Luan Topçiu
Luan Topçiu (Pogradec, 22 shkurt 1962) është kritik dhe studiues letrar, kritik arti, profesor universitar, përkthyes dhe diplomat shqiptar.
Pasi ndoqi dhe kreu liceun artistik “Jordan Misja” për skulpturë më 1980 në Tiranë, vijoi studimet për filologji, dega Gjuhë-Letërsi në universitetin "Aleksandër Xhuvani", brezi i 1987. Kurs pasuniversitar, Univ. i Tiranës, gjuhësi shqipe-stilistikë. (1990) Kurs pasuniversitar Universiteti i Bukureshtit, Teori letërsie dhe Letërsi e Krahasuar. (1996); Studime doktorature, Letërsi e krahasuar, Titulli i tezës “Ndjenja e mallit në letërsinë e lëvruar dhe popullore shqiptare dhe rumune” (1996-2000) Mbrojtja e tezës së doktoratës, me rezultatin: Magna cum laude. Kurs pasuniversitar “E drejtë ndërkombëtare” Univ. i Bukureshtit. (2007). Pedagog i jashtëm në Universitetin e Bukureshtit, (1997-2004) Redaktor në gazetën “Albanezul” (Shqiptari); Kryeredaktor i gazetës "Albanezul“ (Shqiptari) Bukuresht (2001-2004) Kryeredaktor i revistës "Shqipëria XXI“ (revistë e universitarëve shqiptarë të Rumanisë) Bukuresht (2002-2004); Kryeredaktor i revistës „Paradigma XXI“ Bukuresht. Profesor në Fakultetin e Filologjisë Tiranë (2005-2016). Pranë Ambasadës së Shqipërisë në Bukuresht (Ministër Këshilltar). Kryeredaktor i revistës shkencore dhe kulturore "Albanica",[1][2][3][4] Koordinator i Qendrës Kulturore Shqiptare në Bukuresht dhe profesor i ftuar i Universitetit të Bukureshtit.[5] [6]Anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Rumanisë, Filiali Bukuresht./Nga 2024 Filiali Dobrogea.
Lista e veprave
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Botime studimore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Ndjenja e mallit tek / Sentimentul dorului la/ Asdreni, Poradeci, Kuteli“, Bukuresht: Fed, 1999;
- Tekstualizëm dhe stil (mbi poezinë e Lasgush Poradecit), Bukuresht: Getic, 2000;[7]
- Përmasa moderne në letërsinë shqiptare, Shkup: Flaka, 2001;
- Fjalor shqip-rumanisht, (bashkautor), Bukuresht: Polirom, 2003;
- Ghid de conversatie roman-albanez (bashkeautor), Bukuresht: Polirom, 2002;
- Paradigmele dorului in poezia romana si albaneza, Bukuresht: Editura Universitara, 2004;
- Vetmia nostalgjike në poezi, Tiranë: Omsca-1, 2005;
- Oglinzi literare/ Pasqyra letrare, Bukuresht: Privirea, 2007;
- O antologie a poezie albaneze/ Antologji e poezisë shqipe, Bukuresht: Privirea, 2007;
- Shtigjeve të metaforës, Tetovë: Klubi letrar 94, 2009;
- Tradita moderne ne letrat shqipe', Tiranë: Zenit, 2010;[8]
- Morfologjia e shpirtit, Tiranë: Ombra GVG, 2017;[9][10]
- Ghid de conversație român-albanez, Bukuresht: sh.b. Asdreni, 2017.
