Institucionet bektashiane në botë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Pas pasusve të Haxhi Bektash Veliut, Ballëm Sulltani ka qënë një nga reformatorët më të mëdhenj të bektashizmit në botë. Ai bëri organizimin e gjyshatave e gjithë strukturat e tjera.

Bektashizmi ishte i organizuar në gjashtë qendra kryesore :

  1. Qendra e Haxhi Bektashit, përfshinte pjesën e Anatolisë Qendrore e Perdimore.
  2. Qendra e Abdall Musajt, përmblidhte pjesët e tjera të Anatolisë.
  3. Qendra e Sejjid Ali Sulltanit në Dimotekë, përmblidhte gjithë Ballkanin.
  4. Qendra e Abdul Muminit në Qerbela, përmblidhte një pjesë të madhe të Arabisë dhe Perësisë.
  5. Qendra e Virani Sulltanit në Irak, përmblidhte Lindjen e Mesme.
  6. Qendra e Shahkuli Sulltanit në Stamboll, përfshinte viset gjatë bregut të Detit të Zi.

Teqetë në mbarë botën[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Turqi (Anadoll)[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. Qendra e madhe HaxhiBektash nëqytetin e Kershehir tëAnadollit në Turqi, themeluar në vitin 1282.
  2. Teqeja e Beybazarit në Sakavia.
  3. Tyrbja e Emire Jonuzit në Sakavia.
  4. Teqeja e Sidin Sulltanit, afër qytetit Çorum.
  5. Teqeja e Hysenj Gaziut në malin Hysen Dag afër Ankaras (në 1650, ka pasur 100 dervish)
  6. Teqeja e Muxhurit në Juzgat.
  7. Teqeja e Shamaspurit në Allaxha - Çorum.
  8. Teqeja e Akhievremit në Kershehir.
  9. Teqeja e Patuk Sulltanit afër Kershehirit.
  10. Teqeja e Kafi Babajt në Fenike.
  11. Teqeja e Jaman Ali Babajt në Gjylhisar.
  12. Teqeja e Nasredin Babajt afër Jens Shehip. (Zona Konia)
  13. Teqeja e Adalias. ‘’
  14. Teqeja e Baba Hajdarit në Elmali ‘’
  15. Teqeja e Abdall Musajt në fshatin Teqe. (afër Elmalit) Themeluar në vitin 1363.
  16. Teqeja e Kilerxhi Babajt në Elmali. ‘’
  17. Teqeja e Baba Hasanit në lagjen Qatib Ogllu, në Izmir.
  18. Teqeja e Baba Ali Harasanit në Tire. ‘’
  19. Teqeja e Baba Sulltanit në Tire. ‘’
  20. Teqeja e Sari Ismail Sulltanit (nxënësi i Haxhi Bektashit) në Daus.
  21. Teqeja e Teslim Sulltanit në Denizli. ‘’
  22. Teqeja e Dede Sulltanit në Denizli. ‘’
  23. Teqeja e Niazi Babajt në Karagaç. ‘’
  24. Teqeja e Jatagan Dedes në Jatagan në Sëjlenxhe
  25. Teqeja e Abdi Bej Sulltanit në Jatagan. ‘’
  26. Teqeja e Bakri Babajt në Menemen. ‘’
  27. Teqeja e Ali Babajt në Manisa.
  28. Teqeja e Niazi Babajt në Manisa. ‘’
  29. Teqeja e Xhafer Babajt në Tullum Bunar. ‘’
  30. Teqeja e Abdall Muratit në Bursa.
  31. Teqeja e Gjeikli Babajt në Bursa. ‘’
  32. Teqeja e Baba Ramazanit në Bursa.( themeluar në vitin 1321) ‘’
  33. Teqeja e Ak Bejik Sulltanit në Bursa. ‘’
  34. Teqeja e Sidi Gazi në fshatin Eski Shehrit në Bursa. ‘’
  35. Teqeja e Suxhaedin Babajt në afërsi të fshatit Eski Shehrit. ‘’
  36. Teqeja e Meleq Babajt në krahinën e Eskishehir.. ‘’
  37. Teqeja e Urian Babajt në krahinën e Bursës . ‘’
  38. Teqeja e Resul Ali Sulltanit në Resh Karish. ‘’
