Varri i Itmad-ud-Daulah-ut

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Pamje ballore e Varrit të Itmad-ud-Daulah-ut

Varri i I'timad-ud-Daulah-ut (në gjuhën urdu: اعتماد الدولہ کا مقبرہ, I'timād-ud-Daulah kā Maqbara) është një mauzoleum i Periudhës Mogule në qytetin e Agras, në shtetin indian të Uttar Pradeshit. Shpesh i përshkruar si një "kuti stolish", ndonjëherë i quajtur "Taxhi foshnje", Varri i I'timād-ud-Daulah-ut shpesh konsiderohet si një projekt paraprak i Taxh Mahalit.

Bashkë me ndërtesën kryesore, struktura konsiston në ndërtesa të shumta të jashtme dhe kopshte. Varri, i ndërtuar midis viteve 1622 dhe 1628 përfaqëson një tranzicion midis fazës së parë të Arkitekturës Mogule – të ndërtuar kryesisht në gurë të kuq ranorë me dekorime mermeri, si në Varrin e Humayunit në Delhi dhe Varri i Akbarit në Sikandra – për në fazën e dytë, të bazuar në zbukurime në mermer të bardhë dhe pietra dura, të paraqitur në mënyrë më elegante te Taxh Mahali.

Mauzoleu u porosit nga Nur Jahani, gruaja e Jahangirit, për babain e saj, Mirza Ghiyas Beg, fillimisht një amir pers në mërgim,[1] që i ishte dhënë titulli I'timād-ud-Daulah (kolona e shtetit). Mirza Ghiyas Beg-u ishte edhe gjyshi i Mumtaz Mahalit (fillimisht të quajtur Arxhumand Bano, vajza e Asaf Khanit), gruaja e perandorit Shah Jahan, shkaktare e ndërtimit të Taxh Mahalit. Nur Jehani ishte përgjegjëse edhe për ndërtimin e Varrit të Jehangirit në Lahore.

Varri[redakto | përpunoni burim]

Pamje e jashtme e Portës hyrëse, lindore, të Varrit të Itmad-ud-Daulah-ut

I vendosur në bregun e djathtë të lumit Yamuna, mauzoleu është i vendosur në një kopësht të madh në formë kryqi të përshkruar nga rrjedha uji dhe shëtitore. Mausoleu vetë shtrihet në rreth 23 m2, e ndërtuar mbi një bazë rreth 50 m2 dhe rreth 1 m të lartë. Në çdo kënd ndodhen kulla gjashtëkëndore, rreth 13 m të larta.

Muret janë bërë me mermer të bardhë nga Raxhastani të zbukurar me gurë gjysëm të çmuar – kornelian, kuarc të kuq, lapis lazuli, oniks dhe topaz në imazhet e qiparisave dhe botilave të verës, ose dekorime më të rafinuara si frutat ose vazot që kanë lule. Drita depërton në brendësi nëpërmjet dritareve delikate xhali të skalitura në mënyrë të stërholluar me mermer të bardhë. Dekorimi i brendshëm konsiderohet nga shumë si frymëzuesi i atij të Taxh Mahalit, që u ndërtua nga nipi i saj, perandori Shah Jahan.

Shumë nga të afërmit e Nur Jahanit janë varrosur në këtë mauzoleum. Elementi i vetëm asimetrik në të gjithë kompleksin janë varret e babait dhe nënës së saj, që janë vendosur pranë njëri-tjetrit, një vendosje e imituar edhe te Taxh Mahali.

Galeri pamjesh[redakto | përpunoni burim]

Shiko edhe[redakto | përpunoni burim]

Referencat[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ کتاب سفرنامه هند ص55–58 در سال ۱۳۵۰ خورشیدی. نوشته محمدرضا خانی. به فارسی.

Lidhje të jashtme[redakto | përpunoni burim]