- Albania istoria în date, despre kanun, personalități, (ne bashkëpunim me Dr. Liviu Lungu-n) Bukuresht: Asdreni, 2020;[11]
- [12]Istoria literaturii albaneze - de la origini până în prezent, (Historia e letërsisë shqipe nga zanafilla deri më sot) Craiva: Editura A, 2021.[13][14][15][16][17][18]
- Istoria literaturii albaneze - de la origini până în prezent, (Historia e letërsisë shqipe nga zanafilla deri më sot), botimi i dytë, i riparë dhe i plotësuar, Craiva: Editura A, 2022[19][20]
- Dicționar albanez-român/Fjalor shqip-rumanisht, Renata Topciu, Luan Topciu, Ana Melonashi, Shtëpia Botuese A, Craiova 2022[21]
- "Antologia poeziei albaneze de la începuturi până azi", Editura A, Craiova, 2023 "(700 faqe)[22][23][24][25]
- Poeti i vështirë Lasgush Poradeci, tekstualizem dhe stil, Onufri, Tiranë 2024[26][27][28][29][30]
- Păpușile-n concediu, (Kukullat në pushim) O antologie a poeziei albaneze, de la începuturi până în prezent, selecție, traducere și note de: Luan Topciu, Renata Topciu, studiu introductiv de Marius Chelaru (730 fq) Editura A, Craiova 2025[31]
- Paradigmat e vetmisë në poezi, studim i letërsisë së krahasuar, Onufri, Tiranë 2025 (389 fq)[32]
- Dicționar român - albanez /Fjalor rumanisht - shqip, Renata Topciu-Melonashi, Luan Topciu, Shtëpia botuese, Asdreni, Craiova 2025 (1778 fq)[33][34]
Përkthime:
Kristia Maksutoviç, Dora d'Istria, një emër i harruar me pa të drejtë, 1997.
Visar Zhiti, Psalm (poezi), Bukuresht, 1997.
Xheladin Hasani, Gënjeshtra të vërteta, Bukuresht, 1999.
Karolina Ilika, Poema dyfishe (poezi, në bashkëpunim), Shkup, 1999. Dhimitër Polena, Lëvizja Kombëtare Shqiptare, Bukuresht, 2000.
Dhimitër Pojanaku, Shtëpia ime rrotullon qiellin, Bukuresht, 2000. Cristia Maksutovici, Elena Gjika dhe shqiptarët e Rumanisë, Tetovë, 2001.
Dumitru M. Ion, Vjelja e purpurt (poezi), Elbasan, 2002.
Shaip Emërllahu, Putina moarte / Vdekja e pakët (poezi), Bukuresht, 2002. Milianov Kallupi, Nu lăsați râul să moară / Mos e lini lumin të vdesë, Bukuresht, 2002.
Agim Isaku, Bata / Shkopi (roman në rumanisht), Bukuresht, 2003.
Afroviti Gusho, Ruinele dragostei / Rrënojat e dashurisë, Bukuresht, 2004.
Dumitru M. Ion, Ungjilli sipas Gjon Metaforës (botim shumëgjuhësh), Bukuresht, 2004.
Antologji e poezisë shqipe (rumanisht), Athinë, 2005.
Besnik Mustafaj, O vară fără întoarcere / Verë pa kthim (roman), 2007.
Cezar Ivănescu, Jeu d'Amour, Tiranë: Ora, 2007. HAEMUS –
O antologie de poezie balcanică, Athinë: Prietenii Revistei „ANTI”, 2007.
Visar Zhiti, Funerale nesfârșite / Funerale të pafundme (roman), Bukuresht: Corint/Leda, 2008.
Ermir Nika, Nori reci (poema, në bashkëpunim me M. Dobrescu), Bukuresht: Privirea, 2008.
Adrian Majuru, Bukureshti i shqiptarëve, Tiranë: 55, 2009.
Grigore Brâncuși, Kërkimi mbi fondin trako-dak të gjuhës rumune, Tiranë: 55, 2009.
Lucian Blaga, Dritë nga drita / Lumina din lumină, Alba Iulia, 2013.
Lucian Blaga, 100 poezi, Tiranë: 55, 2014.
Rita Petro, Originea lumii / Origjina e botës (poeme, në bashkëpunim me M. Dobrescu), Bukuresht: Corint, 2017.
Liviu Lungu, Burgosja e poetit Ovidius, Tiranë: Albas, 2017.
Linda Maria Baros, Shtëpia me brisqe rroje, Tiranë: Albas, 2017.
Emil Cioran, Në kulmin e dëshpërimit, Tiranë: Tirana Times, 2017.
Visar Zhiti, Aripa frântă / Flatra e mundur, Bukuresht: Asdreni, 2017. Gabriel Chifu, Në qytetin tim askush nuk është ngjallur kurrë, Tiranë: Ombra GVG, 2019.
Luljeta Lleshanaku, Poèmes (përkthim në frëngjisht nga Luan Topçiu, anglisht nga Ani Gjika dhe Henry Israeli), Paris: Collection Versopolis, La Traductière & Le Printemps des Poètes, 2019.
