Kristina Gentile Mandala
.jpg)
Kristina Gentile Mandala (1856–1919) ishte një shkrimtare arbëreshe nga Italia. Dokumentatore e hershme e përrallave arbëreshe, ajo konsiderohet si një nga shkrimtaret e para shqiptare .
Biografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ajo lindi në vitin 1856 në Piana degli Albanesi, një fshat në Siçili . [1] [2] [3] Familja e saj ishte arbëreshë, një grup etno-gjuhësor shqiptar në Itali. [2] [3] Ka studiuar në Collegio di Maria në Piana degli Albanesi. [2]
Mandala konsiderohet si një pioniere në mesin e grave letrare shqiptare përkrah Dora D'Istrias . [2] [3] [4] Ajo ishte gjithashtu ndër shkrimtaret e para që hartoi përrallat arbëreshe. [1] [2] [3] Përveç kësaj, ajo prodhoi dy libra me poezi: Pugare (Përralla, 1887) dhe Fatmeni (1887). [2] [3] [5] [6] Ajo shkroi për periodikë të ndryshëm, veçanërisht për revistën Fiamuri Arbërit dhe pasardhësin e saj Arbri i Ri . [2] [7] [8]
Vepra e saj u ndikua nga shkrimtarët shqiptarë Girolamo de Rada dhe Demetrio Camarda . [2] Ajo u mbështet në punën e saj nga kushëriri i saj më i vogël, poeti Giuseppe Schirò, të cilin ajo e mbështeti në ditët e para të karrierës së tij letrare. [2] [9]
Mandala shkruante në arbërisht, megjithëse vepra e saj ndonjëherë përkthehej në italisht . [7]
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 Halla, Barbara (2019-02-20). "Barren Landscape: Who is Afraid of Albanian Women?". Asymptote (në anglisht). Marrë më 2021-03-17.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Shukriu, Edi (2016-08-17). "Kristina Gentile Mandala, one of the first Albanian writers". Gentlewomen (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 2019-12-28. Marrë më 2021-03-17.
- 1 2 3 4 5 Shukriu, Edi (2000). Gra të shquara shqiptare: I. Forumi i Gruas i LDS-së.
- ↑ "Në përvejetorin e Poetit Arbëresh Zef Skiroj". Hylli i dritës. 1944. Arkivuar nga origjinali më 27 shkurt 2025. Marrë më 2021-03-17.
- ↑ "Bibliografia albanese". Arbitalia (në italisht). Marrë më 2021-03-17.
- ↑ Ferraro, Enrico (2016). Bibliografia Arberesca: letteraria, linguistica, folklorica, storica, etnografica e artistica (PDF) (në italisht). Associazione Culturale Arbitalia.
- 1 2 Pitrè, Giuseppe (1894). Bibliografia delle tradizioni popolari d'Italia (në italisht). C. Clausen.
- ↑ "Le Instituzioni Educative in Albania dal 1878 al 1913" (PDF). Università degli Studi di Macerata (në italisht). 2014.
- ↑ Mandala, Matteo (2020-12-26). "Letrat që Luigi Pirandello ia shkroi Zef Skiroit". Daily News. Arkivuar nga origjinali më 2021-04-12. Marrë më 2021-03-17.