Marielle Franco

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Marielle Franco
Marielle Franco.jpg
Lindi më 27 Korrik 1979
Vendlindja Rio de Janeiro
Vdiq më 14 Mars 2018
Vendvdekja Rio de Janeiro, Brazil
Emër tjetër Marielle Francisco da Silva
Kombësia Braziliane
Nënshtetësia Braziliane
E njohur për  Aktiviste e LGBT, Politikane
Partia politike Partia Sociale dhe e Lirë
Fëmijë 1

Marielle Franco (shqiptim portugez: [maɾiɛli fɾɐku], emri i plotë Marielle Francisco da Silva), 27 korrik 1979 - 14 mars 2018 ishte një politikane braziliane, feministe dhe aktiviste e të drejtave të njeriut. Pasi fitoi një diplomë master në administratën publike nga Universiteti Federal Fluminense, ajo shërbeu si këshilltare e qytetit të Odës Komunale të Rio de Janeiro për Partinë Socializëm dhe Liri (PSOL) nga Janari 2017 deri në vdekjen e saj.[1]. Më 14 mars 2018, në një makinë pas dhënies së një fjalimi, Franco dhe shoferi i saj u qëlluan shumë herë dhe u vranë nga dy sulmues në një automjet tjetër në veri të Rio de Zhanejros. Franco kishte qenë një kritike e hapur e brutalitetit të policisë dhe vrasjeve jashtëgjyqësore, si dhe ndërhyrjes federale të shkurtit 2018 nga presidenti brazilian Mishel Temer në shtetin e Rio de Janeiro që rezultoi në vendosjen e ushtrisë në operacionet e policisë.[2].

Shkollimi[redakto | përpunoni burim]

Në vitin 2000, ajo filloi studimet e saj parauniversitare. Pas vdekjes së një shoku nga një plumb i humbur në vitin 2000, Franco filloi të punojë në aktivizmin e të drejtave të njeriut.[3]. Në vitin 2002, ajo hyri në Universitetin Papnor Katolik të Rio de Janeiro në një bursë dhe vazhdoi të punonte dhe të ngrinte vajzën e saj ndërsa ajo fitoi një diplomë në shkencat shoqërore. Ajo vazhdoi të fitonte një diplomë master në administratën publike nga Universiteti Federal i Fluminense. Ajo shkroi tezën e masterit të saj (titulluar "UPP: Reduktimi i Favelës në Tre Letra") mbi programin e zbatimit të ligjit për të rimarrë kontrollin e favelave të qytetit nga bandat.

Karriera si Politikane[redakto | përpunoni burim]

Që nga fillimi i vitit 2007, Franco ka punuar për përfaqësuesin shtetëror Marcelo Freixo si këshilltar dhe ka koordinuar Komitetin e Mbrojtjes së të Drejtave të Njeriut dhe Shtetësisë të legjislaturës së shtetit. Ajo gjithashtu punoi për organizatat e shoqërisë civile, duke përfshirë Fondacionin e Brazilit dhe Qendrën Maré për Studimet dhe Veprimin e Solidaritetit. Në vitin 2016, Franco konkurroi për një vend në këshillin e qytetit të Rio de Janeiro në zgjedhjet komunale. Si një grua e zezë dhe një nënë e vetme nga favela, Franco u pozicionua si një përfaqësues dhe mbrojtës i grave të zeza të varfra dhe njerëzve nga favela. Me mbi 46,500 vota, Franco ishte një nga 51 personat e zgjedhur, duke marrë numrin e pestë të votave më të larta nga më shumë se 1,500 kandidatë. Si një anëtare i këshillit të qytetit, Franco luftoi kundër dhunës gjinore, për të drejtat riprodhuese dhe për të drejtat e banorëve të favelës. Ajo kryesoi Komisionin e Mbrojtjes së Grave dhe u formua pjesë e një komiteti prej katër personash që monitoronin ndërhyrjen federale në Rio de Janeiro. Duke punuar me fronin lesbik të Rio de Janeiro, Franco paraqiti një projekt-ligj për të krijuar një ditë të dukshmërisë lezbike në Rio de Janeiro në gusht 2017, por ligji u mund nga një votim 19-17.[4].

Referencat[redakto | përpunoni burim]

Lidhje të jashtme[redakto | përpunoni burim]