Agim Isaku, Despotul, București: Editura Asdreni, 2019.[35]
Visar Zhiti, Cortegiul fără de sfârșit, Craiova: Editura Asdreni, 2020.[36] Cezar Ivănescu, Rod / Fryt, Tiranë: Ombra GVG, 2021.[37]
Rita Petro, Născută cu picioarele înainte, Bukuresht: Editura Omnium, 2025
Çmime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Fitues i Çmimit Ndërkombëtar “Valahia” për përkthim në Festivalin “Netë poetike në Curta de Argesi.”
- Nominalizim në konkursin “Penda e argjentë” seksioni kritikë letrare, organizuar nga Ministria e Kulturës në Tiranë 2005.
- Anëtar nderi i Forumit “Weltoffen” me qendër në Vjenë.
- Fitues i çmimit ndërkombëtar "Lucian Blaga", Festivali Ndërkombëtar "Lucian Blaga", Lanram, Sebes, Rumani, për përkthimin më të mirë.[38]
- Çmim i akorduar nga "Fondacioni Lucian Blaga" për përkthimin e poezisë se poetit rumun.[39]
- Fitues i "Çmimet Kombëtar të Letërsisë 2018". Ministria e Kultures Kategoria përkthim.[40]
- Më 13 janar 2022, dekorohet me gradën e lartë 'Kalorës për Merita Kulturore' nga Presidenti i Rumanisë Klaus Werner Iohannis.[41][42][43][44]
- Më 18 dhjetor 2022 merr Çmimin Pro Cultura ofruar nga Instituti i Kulturës Rumune (ICR)[45]
- Fitues i Çmimit Laurentiu Ulici, Panairi i Librit Librex 2024 për botimin e Antologjisë së Poezisë Shqipe (në bashkëpunim me Renata Topçiu-Melonashi) , Iasi, Rumani, 2024, [46] [47][48]
- Më 18 dhjetor 2024 merr "Diploma de excelență", nga ana e Parlamentit të Rumanisë, Dhoma e Ulët e Deputetëve, Grupi Parlamentar i Minoriteteve Kombëtare.[49]
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Un proiect suspendat în istorie: Revista „Albanica" - redivivus după 82 de ani (galerie foto)". ZIUA de Constanta (në rumanisht). 2019-02-15. Marrë më 2021-10-09.
- ↑ Shqiptari i Rumanisë (13 shkurt 2013). "Një revistë sa një ambasadë, sa një akademi…". voal.ch. Marrë më 2021-10-09.
- ↑ Indiscret (2019-06-04). "Revista Albanica, lansată la Craiova". Indiscret in Oltenia (në rumanisht). Marrë më 2021-10-09.
- ↑ "A apărut nr. 13 al revistei „Albanica"". Uniunea Ziariștilor Profesioniști din România (në rumanisht). 2022-03-26. Marrë më 2022-10-31.
- ↑ "Albania - România: țări de poeți, țări de suferință". jurnalul.ro (në rumanisht). Marrë më 2024-03-24.
- ↑ "„Albaneza și româna par a fi aceeași limbă sub două forme diferite"". jurnalul.ro (në rumanisht). Marrë më 2024-03-24.
- ↑ "Ne Bukuresht u botua libri i Luan Topçiut "Paradigmat e mallit në poezinë rumune dhe shqiptare"". Marrë më 2022-10-31.
- ↑ "Topciu nje veper mbi modernitetin e letrave shqipe - Arkiva Shqiptare e Lajmeve". www.arkivalajmeve.com. Arkivuar nga origjinali më 31 tetor 2022. Marrë më 2022-10-31.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Luan Topçiu boton librine ri "Morfologjia e shpirtit" - Shqiptarja.com". shqiptarja.com. Marrë më 2022-10-31.
- ↑ "Luan Topçiu, një libër-sprovë për "Morfologjinë e shpirtit"". Marrë më 2022-10-31.
- ↑ "Lansarea cărţii „Albania: o istorie în date. Despre Kanun. Personalități", de Dr. Liviu Lungu și Dr. Luan Topciu". www.editie.ro. Marrë më 2022-10-31.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Confluențe româno-albaneze – Romania literara" (në rumanisht). Marrë më 2022-10-31.
- ↑ "Luan Topçiu: Nuk mund të flasësh për historinë e një populli pa marrë parasysh letërsinë dhe kulturën e tij". ExLibris. 2021-08-10. Marrë më 2021-10-09.
