Henri Matisse

Henri Matis
Henri Matis
Henri Matisse
	Henri Matisse, 1913, nga Alvin Langdon Coburn
Lindi	Henri-Émile-Benoît Matisse; 31 dhjetor 1869 (156 vjeç); Le Cateau-Cambrésis, Nord
Vdiq	3 nëntor 1954 (84 vjeç); Nice, Alpes-Maritimes
Kombësia	Francez
Njohur për	Pikturë, gravurë, skulpturë, vizatim, kolazh
Vepra të shquara	Gruaja me kapele, 1905, Nudo blu (Souvenir de Biskra), 1907, Kërcimi (La Danse), 1909
Lëvizjet	Fauvizmi, modernizmi, impresionizmi, post-impresionizmi
Fëmijë	3, duke përfshirë Pierre
Patron(s)	Gertrude Stein, Etta Cone, Claribel Cone, Michael dhe Sarah Stein, Albert C. Barnes
Nënshkrimi

Henri-Émile-Benoît Matisse (31 dhjetor 1869 – 3 nëntor 1954) ishte një artist francez, i njohur edhe për përdorimin e ngjyrave dhe lëngjeve si dhe dizajnimeve grafike të tij origjinale. Ai ishte një disenjator, gravurist, dhe skulptor, por është i njohur kryesisht si një piktor.^[1]

Matisse konsideroht në përgjithësi, bashkë me Pablo Picasso-s, si një nga artistët, që ndihmoi më shumë në përcaktimin e zhvillimeve revolucionare në artet pamore përgjatë dekadave të para të shekullit të XX, përgjegjës pë zhvillime domethënëse në pikturë dhe skulpturë^[2]

Jeta e hershme dhe edukimi

Matisse lindi në Le Cateau-Cambrésis, në Departamenti i Nord, në Francën Veriore gjatë krishtlindjeve të vitit 1869, djali i madh i një tregtari të pasur gruri.^[3] Ai u rrit në Bohain-en-Vermandois, Picardie. Në vitin 1887, ai shkoi në Paris për të studiuar jurisprudencë, duke punuar si administrator gjykate në Le Cateau-Cambrésis pasi mori diplomën.

Ai do të fillonte të pikturonte në vitin 1889, pasi nëna e tij i solli furnizime arti gjatë një periudhe pushimesh duke pasuar një goditje apendisiti. Ai zbuloi një lloj parajse, siç do ta përshkruante më vonë atë,^[4] duke vendosur të bëhej artist, duke e zhgënjyer thellësisht të atin.^[5]^[6]

Në vitin 1891, ai u kthye në Paris për të studiuar art në Académie Julian nën pedagogun William-Adolphe Bouguereau dhe në École Nationale des Beaux-Arts në drejtimin e Gustave Moreau. Fillimisht ai pikturoi natyra të qeta dhe peizazhe në stilin tradicional, në të cilin ai do të arrinte nivele të arsyeshme. Matisse u ndikua nga veprat e mjeshtrave më të hershëm, si Jean-Baptiste-Siméon Chardin, Nicolas Poussin dhe Antoine Watteau, ashtu si dhe nga artistët modernë, si Édouard Manet dhe Arti Japonez. Chardin ishte një nga piktorët që Matisse admironte më shumë; si një student arti ai bëri kopje të katër pikturave të Chardin në Luvër.^[7]

Veprat e para
Studioja e Gustave Moreau, 1894–1895
Kusi blu dhe limonë (1897), Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
Le Mur Rose, 1898, Jewish Museum Frankfurt
Vazo me Luledielli (1898), Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
Studimi i një nudoje, 1899, Artizon Museum, Tokyo
Natyrë e vdekur me vilxhan, mollë dhe portokalle, 1899, The Cone Collection, Baltimore Museum of Art