  39. Teqeja e Kolu Axhik Haxhim Sulltanit në Rexhep. ‘’
  40. Teqeja e Sejjid Xhemal Sulltanit në Balukisir. ‘’
  41. Teqeja e Inxhir Babajt në fshatin Sarajxhik të Dardanelevet.
  42. Teqeja e Koxhi Babajt në Kalxhik. (Kastamunit)
  43. Teqeja e Muhamed Shah Dedes në fshatin Ajkar (ka pasur 100 dervish) në Kizilirmak.
  44. Teqeja e Pirit Babajt në Amasia. Anadoll. ‘’
  45. Teqeja e Andahar Teqesit. (themeluar nga Gani Baba në Divrixhi).
  46. Teqeja e Piri Dedes (Ka pasur 300 dervish dhe 67 fshatra që e adhuronin) në marsovan.
  47. Teqeja e Kojun Babajt në Osmanxhik. ‘’
  48. Teqeja e Belul Babajt në Barugunde. ‘’
  49. Teqeja e Mahmud Shah Babajt afër Eemiazinit. ‘’
  50. Teqeja e Shahkuli Sulltanit në Stamboll. Themeluar në vitin 1329. (Në Stamboll ka pasur 40 teqe)
  51. Teqeja e Munir Babajt në Karagaç. shek XVI. (Stamboll)
  52. Teqeja e Hasim Osman Efedis. ‘’
  53. Teqeja e Sejjid Mehmet Ali Babajt në Kariadan. ‘’
  54. Teqeja e Erkli Babajt në Stamboll.
  55. Teqeja e Nefi Babajt në Rumeli Hisar. shek XVI. ‘’
  56. Teqeja e Abdulla Babajt në Top Kapi. ‘’ (ka pasur tri teqe)
  57. Teqeja e Emin Babajt në Edirnekapi. Stamboll. ‘’
  58. Teqeja e Akbabajt në Bejkoz. Stamboll. ‘’
  59. Teqeja e Tahir Babajt në Çamlica. themeluar në vitin 1794. ‘’
  60. Teqeja e Munir Babajt në Bademili. ‘’
  61. Teqeja e Karaxha Ahmet Sulltanit. ‘’
  62. Teqeja e Bandirmalit në Ysqydar. ‘’
  63. Teqeja e Jarmixha Babajt në Ysqydar. ‘’
  64. Teqeja e Aglamis Babajt. Stamboll. ‘’
  65. Teqeja e Durmish Dedes në Denizxhi. Rumeli Hisar. ‘’
  66. Teqeja e Akbash Babajt në Çanakala Rumeli
  67. Teqeja e Hidrilikut në Edirne, themeluar 1641. (kjo zonë ka pasur 16 teqe)
  68. Teqeja e Sefer Shahut në Edirne. ‘’
  69. Teqeja e Sulltan Kapli Dedes në Edirne. ‘’
  70. Teqeja e Jatagan Babajt në Edirne. ‘’
  71. 71
  72. 72
  73. 73
  74. 74
  75. 75
  76. 76
  77. 77
  78. 78
  79. 79
  80. Teqeja e Ballaban Babajt në Edirne. ‘’
  81. Teqeja e Mumxhu Hasan Babajt në Edirne. ‘’
  82. Teqeja e Kademili Baba Sulltanit në Edirne. (Kishte 80 dervish, mbanin 100 - 200 kuaj)
  83. Teqeja e Nefes Sulltanit në Enes - Ferexhik. (kishte 40 – 50 dervish) ‘’
  84. Teqeja e Eski Babajt në Kirklareli. ‘’
  85. Teqeja e Kara Babajt në Hayraboluda. ‘’
  86. Teqeja e Sersem Babajt në Tekirdagi. ‘’
  87. Teqeja e Huban Babajt në Tekirdagi. ‘’
  88. 88
  89. Teqeja e Abdal Babajt (Kilavuzlu) në Bulgaristan.
  90. Teqeja e Ariz Babajt. ‘’
  91. Teqeja e Mumeiz Babajt. ‘’
  92. Teqeja e Aslarit. ‘’
  93. Teqeja e Fulful Babajt në Geliboluda. ‘’
  94. Teqeja e Exhe Babajt. ‘’
  95. Teqeja e Iliaz Babajt në Geliboluda. ‘’
  96. Teqeja e Kara Babajt në Geliboulda ‘’
  97. Teqeja e Karatshlit në Geliboula. ‘’
  98. Teqeja e El Tutan Babajt në Geliboula. ‘’
  99. Teqeja e Çakmak Dedes në Geliboula. ‘’
  100. Teqeja e Pinarhisar (Binbir Oklu) në Kirklareli. ‘’
