Benini
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Moto Kombëtare: Fraternité, Justice, Travail (Frg.: Vëllazëri, Drejtësia, Puna) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Të dhëna tabelare
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Benini (dikur Dahomei) zyrtarisht Republika e Beninit, është një shtet në pjesën perendimore të Afrkës. Benini kufizohet nga Togo në perëndim, nga Burkina Faso dhe Nigeri në veri, nga Nigeria në lindje, dhe nga gjiri i Beninit në jug ku ndodhet edhe shumica e popullsisë. Kryeqytet i Beninit është Porto-Novo, por selia e qeverise ndodhet në qytetin më të madh të vendit Kotonou.
Benini ka një sipërfaqe prej 112.622 km² dhe një popullsi prej 9,05 milion banorë.
Gjuha zyrtare e Beninit është frëngjishtja, megjithatë gjuhë autoktone si Fon dhe Joruba janë të zakonshme.
Përmbajtja |
Historia [redakto]
- Artikulli kryesor : Historia
Politika [redakto]
- Artikulli kryesor : Sistemi shtetëror
Njësitë administrative [redakto]
- Artikulli kryesor : Njësit administrative
Gjeografia [redakto]
- Artikulli kryesor : Gjeografia e Beninit
Benini, një rrip toke i ngushtë, veri-jug në Afrikën Perëndimore, shtrihet në mes të Ekuatorit dhe Tropikut të Veriut. Benini shtrihet midis gjerësive gjeografike veriore 6° dhe 13°, dhe gjatësive gjeografike lindore 0° dhe 4°. Benini kufizohet nga Togo në perëndim, nga Burkina Faso dhe Nigeri në veri, nga Nigeria në lindje, dhe nga gjiri i Beninit në jug.
Me një sipërfaqe prej 112,622 km2, Benini shtrihet nga lumi Niger në veri tek Oqeani Atlantik në jug, një distancë prej 650km. Edhe pse gjatësia e vijës bregdetare është 121km gjerësia më e madhe e vendit është rreth 325km.
Benini ka pak ndryshime në reliev dhe mund të ndahet në katër zona nga jugu në veri, duke filluar me zonën e ulët, ranore, bregdetare (pika më e lartë 10m) e cila është, jo më shumë se 10km e gjerë. Ajo është e kënetore dhe e pasur me liqene dhe laguna që komunikojnë me oqeanin. Pas bregdetit shtrihen mozaiku i savanave Guineane që mbulojnë pllajat jugore të Beninit (me lartësi midis 20 dhe 200m) Ato ndahen nga luginat me drejtim veri-jug përgjatë lumrnjve Couffo, Zou, dhe Oueme.
Pastaj vjen një sipërfaqe prej tokash të sheshta pasura me kodra shkëmbore të cilat rrallë herë arrijnë lartësinë 400m. Së fundi, një vargmal shtrihet përgjatë kufirit veriperëndimor dhe në Togo, ky është Atacora, me pikën më të lartë, Malin Sokbaro, 658m mbi nivelin e detit.
Klima në Benin është ekuatoriale, e nxehtë, me lagështi në jug dhe gjysmë shkretinore në veri.
Ekonomia [redakto]
- Artikulli kryesor : Ekonomia
Demografia [redakto]
- Artikulli kryesor : Demografia
Kultura [redakto]
- Artikulli kryesor : Kultura
Të tjera [redakto]
Telekomunikacioni Transporti Ushtria Turizmi
Qeveria Kryetari Parlamenti Ministria
Lidhje të jashtme [redakto]
| Ky artikull nga Gjeografia e Afrikës është një faqe cung. Mund të ndihmoni Wikipedian duke e përmirësuar. |
|
Shtetet e Afrikës |
|
|---|---|
| Afrika e Jugut · Afrika Qendrore · Algjeria · Angola · Benini · Botsvana · Bregu i Fildishtë · Burkina Faso · Burundi · Çadi · Egjipti · Eritrea · Etiopia · Gaboni · Gambia · Gana · Guineja · Guineja Bizare · Guineja Ekuatoriale · Kameruni · Kenia ·Kape Verde · Komoros · Kongo (Rep.) · Kongo (RD) · Lesoto · Liberia · Libia · Madagaskar · Malevia · Mali · Maroku · Mauritania · Mauritius ·Mozambiku · Namibia · Nigeri · Nigeria · Ruanda · Sao Tome dhe Principe · Senegali · Sejshelli · Siera Leone · Somalia · Suazilendi · Sudani · Tanzania · Togo · Tunizi · Uganda · Xhibuti ·Zambia · Zimbabveja | |
