Shko te përmbajtja

Syri i Horusit

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Wedjat, Syri i Horusit
Wedjat pendant

Syri i Horusit është një simbol i lashtë egjiptian i mbrojtjes, pushtetit mbretëror dhe shëndetit të mirë. Syri është personifikuar në perëndeshën Wadjet (shkruar edhe si Wedjat,[1][2][3] ose "Udjat",[4] Uadjet, Wedjoyet, Edjo ose Uto [5]). Ai është i njohur edhe si Syri i Ra. Emri Wadjet rrjedh nga "wadj" që do të thotë "të gjelbërta", pra "i gjelbërti", dhe ishte i njohur për grekët dhe romakët si "uraeus" nga egjiptianët "iaret" do të thotë "i ngrituri" nga imazhin e gjarpri helmues që ngrihet në mbrojtje. Wadjet ishte një nga hyjnitë Egjiptiane më të hershme të cilët më vonë u lidhën me perëndesha të tjera si Bast, Sekhmet, Mut dhe Hathor. Hajmalitë funerale janë bërë shpesh në formën e Syrit të Horusit.[6]

Horus ishte zot qielli i lashtë Egjiptian i cili është përshkruar zakonisht si një skifter, ka shumë të ngjarë një Lanner ose skifter Peregrine.[7] Syri i tij i djathtë lidhej me zotin e diellit, Ra. Simboli i Syrit përfaqëson shenjën rreth syrit të skifter, duke përfshirë edhe "lotin". Shenja ndojëherë gjendet më poshtë syrit. Imazhi pasqyrë, ose syri i majtë, ndonjëherë përfaqëson hënën dhe perëndinë Djehuti (Thoth).[8]

Si hieroglif dhe simbol

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ka shtatë hieroglife të ndryshme të përdorura për të përfaqësuar syrin, më së shpeshti "ir.t" në Egjipt, e cila gjithashtu ka kuptimin "për të bërë apo të bëjë" ose "atë që bën". Në mitin Egjiptian syri nuk ishte organ pasiv i të parit, por më tepër një agjent i veprimit, mbrojtjes apo zemërimit. Syri i Horusit u përfaqësua si një hieroglif, caktuar D10 në listën Gardiner shenjave. .[9] Është e përfaqësuar në bllokun e karakter Unicode për hieroglifet Egjiptiane si U + 13.080.).[10]

Vlerat matematikore të Syrit të Horusit
Fraksionet hartuar si pjesë të një katrori.

Pjesë të ndryshme të Syrit të Horusit ishin menduar për t'u përdorur nga Egjiptianët e lashtë për të përfaqësuar ndarjen nga gjashtë fuqitë e para të dy:[11][12]

  • Anën e djathtë e syrit = 1/2
  • Bebja= 1/4
  • Vetulla = 1/8
  • Anën e majtë e syrit = 1/16
  • Bishti i lakuar = 1/32
  • Loti = 1/64
  1. Pommerening, Tanja, Die altägyptischen Hohlmaße (Studien zur Altägyptischen Kultur, Beiheft 10), Hamburg, Helmut Buske Verlag, 2005
  2. Stokstad, Marilyn (2007). "Chapter 3: Art of Ancient Egypt". Art History. Volume 1 (bot. 3rd). Upper Saddle River, N.J.: Pearson Prentice Hall. ISBN 9780131743205. OCLC 238783244. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. Silverman, David P. Chapter 14 "Egyptian Art". Ancient Egypt. Duncan Baird Publishers, 1997. p.228
  4. Alessandro Bongioanni & Maria Croce (ed.), The Treasures of Ancient Egypt: From the Egyptian Museum in Cairo, Universe Publishing, a division of Rizzoli Publications Inc., 2003. p.622. According to the editors, "Udjat" was the term for amulets which used the Eye of Horus design.
  5. Butler, Edward P. "Wadjet". Goddesses and Gods of the Ancient Egyptians: A Theological Encyclopedia. Henadology: Philosophy and Theology. Marrë më 4 tetor 2010. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. Wörterbuch der ägyptischen Sprache 1, 268.13
  7. Wilkinson, Richard H. (2003). The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt. Thames & Hudson. p. 202.
  8. Pinch, Geraldine (2004). Egyptian Mythology: A Guide to the Gods, Goddesses, and Traditions of Ancient Egypt. Oxford University Press. pp. 131–132
  9. Allen, James P. (2000). Middle Egyptian: An Introduction to the Language and Culture of Hieroglyphs. Cambridge University Press. p. 426
  10. Unicode standard for Egyptian hieroglyphs
  11. Zaslavsky, Claudia (1993). Multicultural Mathematics: Interdisciplinary Cooperative-Learning Activities, p.20. ISBN 978-0-8251-2181-4.
  12. Stewart, Ian (2009). Professor Stewart's Hoard of Mathematical Treasures. Profile Books. fq. 76–80. ISBN 978 1 84668 292 6. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)