  101. Teqeja e Javash (Junus) Babajt në Enezin.‘’
  102. Teqeja e Keshanit në Keshan. ‘’
  103. Teqeja e Domuz Deres afër Keshanit. ‘’
  104. Teqeja e Ershen Babajt në Keshan. ‘’
  105. Teqeja e Mahmut Babajt në Malkara. ‘’
  106. Teqeja e Evhad Babajt në Edirne. ‘’
  107. Teqeja e Muhittin Babajt Edirne. ‘’
  108. Teqeja e Haxhi Babajt në Edirne. ‘’
  109. Teqeja e Sejjidi Kavagit në Edirne. ‘’
  110. Teqeja e Hamza Babajt në Kara Ujuku, themeluar në vitin 1360. Anadoll.
  111. Teqeja e Veli Babajt në Isparta, Anadaoll.
  112. Teqeja e Shemsi Babajt në Izmir.
  113. Teqeja e Sulltan Shyxhedin Veliut në Andoll.
  114. Teqeja e Sejjid Xhemaledin Sulltanit në Sëjlenxheler, Anadol.
  115. Teqeja e Ali Babajt në Anadoll.
  116. Teqeja e Menteshe Babajt në Hema. Anadoll.
  117. Teqeja e Muxhur Sejjidit në Kara Ujuku. Anadoll.
  118. Teqeja e Hizir Samitit në Anadoll.
  119. Teqeja e Çerdekin Shejit në Anadoll.
  120. Teqeja e Sejjid Rexhepit në Anadoll.
  121. Teqeja e Sari Kadis në Karagadxh, Anadoll.
  122. Teqeja e Pir Ebi Sulltanit në Konia, Anadoll.
  123. Teqeja e Dost Hydait në Anadall.
  124. Teqeja e Postinpush Babajt në Anadoll.
  125. Teqeja e Ramazan Babajt në Bursa.
  126. Teqeja e Sejjid Battal Xhaferit Gazi në Kejseri. Anadoll.
  127. Teqeja e Barak Babajt në Tokat. Themeluar në vitin 1306. Anadoll.
  128. Teqeja e Sëmbëlli Babajt në Tokat. Anadoll.
  129. Teqeja e Açikabashit në Tokat. anadoll.
  130. Teqeja e Gajgaj Dedes në Tokat. Anadoll.
  131. Teqeja e Ali Babajt në Anadoll.
  132. Teqeja e Ali Oran Sulltanit në Denizli. Anadoll.
  133. Teqeja e Koç Davut Sulltanit në Alnya. Anadoll.
  134. Teqeja e Dëlëk Babajt në Anteptedir. Anadoll.
  135. Teqeja e Sejjid Nuredinit në Nevshehir. Anadoll.
  136. Teqeja e Jatuk Sultanit në Kirshehir. Anadoll.
  137. Teqeja e Hajdar Sulltanit në Ankara.
  138. Teqeja e Hasan Dedes në Keskin, Ankara. Andoll.
  139. Teqeja e Nasretinit në Sivas. Anadoll.
  140. Teqeja e Mamasunit në Nevshehir. Anadoll.
  141. Teqeja e Xhafer Babajt në Këtaj. Anadoll.
  142. Teqeja e Inçi Babajt në Çanakala. Anadoll.
  143. Teqeja e Koçi Babajt në Çankiri. Anadoll.
  144. Teqeja e Çobanliut në Shebinkarahisar. Anadoll.
  145. Teqeja e Ajbek Babajt në Amasya. Anadoll.
  146. Teqeja e Buzagi Babajt. Anadoll.
  147. Teqeja e Masumlarit në Sivas. Anadoll.
  148. Teqeja e Sejjidi Garib Musait në Kazim. Anadoll.
  149. Teqeja e Arapkirit në Alevilgin. Anadoll.
  150. Teqeja e Dede Sulltanit në Denizli. anadoll.
  151. Teqeja e Kazak Abdallit në Denizli. Anadoll.
  152. Teqeja e Sheh Muhlis Babajt në kraman. Anadoll.
  153. Teqeja e Ashik Pashait në Asil. Anadoll.
  154. Teqeja e Taptuk Emres në Xhengiz. Anadoll.
  155. Teqeja e Ballëm Sulltanit, Haxhi Bektash. Anadoll.
  156. Teqeja e Tebrizli e Shemsiut (Shemsi Tebrizi). Anadoll.
  157. Teqeja e Gazilerit në Ankara. Anadoll.
  158. Teqeja e Bëjek Abdulla Babajt Top Kapi. Stamboll.

