E drejta natyrore

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

E drejta natyrore apo doktrina e të drejtës natyrore (latinisht: ius naturale) është një rrymë mendimi filozofike që presupozon ekzistencën e një norme sjellje ndërsubjektive, universalisht e vlefshme dhe e patjetërsueshme, e bazuar mbi idenë e natyrës apo të traditës. E drejta natyrore e paraprin dhe e tejkalon të drejtën pozitive (nga latinishtja positio, positivum, përkthim i greqishtes thesei, duke iu referuar veprës njerëzore). E drejta natyrore është një gjendje të realizojë rendin më të mirë të mundshëm të shoqërisë, ekonomisë dhe politikës, duke u shfaqur kryesisht në marrëdhëniet mes shteteve, dhe mes këtij të fundit dhe individëve.

Sipas doktrinës së të drejtës natyrore, e drejta pozitive nuk përshtatet asnjëherë plotësisht me ligjin natyror, meqënëse përmban elementë aksidentalë dhe të ndryshueshëm ë çdo vend dhe çdo kohë, e kështu rezulton në një lloj të drejte jo-perfekte që në princip tenton t'i afrohet normës natyrore.

Temat me të cilat merren teoristët e të drejtës natyrore i përkasin fushave më të ndryshme të veprimtarisë njerëzore, duke vënë në diskutim ligjet pozitive dhe duke mbrojtur ato natyrore; po ashtu ka të bëjë me moralin dhe me kufijtë e njohjes së njeriut dhe në veçanti ligjbërësit, i cili edhe harton ligjet pozitive. Më në veçanti ka të bëjë edhe me politikën dhe me vendosjen e kufijve për fuqinë e shtetit.