- ↑ Zhiti, Visar (3 gusht 2021). "Historia e Letërsisë Shqipe në Rumani - Kryepunë e Dr. Luan Topçiut". Mapo. Arkivuar nga origjinali më 9 tetor 2021. Marrë më 2021-10-09.
- ↑ Shulla, Erald. ""Historia e Letërsisë Shqipe" në Parlamentin Rumun". fjala.al. Arkivuar nga origjinali më 9 tetor 2021. Marrë më 2021-10-09.
- ↑ ALAR (Asociația Liga Albanezilor din România / Shoqata Lidhja e Shqiptarëve të Rumanisë) (27 shtator 2021). "Autoritetet më të larta në Rumani nderojnë dhe vlerësojnë veprën e Dr. Luan Topciut "Historia e Letërsisë Shqipe: nga zanafilla deri më sot" – Dielli | The Sun". gazetadielli.com. Marrë më 2021-10-09.
- ↑ "Luan Topçiu Archives". Gazeta Mapo. Arkivuar nga origjinali më 9 tetor 2021. Marrë më 2021-10-09.
- ↑ "Istoria literaturii albaneze sau scurtă introducere în albanologie – Tribuna Magazine" (në anglishte amerikane). Marrë më 2022-10-31.
- ↑ Indiscret (2022-10-26). "„Istoria literaturii albaneze: de la origini până în prezent" – ediţia a II-a". Indiscret in Oltenia (në rumanisht). Marrë më 2022-10-31.
- ↑ "HISTORIA E LETËRSISË SHQIPTARE, BOTIMI I DYTË NË RUMANI. – I riparë dhe me shtesa – Nga Visar Zhiti". VOAL - Voice of Albanians (në anglishte amerikane). 2022-10-21. Marrë më 2022-10-31.
- ↑ zyra e shtypit, ALAR (24 nëntor 2022). "PROMOVOHET NË BUKURESHT FJALORI AKADEMIK SHQIP-RUMANISHT I AUTORËVE: RENATA TOPÇIU, LUAN TOPÇIU, ANA MELONASHI – Dielli | The Sun". https://gazetadielli.com/. Arkivuar nga origjinali më 26 nëntor 2022. Marrë më 2022-11-26.
{{cite web}}: Lidhje e jashtme në(Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur (lidhja)|website= - ↑ "BOTOHET NË RUMANI "ANTOLOGJIA E POEZISË SHQIPE NGA ZANAFILLA E DERI MË SOT" ME AUTORË LUAN TOPÇIU DHE RENATA TOPÇIU-MELONASHI – Dielli | The Sun" (në anglishte amerikane). 2023-06-30. Marrë më 2023-11-28.
- ↑ Telegraf, Gazeta (2023-07-07). "Suplementi Pena Shqiptare/ Visar Zhiti: Antologji e poezisë shqipe në Rumani me autor dr. Luan Topçiu". Gazeta Telegraf. Marrë më 2023-11-28.
- ↑ admin (2023-09-15). "Lansare de gală pentru „Antologia poeziei albaneze"". Asociația Liga Albanezilor din România (në rumanisht). Arkivuar nga origjinali më 3 dhjetor 2023. Marrë më 2023-11-28.
- ↑ ExLibris (2023-09-25). "Ana Blandiana, poetja më e madhe e rumanisë, në promovimin e Antologjisë së Poezisë Shqipe". ExLibris (në anglishte britanike). Marrë më 2023-11-28.
- ↑ "Poeti i vështirë Lasgush Poradeci". Libraria Onufri. Marrë më 2024-03-24.
- ↑ "Luan Topçiu sjell librin "Poeti i vështirë Lasgush Poradeci"". CNA. 2024-08-20. Marrë më 2025-12-19.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "VIDEO - SYRI TV/ Promovohet libri nga autori Luan Topçiu, Dushi: Qasje të re për veprën e Poradecit". Syri | Lajmi i fundit. 2024-08-20. Marrë më 2025-12-19.
- ↑ admin (2025-10-15). "Luan Topçiu deshifron tërësisht kodin lasgushian/Nga Ilir MBORJA". Start News. Marrë më 2025-12-19.
