Giuseppe Saragat
Giuseppe Saragat | |
|---|---|
 Saragat në vitet 1960 | |
| President i Italisë | |
| Në detyrë 29 dhjetor 1964 – 29 dhjetor 1971 | |
| Paraprirë nga | Antonio Segni |
| Pasuar nga | Giovanni Leone |
| Senator i përjetshëm nga e drejta | |
| Në detyrë 29 dhjetor 1971 – 11 qershor 1988 | |
| Ministër i Punëve të Jashtme i Italisë | |
| Në detyrë 4 dhjetor 1963 – 28 dhjetor 1964 | |
| Kryeministri | Aldo Moro |
| Të dhëna vetjake | |
| U lind më | shtator 19, 1898 Torino, Mbretëria e Italisë |
| Vdiq më | 11 qershor 1988 (89 vjeç) Roma, Itali |
| Partia politike | Partia Socialiste Demokratike Italiane |
| Bashkëshortja/et | Giuseppina Bollani |
| Fëmijët | 2 |
| Shkollimi | Universiteti i Torinos |
| Profesioni | politikan, ekonomist, diplomat, antifashist |
| Nënshkrimi |  |
| Faqja në rrjet | presidenti |
Giuseppe Saragat (19 shtator 1898 – 11 qershor 1988) ishte politikan, ekonomist, diplomat dhe antifashist italian. Ai shërbeu si President i Italisë nga 29 dhjetori 1964 deri më 29 dhjetor 1971.[1][2] Më 28 dhjetor 1964 u zgjodh presidenti i pestë i Republikës Italiane në raundin e njëzet e parë me 646 vota nga 963, ndërsa bëri betimin më 29 dhjetor 1964.[3] Ai ishte presidenti i parë italian me prejardhje socialiste.[2]
Jeta dhe formimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Saragat lindi në Torino më 19 shtator 1898. Pas pjesëmarrjes si vullnetar në Luftën e Parë Botërore, u diplomua në shkenca ekonomike dhe tregtare dhe punoi në Zyrën e Studimeve të Bankës Tregtare Italiane, fillimisht në Torino e më pas në Milano.[4]
Antifashizmi dhe mërgimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ai u regjistrua në Partinë Socialiste Unitare në vitin 1922 dhe hyri në drejtimin e saj në vitin 1925. Me forcimin e regjimit fashist, në vitin 1926 u detyrua të largohej nga Italia dhe jetoi fillimisht në Vjenë, e më pas në Paris, ku vazhdoi veprimtarinë politike antifashiste.[1][4]
Pas kthimit në Itali në vitin 1943 u arrestua dhe iu dorëzua autoriteteve gjermane. I burgosur në Regina Coeli, në të njëjtën qeli me Sandro Pertini-n, arriti të arratisej dhe rifilloi veprimtarinë ilegale socialiste.[2]
Karriera politike
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas çlirimit të Romës mori pjesë në rindërtimin e jetës politike italiane. Në vitin 1944 u emërua ministër pa portofol në qeverinë e dytë Bonomi.[1]
Në vitin 1945 u emërua ambasador i Italisë në Paris, ku mbrojti pozicionet italiane në Konferencën e Paqes.[2]
Më 25 qershor 1946 u zgjodh presidenti i parë i Asamblesë Kushtetuese. Në janar 1947 dha dorëheqjen nga kjo detyrë për të marrë drejtimin politik të Partisë Socialiste të Punëtorëve Italianë, e cila më vonë u bë Partia Socialiste Demokratike Italiane.[5][2]
Në vitin 1947 u emërua zëvendëskryeministër në qeverinë e katërt De Gasperi. Në vitin 1948 u bë sërish zëvendëskryeministër dhe ministër i Marinës Tregtare në qeverinë e pestë De Gasperi. Më pas mbajti përsëri detyrën e zëvendëskryeministrit në vitet 1954 dhe 1955, ndërsa në vitet 1963 dhe 1964 ishte ministër i Punëve të Jashtme në qeveritë Moro.[2][6]
President i Italisë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Më 28 dhjetor 1964 Saragat u zgjodh President i Republikës Italiane pas një zgjedhjeje të gjatë presidenciale, në raundin e njëzet e parë, me 646 vota nga 963.[3][2] Ai bëri betimin më 29 dhjetor 1964 dhe qëndroi në detyrë deri më 29 dhjetor 1971.[1][7]
Gjatë presidencës së tij ai i dha rolit të kreut të shtetit një profil të fortë garantues dhe institucional, duke insistuar mbi mbrojtjen e Kushtetutës, ekuilibrin ndërmjet forcave politike dhe funksionin e presidentit si moderator i jetës publike.[2]
Pas përfundimit të mandatit, më 29 dhjetor 1971, u bë senator i përjetshëm nga e drejta si ish-president i Republikës.[6]
Marrëdhëniet me Shqipërinë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Lidhjet e dokumentuara të Saragat-it me Shqipërinë gjatë presidencës së tij lidhen kryesisht me veprimtarinë diplomatike të Quirinale-s. Më 24 shkurt 1965 ai priti ambasadorin e ri të Republikës Popullore të Shqipërisë, Jordan Pani, për paraqitjen e letrave kredenciale.[8] Më 19 maj 1967 ai priti gjithashtu ambasadorin e ri Xenofon Nushi për të njëjtin akt diplomatik.[9]
Jeta personale dhe vdekja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Saragat ishte i ve i Giuseppina Bollani-t dhe pati dy fëmijë.[1] Në vitin 1975 mori edhe presidencën e Partisë Socialiste Demokratike Italiane.[2] Ai vdiq në Romë më 11 qershor 1988.[7][6]
Lidhje të jashtme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 4 5 "Biografia del Presidente Giuseppe Saragat". I Presidenti della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Giuseppe Saragat". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 "Elezione del Presidente Giuseppe Saragat". I Presidenti della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 "Giuseppe Saragat". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "Giuseppe Saragat - Assemblea Costituente". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 3 "Scheda di attività di Giuseppe SARAGAT". Senato della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 "Giuseppe Saragat". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "Jordan Pani, nuovo ambasciatore della Repubblica Popolare di Albania: presentazione lettere credenziali". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "Il Diario storico - 19 maggio 1967". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.