Jump to content

Shrek

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Shrek është një film komedi i animuar kompjuterik amerikan i vitit 2001 i bazuar lirshëm në librin me figura të fëmijëve të vitit 1990 me të njëjtin emër nga William Steig. Me regji nga Andrew Adamson dhe Vicky Jenson (në debutimet e tyre artistike regjisoriale) dhe shkruar nga Ted Elliott, Terry Rossio, Joe Stillman dhe Roger S. H. Schulman, është pjesa e parë në serinë e filmave Shrek. Në film luajnë Mike Myers, Eddie Murphy, Cameron Diaz dhe John Lithgow. Në film, një ogreg i hidhëruar i quajtur Shrek (Myers) gjen shtëpinë e tij në moçalin e pushtuar nga krijesat përrallore të dëbuara nga sundimtari obsesive Lord Farquaad (Lithgow). Me ndihmën e Gomarit (Murphy), Shrek bën një pakt me Farquaad për të shpëtuar Princeshën Fiona (Diaz) në këmbim të rimarrjes së kontrollit të kënetës së tij.

Pasi bleu të drejtat për librin e Steig në vitin 1991, Steven Spielberg u përpoq të prodhonte një adaptim filmi të animuar tradicionalisht, por John H. Williams e bindi atë që ta sillte projektin në DreamWorks të sapothemeluar në 1994. Jeffrey Katzenberg, së bashku me Williams dhe Aron Warner, filloi zhvillimi në Shrek në 1995, menjëherë pas blerjes së të drejtave të studios nga Spielberg. Chris Farley u luajt si zëri për personazhin e titullit, duke regjistruar shumicën e dialogëve të kërkuar, por vdiq në 1997 para se të përfundonte puna e tij në film; Myers u punësua për ta zëvendësuar atë dhe i dha Shrekut theksin e tij ikonik skocez. Filmi fillimisht ishte menduar të krijohej duke përdorur kapjen e lëvizjes, por pas rezultateve të dobëta të testit, studio punësoi Pacific Data Images për të përfunduar animacionin përfundimtar kompjuterik. Shrek parodizon adaptime të tjera përrallash, kryesisht filma të animuar të Disney-t.

Shrek u shfaq premierë në Mann Village Theatre në Westwood, dhe më vonë u shfaq në Festivalin e Filmit në Kanë 2001, ku konkurroi për Palmën e Artë, duke e bërë atë filmin e parë të animuar që nga Peter Pan i Disney (1953) që u zgjodh për ta bërë këtë. . Filmi u publikua në teatër nga DreamWorks Pictures në Shtetet e Bashkuara më 18 maj 2001 dhe fitoi mbi 491 milionë dollarë në mbarë botën, duke u bërë filmi i katërt me fitimet më të larta të vitit 2001. Ai u vlerësua gjerësisht nga kritikët për animacionin, performancat zanore, kolonën zanore, shkrimi dhe humori, të cilat ata vunë re se u shërbenin si të rriturve ashtu edhe fëmijëve. Shrek u nominua për çmimin Oscar për skenarin më të mirë të adaptuar dhe fitoi për filmin më të mirë të animuar. Ai fitoi gjashtë nominime në Akademinë Britanike të Arteve të Filmit dhe Televizionit (BAFTA), duke fituar për skenarin më të mirë të adaptuar.

Suksesi i filmit ndihmoi në themelimin e DreamWorks Animation si një konkurrent i Pixar në animacionin kompjuterik të filmave artistikë. Janë publikuar tre vazhdime - Shrek 2 (2004), Shrek the Third (2007) dhe Shrek Forever After (2010) - së bashku me dy filma spin-off - Puss in Boots (2011) dhe Puss in Boots: The Last Wish ( 2022)-dhe prodhime të tjera në ekskluzivitetin Shrek. Ai konsiderohet gjithashtu si një nga filmat e animuar më me ndikim të viteve 2000. Biblioteka e Kongresit të Shteteve të Bashkuara zgjodhi Shrekun për ruajtje në Regjistrin Kombëtar të Filmit në vitin 2020.