Thoti
Thoth (Egjiptian i lashtë: twtj "[Ai] është si Ibis") është një hyjni e Egjiptit të lashtë. Në art, ai shpesh përshkruhej si një njeri me kokën e një ibisi ose një babuni, kafshë të shenjta për të. Homologia e tij femërore ishte Seshat, dhe gruaja e tij ishte Ma'at.[1] Ai ishte perëndia e mençurisë, shkrimit, hieroglifëve, shkencës, magjisë, artit, gjykimit dhe të vdekurve. Ekuivalenti i tij grek është Hermesi.
Në Hermopolis, Thoth udhëhoqi "Ogdoad", një panteon me tetë perëndi kryesore dhe bashkëshortja e tij ishte Nehmetawy. Ai gjithashtu kishte faltore të shumta në qytete të tjera.
Thoth luajti shumë role jetësore dhe të shquara në mitologjinë egjiptiane, të tilla si mirëmbajtja e universit, dhe të qenit një nga dy hyjnitë (tjetri Ma'at) që qëndronin në të dy anët e barkës diellore të Ra.[2] Në historinë e mëvonshme të Egjiptit të lashtë, Thoth u shoqërua shumë me arbitrimin e mosmarrëveshjeve hyjnore, artet e magjisë, sistemin e shkrimit, zhvillimin e shkencës, dhe gjykimin e të vdekurve.
Përshkrimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Thoth është përshkruar në shumë mënyra në varësi të epokës dhe aspektit që artisti dëshironte të përçonte. Zakonisht, ai është përshkruar në formën e tij njerëzore me kokën e një ibisi. Në këtë formë, ai mund të përfaqësohet si llogaritësi i kohërave dhe stinëve nga një kapelë e diskut hënor e ulur në majë të një hëne në hënë që mbështetet në kokën e tij. Kur përshkruhej si një formë e Shu ose Ankher, ai u përshkrua që mbante veshur kapelë e perëndisë përkatëse. Ndonjëherë ai gjithashtu u pa në art të vishte kurorën Atef ose kurorën e dyfishtë të Egjiptit të Epërm dhe të Poshtëm. Kur nuk përshkruhet në këtë formë të zakonshme, ai nganjëherë merr formën e ibis drejtpërdrejt.
Ai gjithashtu shfaqet si një babun me fytyrë qeni ose një njeri me kokën e një babuni kur ai është A'an, perëndia i ekuilibrit. Në formën e A'ah-Djehuty ai mori një formë më njerëzore. Këto forma janë të gjitha simbolike dhe janë metafora për atributet e Thoth.