- ↑ ExLibris (2025-10-03). "Kastriot Kotoni: Luan Topçiu dhe një qasje tekstualiste, filozofike dhe estetike e ezauruar plotësisht". ExLibris (në anglishte britanike). Marrë më 2025-12-19.
- ↑ României, Biblioteca Națională a (2025-10-27). "Lansarea volumului „Păpușile-n concediu" – o incursiune în universul poeziei albaneze". Biblioteca Națională a României (në rumanisht). Marrë më 2025-12-19.
- ↑ "Pradigmat e vetmisë në poezi". Libraria Onufri. Marrë më 2025-12-19.
- ↑ Indiscret (2025-12-17). "„Dicționar român-albanez", o apariție editorială istorică la Liga Albanezilor din România". Indiscret in Oltenia (në rumanisht). Marrë më 2025-12-19.
- ↑ admin (2025-12-09). "Në Parlamentin e Rumanisë u promovua fjalori akademik rumanisht–shqip: një ngjarje historike për dy kulturat". Start News. Marrë më 2025-12-19.
- ↑ Indiscret (2019-11-21). "Lansare de carte la Liga Albanezilor din România". Indiscret in Oltenia (në rumanisht). Marrë më 2022-10-31.
- ↑ "Corul transformat în cortegiu – România literară" (në rumanisht). Marrë më 2022-10-31.
- ↑ Mihăilă, Simona (2021-12-19). "Volum de poezii al scriitorului bârlădean Cezar Ivănescu, tradus în limba albaneză și lansat în Albania". ziarulobiectiv (në rumanisht). Marrë më 2024-03-24.
- ↑ ProAlba, Redacția (2013-05-14). "S-a încheiat Festivalul Internațional „Lucian Blaga" Sebeș-Lancrăm-Alba Iulia, ediția 33. Vezi premianții". ProAlba (në rumanisht). Marrë më 2025-01-18.
- ↑ "ISPMN - Albanezi". ispmn.gov.ro. Marrë më 2025-01-18.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Nga Kadare te Tom Kuka, fituesit e çmimeve kombëtare të Letërsisë për 2018-ën". www.panorama.com.al. 2024-03-23. Marrë më 2024-03-24.
- ↑ "Decrete de decorare semnate de Președintele României, Klaus Iohannis". www.presidency.ro. Marrë më 2022-10-31.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Mari personalități și instituții de seamă, din domeniul cultural, decorate de Președintele României, la propunerea Ministerului Culturii | Ministerul Culturii". www.cultura.ro (në rumanisht). Marrë më 2022-10-31.
- ↑ AGERPRES. "Ziua Culturii Naţionale/ Personalităţi din domeniul culturii, decorate de preşedintele Iohannis". www.agerpres.ro (në rumanisht). Arkivuar nga origjinali më 31 tetor 2022. Marrë më 2022-10-31.
- ↑ Vulea, Puiu (2022-01-14). "Preşedintele Iohannis a decorat mai multe personalităţi şi instituţii din domeniul culturii". Radio România Oltenia Craiova (në rumanisht). Marrë më 2022-10-31.
- ↑ "Distincțiile oferite de Institutul Cultural Român cu prilejul Zilei Minorităților Naționale – 18 decembrie 2022 – DRI.GOV.RO-Departamentul pentru Relaţii Interetnice". dri.gov.ro. Marrë më 2022-12-22.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Antologjia e poezisë shqipe, përkthyer në rumanisht fiton çmimin e panairit të librit "LIBREX 2024" në Rumani". www.balkanweb.com. Marrë më 2025-01-18.
- ↑ "ANTOLOGJIA E POEZISË SHQIPE NË RUMANISHT FITON ÇMIMIN E PANAIRIT TË LIBRIT "LIBREX 2024" NË JASH TË RUMANISË". VOAL - Voice of Albanians (në anglishte amerikane). 2024-04-22. Marrë më 2025-01-18.
- ↑ startboss (2024-04-23). "Antologjia e poezisë shqipe, përkthyer në rumanisht fiton çmimin e panairit të librit "LIBREX 2024" në Rumani". Start News. Marrë më 2025-01-18.
- ↑ "Asociația Liga Albanezilor din România - Manifestare de Ziua Minorităților Naționale - 18 decembrie 2025 » EQYNews" (në rumanisht). 2024-12-17. Marrë më 2025-01-18.