Ekuatori

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Harta e Botës me vijën ekuatoriale

Ekuatori është rrethi më i vogël i Tokës (Diellit), i përfytyruar si një rreth pingul ndaj boshtit të tij me largësi të njëjtë nga të dy polet dhe që e bashkon Tokën në dy gjysmësfera te barabarta — veriore dhe perendimore. Rrethi më i madh i një planeti i përfytyruar si një rreth pingul me boshtin e saj të rrotullimit; vija e hequr në një harte që i përgjigjet këtij trekendeshi. Ekuatori zakonisht i referohet ekuator e Tokës: një linjë imagjinare mbi baraslarguar sipërfaqes së Tokës nga Poli i Veriut dhe Poli i Jugut, duke e ndarë Tokën në hemisferën veriore dhe jugore hemisferën. Planetet e tjera dhe organet astronomike kanë equators përcaktuar në mënyrë të ngjashme. Ekuator i Tokës është rreth 40.075 kilometra (24.901 mi) i gjatë; 78,7% është nëpër ujë dhe 21,3% është mbi tokë. Indonezia është vendi me vijë më të gjatë ekuatoriale që shtrihet nëpër ujë dhe tokë.

Vendndodhja e saktë e Ekuatorit nuk është vërtet fikse; niveli i vërtetë ekuatorial është pingul me aksin spinor të Tokës, i cili shkon rreth 9 metra gjatë një viti. Ky efekt duhet të llogaritet në matje gjeofizike të hollësishme.

Vendet që kalojnë nëpër Ekuator[redakto | redakto tekstin burimor]

Ekuatori kalon nëpër 13 vende:[1]

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ "Countries on the Equator". Infoplease.com.