Fauvizmi

Vepra të zgjedhura
Kopshtet e Luksemburgut, 1901, Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
Enë dhe fruta, 1901, Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
Notre-Dame, une fin d'après-midi, 1902, Albright–Knox Art Gallery, Buffalo, Nju Jork
Luxe, Calme et Volupté, 1904, Musée d'Orsay, Paris, Francë^[8]
Dritare e hapur, Collioure, 1905, National Gallery of Art, Uashington D.C.
Portreti i Madame Matisse, 1905, Statens Museum for Kunst, Kopenhagen, Danimarkë
Le bonheur de vivre, 1905–6, Barnes Foundation, Filadelfia, Pennsylvania
Auto-portret në një këmishë me vija, 1906, Statens Museum for Kunst, Kopenhagen, Danimarkë
Detari i ri II, 1906, Metropolitan Museum of Art, Nju Jork Siti
Vazo, botil dhe fruta, 1906, Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
Nudo Blu, 1907, Baltimore Museum of Art, Baltimore, Merilend
Madras Rouge, Turbani i kuq, 1907, Barnes Foundation, Filadelfia, Pennsylvania
(i ekspozuar në vitin 1913 në Armory Show)^[9]
Plazhistë me një breshkë, 1908, Saint Louis Art Museum, St. Louis
Loja e boulit, 1908, Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
La Danse (versioni I), 1909, Museum of Modern Art, Nju Jork Siti
La Danse (versioni II), 1910, Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi

Skulptura

Skulptura
Le Serf (Shërbëtori), 1900–1904, bronz
Gjumi, 1905, dru, ekzibicioni Blue Rose, 1907
Nu couché, I (nudo e shtrirë, I), 1906–07, bronz, ekspozuar në Montross Gallery, Nju Jork, 1915
Figure décorative, 1908, bronz
Seritë e Zeza, bronz, nga e majta në të djathtë: E zeza I, 1908–09, E zeza II, 1913, E zeza III, 1916, E zeza IV, rr. 1931, të gjitha në Museum of Modern Art, Nju Jork Siti

Vepra të zgjedhura (1910–1917)

Vepra të viteve 1910-1917
Natyrë e qetë me Geraniums, 1910, Pinakothek der Moderne, Mynih, Gjermani
L'Atelier Rouge, 1911, The Museum of Modern Art, Nju Jork Siti
Biseda, rr. 1911, The Hermitage Museum, Shën Petersburg, Rusi
Dritare në Tanxher, 1911–12, The Pushkin Museum of Fine Arts, Moskë
Peshku i artë, 1912, Pushkin Museum of Fine Arts, Moskë
Le Rifain assis, 1912–13, 200 × 160 cm. Barnes Foundation
Portreti gruas së artistit, 1913, Hermitage Museum, Shën Petersburg
La glace sans tain (Dritarja blu), 1913, Museum of Modern Art
Grua në një stol të lartë, 1914, Museum of Modern Art, Nju Jork Siti
Pamje e Notre-Dame, 1914, Museum of Modern Art
Le rideau jaune, 1915, Museum of Modern Art, Nju Jork
Auguste Pellerin II, 1916–17, Musée National d'Art Moderne, Paris
Piktori dhe modelja e tij (Le Peintre dans son atelier), 1916–17, Musée National d'Art Moderne, Paris
Portrait de famille (Mësime muzike), 1917, vajë në kanavacë, 245.1 x 210.8 cm, Barnes Foundation

Referime

↑ Myers, Terry R. (korrik–gusht 2010). "Matisse-on-the-Move". The Brooklyn Rail (në anglisht).
↑ "Tate Modern: Matisse Picasso". Tate.org.uk (në anglisht).
↑ Hilary Spurling (2001). The Unknown Matisse: A Life of Henri Matisse: The Early Years, 1869–1908 (në anglisht). University of California Press. fq. 4–6. ISBN 0-520-22203-2.
↑ Jean Leymarie; Herbert Read; William S. Lieberman (1966). Henri Matisse (në anglisht). UCLA Art Council. fq. 9.
↑ Bärbel Küster (6 korrik 2007). "Arbeiten und auf niemanden hören". Süddeutsche Zeitung (në gjermanisht).
↑ "The Unknown Matisse". ABC Radio National (në anglisht). 8 qershor 2005. fq. 352–553.
↑ Hilary Spurling. The Unknown Matisse: A Life of Henri Matisse: The Early Years, 1869–1908 (në anglisht). University of California Press. fq. 86. ISBN 0-520-22203-2.
↑ "Matisse, Luxe, calme et volupté, 1904, Musée d'Orsay, Paris, France" (në frëngjisht). Musée d'Orsay. Arkivuar nga origjinali më 31 maj 2013.
↑ "Armory Show postcard with reproduction of Henri Matisse's painting the red turban, 1913, from the Walt Kuhn Family papers and Armory Show records, 1859-1984, bulk 1900-1949". aaa.si.edu (në anglisht).