Kaukaz - Rusi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. Teqeja e Pir Merizatit në Shamak afër Bakus (vinin nga treqind fshatra)
  2. Teqeja e Kudistanit në Arbkir. (vizituar në vitin 1860).
  3. Teqeja e Bahaedin Atlaspusit në Shamak afër Bakus.

Irak[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. Teqeja e Mymi Dedes në Qerbela.
  2. Teqeja e Gulgul Babajt në një lagje të Bagdatit.

Egjipt[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. Teqeja e Kajgusëz Sulltanit në Mokattam. (themeluar në vitin 1341 – 42)
  2. Teqeja në Kasr - el - Kajnit në Kajron e vjetër. (Shumë e hershme).

Bullgari[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. Teqeja e Dimotekës themeluar nga Sejjid Ali Sulltani në vitin 1397.
  2. Teqeja e Hasan Demir Baba Pehlivanit në Razgrad. Themeluar nga Pelivan Babaj.
  3. Teqeja e Hysen Babajt në Duraç.
  4. Teqeja e Gjenç Babajt në Miralar.
  5. Teqeja e Kizanes në Esxhki - Xhuma.
  6. Teqeja e Kurt Babajt në Belveren.
  7. Teqeja e Mustafa Babajt në Haskovo.
  8. Teqeja e Ismail Babajt në Stumxha.
  9. Teqeja e Baba Kamberit në Rusxhuk.
  10. Teqeja e Ali Babajt në Gunejdogu.
  11. Teqeja e Otoman Babajt (themeluar 1379)
  12. Teqeja e Akyzili Sulltanit (themeluar në vitin1478)
  13. Teqeja e Demir Babajt (themeluar në vitin 1619)
  14. Teqeja e Abdulla Dedes në Zagra.
  15. Teqeja e Kademli Babajt në Zagra.
  16. Teqeja e Timur Babajt në Silistre.
  17. Teqeja e Hysen Babajt në Silistre.
  18. Teqeja e Musa Babajt në Silistre.
  19. Teqeja e Koça Doganit në Silistre.
  20. Teqeja e Hakir Ali Babajt në Rusxhuk.
  21. Teqeja e Horasan Ali Babajt në Rusxhuk.
  22. Teqeja e Ali Koxha Babajt në Rusxhuk.
  23. Teqeja e Sari Salltikut në Kalikra.
  24. Teqeja e Hysam Dedes në Sofie.
  25. Teqeja në krahinën e Turnaves, Selvi.

Greqi (harta e hershme para 1800)[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

1. Teqeja e Eski Babajt në Çirmendi. 2. Teqeja e Jaran Babajt në Çirmendi. 3. Teqeja e Mymin Babajt në Çirmendi. 4. Teqeja e Elmali Babajt në Çirmendi. 5. Teqeja e Myrsel Babajt Çirmendi. 6.Teqeja e Tashlik Babajt në Makri. 7. Teqeja e Sanxhaktar Babajt në Makri. 8. Teqeja e Ferxhikut në Ferexhik. 9. Teqeja e Kopekli Siraxha Babajt në Ferexhik. 10.Teqeja e Gazilerit në Ferexhik. 11. Teqeja e Ali Babajt në Ferexhik. 12. Teqeja e Rustem Babajt në Ferexhik. 13. Teqeja e Joruk Babajt në Kirikala. 14. Teqeja e Ahmet Babajt në Kirikala. 15. Teqeja e Sejjid Ali Sulltanit (Kizil Deli), themeluar 1310 - 1402) 16. Teqeja e Selanikut në Farsalla e Durballi Sulltanit. 17. Teqeja e Hizir Babajt në Makri. 18. Teqeja e Musa Babajt në Kirikalda. 19.Teqeja e Kesries në Balkanalar. 20. Teqeja e Aydin Babajt në Kesrie. 21. Teqeja e Odras në Lapsista. 22. Teqeja e Vodhorinës në Vodhorinë. 23. Teqeja e Sarigolit në Sarigol. 24.Teqeja e Bahçes në Sarigol. 25. Teqeja e Memi Babajt në Bixhak. Themeluar 1641 - 1642. 26. Teqeja e Xhumas në Tekenin. 27. Teqeja e Elasonianit në Elasoni. 28. Teqeja e Katerinës . 29. Teqeja e Renit në Thesali. 30. Teqeja e Ali Sulltanit në Thesali. 31.Teqeja e Balli Babajt në Tatar. 32. Teqeja e Shahin Babajt në Kupekli. 33. Teqeja e Hasan Babajt në Tempe. 34. Teqeja e Trikallës në Trikalla. 35. Teqeja e Ali Kulus në Axhia. 36. Teqeja e Demir Bejlit në Gumulxhine. 37. Teqeja e Kirklarit në Jenixhe. 38. Teqeja e Hizir Babajt në Makri. 39. Teqeja e Kytyklys në Jenixhe.

