kosovës, adhuron flamurin kombëtar, ka një dashuri të skajshme për kombin shqiptar. Shprehet me dialektin e tij/saj por e konsideron primare gjuhën standarde shqipe. Një kosovar mund t'i kritikoj shqiptarët e Shqipërisë kur ata përdorin fjalë italiane por një kosovar mund të përdorë edhe ai fjalë të huaja (majicë, pasosh, sobë) ose versione jo shqiptare (baba dimri në vend të plaku i vitit të ri apo regjion në vend të rajon). Një kosovar ka të veçantat e tij krahinore siç mund ti ketë një mirditor, zadrimor, myzeqar, lab apo çam.

Këndvështrimi serb

Serbët nuk e shohin fare veten si kosovarë, as me shtetësi, as me kombësi, por vetëm si rajon, pasi ata të gjithë mbajnë dokumentet e shtetit të Serbisë si primare edhe pas shpalljes së pavarësisë dhe ashtu publikisht deklarohen, deri vonë poashtu përdornin rregullisht dinarin serb edhepse euro ishte valuta e vetme zyrtare në RKS. Shpeshherë, në fakt, ata e quajnë Republikën “Kosova i Metohija”, pasi besojnë se Kosova ende është nën Serbi dhe nuk i'a njohin pavarësinë apo sovranitetin territorial. Në shumë raste jetojnë në dy vendbanime, një në Kosovë dhe një tjetër në Serbi, ku shkojnë shpesh ose punojnë rregullisht. Nga ana e tyre nuk ka pasur një vullnet të dukshëm për të qenë pjesë e shtetit të ri, por më shumë kanë dëshirë të kenë autonominë e tyre, apo të bëhet shkëmbim territoresh, që ata përsëri, territorialisht, të jenë në Serbi dhe jo në Republikën e Kosovës.

Këndvështrimi ndërkombëtar

Të huajt janë pak të ngatërruar për termin kosovar. Ata shihen shtrëmbër kur u drejtohen banorëve të Kosovës si kosovar prandaj janë të detyruar të përdorin terma të paanshëm dhe politikisht korrekt si: Kosovo-Albanian, Kosovo-Albaner apo Kosovaro-albanese. Termi kosovar i shqiptuar nga një i huaj duket sikur do të krijojë një kombësi të re dhe nuk i'u pëlqen shqiptarëve të Kosovës në përgjithësi.

Kosovari në Republikën e Kosovës

Në Republikën e Kosovës, fjala kosovar nënkupton një person me shtetësi të Republikës së Kosovës në kuptimin shtetëror por jo atë kombëtar pasi të gjitha grupet etnike e konsiderojnë veten pjesë të një kombi më të madh.

Në kuptimin ligjor

Shqiptarët e Kosovës e shohin veten si shtetas kosovarë (apo statehood), por me kombësi (apo nationality) shqiptarë. Sepse e konsiderojnë veten pjesë të Shqipërisë më të madhe në kuptimin kombëtar dhe jo pjesë të një kombi të ri kosovar, se këto dy vende ishin një. Kurse termin, përveç kuptimit shtetëror, e shohin si rajonal që përcakton vendndodhjen e tyre përbrenda Shqipërisë.

Serbët nuk e shohin fare veten si kosovarë, as me shtetësi, as me kombësi, por vetëm si rajon, pasi ata të gjithë mbajnë dokumentet e shtetit të Serbisë si primare dhe ashtu prezantojnë veten ndërkombëtarisht.

Një qasje të ngjashme si shqiptarët e Kosovës e kanë edhe etnitë minoritare të tjera në Kosovë si turqit apo boshnjakët.

Shih edhe

• Teoria e kombit kosovar