Bibliografia

Barr, Alfred H. Jr (1974) [1951]. Matisse: His Art and His Public (në anglisht). Nju Jork: The Museum of Modern Art. ISBN 978-0-87070-469-7.
Berggruen, Olivier; Hollein, Max, red. (2006). Henri Matisse: Drawing with Scissors: Masterpieces from the Late Years (në anglisht). Prestel Publishing. ISBN 978-3-7913-3473-8.
Celdran, F.; Vidal y Plana, R. R. (2007). Triangle: Henri Matisse – Georgette Agutte – Marcel Sembat (në anglisht). Paris: Yvelinedition. ISBN 978-2-84668-131-5.
Cowart, Jack; Fourcade, Dominique (1986). Henri Matisse: The Early Years in Nice 1916–1930 (në anglisht). Henry N. Abrams, Inc. ISBN 978-0-8109-1442-1.
Escholier, Raymond (1960). Matisse: A Portrait of the Artist and the Man (në anglisht). Londër: Faber & Faber.
Gowing, Lawrence (1979). Matisse (në anglisht). Nju Jork: Oxford University Press. ISBN 0-19-520157-4.
Finsen, Hanne; Coquio, Catherine; etj. (2005). Matisse: A Second Life (në anglisht). Hazan. ISBN 978-2-7541-0043-4.
Lewis, David (janar 2009). "Matisse and Byzantium, or, Mechanization Takes Command". Modernism/modernity (në anglisht). 16 (1): 51–59. doi:10.1353/mod.0.0047. S2CID 144631296.
Russell, John (1999). Matisse, Father & Son (në anglisht). Nju Jork Siti: Harry N. Abrams. ISBN 0-8109-4378-6.
Schneider, Pierre (1984). Matisse (në anglisht dhe italisht). Nju Jork: Rizzoli. ISBN 0-8478-0546-8.
Spurling, Hilary (1998). The Unknown Matisse: A Life of Henri Matisse (në anglisht). Vëll. 1, 1869–1908. Londër: Hamish Hamilton Ltd. ISBN 0-679-43428-3.
Spurling, Hilary (2005). Matisse the Master: A Life of Henri Matisse (në anglisht). Vëll. 2, The Conquest of Colour: 1909–1954. Londër: Hamish Hamilton Ltd. ISBN 0-241-13339-4.
Wright, Alastair (2006). Matisse and the Subject of Modernism (në anglisht). Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-11830-2.

Lidhje të jashtme

Filmim i Henri Matisse në Vence, Francë duke punuar në Kapelën e re të Vence Arkivuar 14 mars 2012 tek Wayback Machine
Henri Matisse: Jeta dhe Puna 500 foto me rezolucion të lartë
Muzeu Matisse në Nice

[1] Myers, Terry R. (korrik–gusht 2010). "Matisse-on-the-Move". The Brooklyn Rail (në anglisht).

[2] "Tate Modern: Matisse Picasso". Tate.org.uk (në anglisht).

[3] Hilary Spurling (2001). The Unknown Matisse: A Life of Henri Matisse: The Early Years, 1869–1908 (në anglisht). University of California Press. fq. 4–6. ISBN 0-520-22203-2.

[4] Jean Leymarie; Herbert Read; William S. Lieberman (1966). Henri Matisse (në anglisht). UCLA Art Council. fq. 9.

[5] Bärbel Küster (6 korrik 2007). "Arbeiten und auf niemanden hören". Süddeutsche Zeitung (në gjermanisht).

[6] "The Unknown Matisse". ABC Radio National (në anglisht). 8 qershor 2005. fq. 352–553.

[7] Hilary Spurling. The Unknown Matisse: A Life of Henri Matisse: The Early Years, 1869–1908 (në anglisht). University of California Press. fq. 86. ISBN 0-520-22203-2.

[8] "Matisse, Luxe, calme et volupté, 1904, Musée d'Orsay, Paris, France" (në frëngjisht). Musée d'Orsay. Arkivuar nga origjinali më 31 maj 2013.

[9] "Armory Show postcard with reproduction of Henri Matisse's painting the red turban, 1913, from the Walt Kuhn Family papers and Armory Show records, 1859-1984, bulk 1900-1949". aaa.si.edu (në anglisht).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]