40. Teqeja e Hasip Babajt në Jenixhe. 41. Teqeja e Buhurit në Inebahti. 42. Teqeja e Kosturit e Kasëm Babajt Gjirit 43. Teqeja e Horasanliut në Gjirit. (themeluar në vitin 1665) 44. Teqeja e Margaralikëjit në Kandia. 45. Teqeja e Anjas në Gjirit. 46. Teqeja e Rrethimos në Gjirit. 47. Teqeja e Hasan Babajt në Rrethimo. 48. Teqeja e Ibrahim Babajt në Gjirit. 49. Teqeja e Hasta Babajt nw Gjirit.

Rumania[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

1. Teqeja e Sari Salltikut në Akshehirli. themeluar në vtin 1296. 2. Teqeja e Babadagit në Inçide. 3. Teqeja e Sari Salltikut në Kalikra. 4. Teqeja e Akjazili Babajt (Hafiz Halil Baba) afër Bllaxhik.

Maqedonia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

1. Teqeja e Hashim Babajt në Manastir. 2. Teqeja e Hidër Baba Ekesit në Kërçovë. 3. Teqeja e Kanatlarit në themeluar në vitin 1700. 4. Teqeja e Mustafa Babajt në Shkup. 5. Teqeja e Sulejman Babajt në Shkup. 6. Teqeja e Harabati Babajt në Tetovë (Kalkandelen) 7. Teqeja e Sari Salltikut në Ohër. 8. Teqeja e Karaxha Ahmetit në Shkup. 9. Teqeja e Ismail Babajt në Usturumxha. 10.Teqeja e Hamza Babajt në Shtip. 11.Teqeja e Konjit 12 Teqeja e Haxhi Babajt në Qyprili. 13.Teqeja e Kirxhaovës ? 14.Teqeja e Ali Babajt në Debre ?

Kosovë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

1. Teqeja e Sheh Hafiz Babajt në Gjakovë. 2. Teqeja e Haxhi Adem Babajt në Prizren. 3. Teqeja e Shemsedin Babajt në Gjakovë.

Bosnjë – Hercegovinë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

1.Teqeja e Sarjbosnjës. 2.Teqeja e Mostarit - Bologi. 3.Teqeja e Izvornikut. 4.Teqeja e Gradishkasit në Bosnjë Hercegovinë. 5.Teqeja e Tuzlasit në ?

Hungaria[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

1. Teqeja e Gjyl Babajt në Budapest. Themeluar në vitin 1541.

Jemen[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Teqeja e Taifit (sipas Baba Ali Turabiut)

SHBA[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

1. Teqeja e Detroitit në Miçigan. Themeluar në vitin 1954 nga Baba Rexhebi.

Shënim : Nga bisedat e ndryshme sot thuhet se ka teqe bektashiane :

1.Pakistan. 2. Qipro greke. 3. Kinë në afërsi të Tibetit. 4. Siberinë e largët në Rusi.

Literatura[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • 1. F.W.Hasluck : Shpërndarja gjeografike e bektashinjve. 1915 - 1916.
  • 2. Evlia Çelebiu : Sejahtnamen vol. II, III, V,VIII, IX.
  • 3. Ali Turabiu : Historia e bektashizmit, Tiranë, 1929.
  • 4. Baba Rexhebi : Misticizma islame dhe bektashizma, 1970.
  • 5. Nathelie Clayer : L’Albanie, payes des derviches. Paris,1990. f. 39 – 120, 171 – 432.
  • 6. Baki oz : Bektasilik Nedir ? faqe 277 - 384. (turqisht) Istanbul - 1997.
  • 7. Baba Ali Turabiu : Historia e bektashizmit. Tiranë 1929.