Kostis Palamas

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Kostis Palamas (1888)

Kostis Palamas (greqisht: Κωστής Παλαμάς, 13 janar 1859 - 27 shkurt 1943) ishte një poet grek i cili shkroi tekstin e himnit olimpik. Ai ishte një figurë qendrore e brezit letrar grek të vitit 1880 dhe një nga themeluesit e së ashtuquajturës Shkolla e Athinës së bashku me Georgios Drosinis, Nikos Kampas, Ioannis Polemis.

Biografi[redakto | redakto tekstin burimor]

I lindur në Patra, arsimin fillor dhe të mesëm ai i mori në Mesolongji. Në vitin 1876 u regjistrua në Shkollën e Juridikut, Ekonomisë dhe Shkencave Politike të Universitetit të Athinës, por shpejt braktisi studimet. Në vitin 1880, ai punoi si gazetar. Më 1886 botoi përmbledhjen e parë poetike "Këngët e atdheut tim". Mes viteve 1897 dhe 1926 mbajti një post administrativ në Universitetin e Athinës kurse vdiq gjatë pushtimit gjerman të Greqisë në Luftën e Dytë Botërore. Varrimi i tij ishte një ngjarje e madhe në qëndresën greke ; poemat e varrimit të shkruara dhe të recituara nga miku i tij, Angelos Sikelianos, zgjuan dëshpërim dhe e arriti kulminacionin ne një demonstratë mjaft nervoze(rrezikshme) ne 100.000 njerëz kundër okupimit nazist.

Palamas e shkroi tekstin e Himnit Olimpik, te kompozuar nga Spyridon Samaras. Ne fillim ishte performuar ne Olimpiadën Verore ne vitin 1896, te parat Lojëra Olimpike moderne. Himni me pas ishte braktisur, sikurse çdo shtet mikpritës prej atëherë deri tek Olimpiada Dimërore 1960, por pati porositur një pjesë origjinale sipas tyre për lojërat, mirëpo versioni nga Samaras dhe Palamas ishte deklaruar zyrtarisht ne 1958 dhe edhte performuar në çdo herë të lojërave qe nga Olimpiada Dimërore 1960.

Ndërtesa e vjetër Administrata e Universitetit të Athinës, në qendër të Athinës, ku zyra e tij e punës ishte e vendosur, është i përkushtuar tani atij si "Kosti Palamas Building" dhe shtëpitë e "Greek Theater Museum", si dhe shumë ekspozita të përkohshme.

Poezi[redakto | redakto tekstin burimor]

Parnassos Letrare Të Shoqërisë. Nga e majta: Georgios Stratigis, Georgios Drossinis, Ioannis Polemiše, Palamas në qendër, Georgios Souris dhe Aristomenis Provelengios, poetët e Rinj Athenian Shkollë (ose Palamian të Shkollës). Pikturë nga Georgios Roilos
Vendbanimi i Palamas në Patras

Ai është quajtur jozyrtarisht poet 'kombëtar" i Greqisë dhe ishte e lidhur ngushtë me luftën për të hequr qafe Greqinë moderne, e "purist" në gjuhë dhe me liberalizimin politik. Ai ka dominuar në jetën letrare për 30 apo më shumë vjet dhe në masë të madhe ka ndikuar në të gjithë klimën politike-intelektuale të kohës së tij. Romain Rolland e ka konsideruar atë si poeti më i madh i Evropës dhe ai ishte i nominuar dy herë për çmimin Nobel për letërsi, por kurrë nuk e mori atë. Poema e tij më të rëndësishme, "Twelve Lays of the Gypsy" (1907), është një udhëtim poetik dhe filozofik. "Gypsy" i tij është një lirë-menduarit, rebel intelektual, një "gabel" grek në një post-klasike, botën post-bizantine greke, një eksplorues i punës, dashurisë, artit, vendi, historia, feja dhe shkenca, vetëdijshëm rrënjët e tij dhe nga kontradiktat midis klasike e tij dhe të krishterë saj

Veprat[redakto | redakto tekstin burimor]

Koleksionet e poezive[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Songs of my Fatherland (1886) 
  • Hymn to Athena (1889)
  • Eyes of my Soul (1892)
  • Iambs and Anapaests (1897) 
  • The Grave (1898)
  • The Greetings of the Sun-born (1900)
  • Ή Ασάλευτη Ζωή(1904)
  • Twelve Lays of the Gypsy (1907)
  • The King's flute (1910)
  • Yearnings of the Lagoon (1912)
  • Satirical Exercises (1912)
  • The State and Solitude (1912)
  • Altars (1915) 
  • Extempora (1919)
  • The 14 verses (1919)
  • The 5 verses
  • Wolves (1925)
  • Cowardly and Harsh verses (1928)
  • The 3 Verse Cycle (1929)
  • Passages and Greetings (1931)
  • The Nights of Phemius (1935)
  • Evening Fire (1944)

Proza[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Death of a Youth (roman, 1901)
  • Novela (1920)

Teatër[redakto | redakto tekstin burimor]

  •  The Thrice-noble (dramë, 1903)

Kritika[redakto | redakto tekstin burimor]

Palamas ishte një nga kritikët më të respektuar letrare të kohës së tij, dhe instrumental në rivlerësim të veprave të Andreas Kalvos, Dionysios Solomos dhe "Ionian School" të poezisë, Kostas Krystallis.

Përkthime[redakto | redakto tekstin burimor]

  • The King's Flute, tr. T. P. Stephanides, G. C. Katsimbalis (1982) [Greek and English texts]
  • The King's Flute, tr. F. Will (1967)
  • The Twelve Lays of the Gypsy, tr. G. Thomson (1969)
  • The Twelve Words of the Gypsy, tr. T. P. Stephanides, G. C. Katsimbalis (1974; repr. 1975)
  • Ruins, Grief, On The Trip You Are Taken, Rose Fragrance, tr. A. Moskios[1]

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]