Édith Piaf

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Édith Giovanna Gassion
Édith Piaf 914-6440.jpg
Édith Piaf në vitin 1962
Lindi më 19 Dhjetor 1915(1915-12-19)
Vendlindja Belleville, Paris, Francë
Vdiq më 11 Tetor 1963 (mosha 47)
Vendvdekja Plascassier (Grasse)
Emër tjetër La Môme Piaf
(The Little Sparrow)
Profesioni këngëtare, aktore, tekstshkruese

Édith Piaf (Frëngjisht: [edit pjaf]  ( dëgjoni); 19 dhjetor 1915 – 11 tetor 1963; e lindur si Édith Giovanna Gassion) ishte një këngëtare kabare franceze, tekstshkruese dhe aktore e cila u bë e njohur si këngëtarja e klubeve kombëtare e Francës si dhe një nga yjet më të mëdha ndërkombëtare të Francës.[1]

Muzika e saj shpesh ishte autobiografike dhe këngët e saj reflektonin jetën e sa. Ndër këngët e saj të njohura janë "La Vie en rose" (1946), "Non, je ne regrette rien" (1960), "Hymne à l'amour" (1949), "Milord" (1959), "La Foule" (1957), "l'Accordéoniste" (1955), dhe "Padam ... Padam ..." (1951).

Familja[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Pavarësisht nga biografitë e shumta, shumë pjesë nga jeta Piaf janë të fshehura në mister.[2] Ajo lindi si Édith Giovanna Gassion[3] në Belleville, Paris. Gojëdhënat flasin se ajo ka lindur në një trotuar të rrugës Rue de Belleville 72, por certifikata e lindjes citon spitalin Hôpital Tenon, më 19 dhjetor 1915,[4] i cili është pjesë e Belleville.

Jeta e hershme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Piaf si fëmijë

Piaf është braktisur nga nëna që në lindje, dhe ajo ka jetuar për një kohë të shkurtër me gjyshen e saj nga ana e nënës, Emma (Aïcha). Kur babai i saj u rekrutua nga armata franceze në vitin 1916 për të luftuar në Luftën e Parë Botërore, ai e dërgoi atë  pranë nënës së tij, e cila drejtonte një bordello në Normandi. Atje, prostitutat ndihmonin të kujdesen për Piaf.[1]

Nga mosha tre deri në shtatë, pretendohet se Piaf ishte e verbër si pasojë e keratitis. Sipas njërit prej biografëve të saj, asaj i rikthehet shikimi pasi prostitutat e gjyshes së saj grumbulluan të holla për të shoqëruar atë në një pelegrinazh për nder të Shën Terezja e Lisjës. Piaf pretendonte se ky ishte rezultat i një shërimi të mrekullueshëm.[5]

Karriera si këngëtare[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Piaf at the ABC music hall in Paris in 1951

Në vitin 1935, Piaf u zbulua në zonën Pigalle të Parisit[1] nga pronari i klubit të natës Louis Leplée,[3] klubi i të cilit Le Gerny në Champs-Élysées[6] ishte i frekuentuar nga klasa e ulët edhe nga klasa e lartë. Ai e bindi atë për të kënduar, pavarësisht nervozizmit saj ekstrem, e cila, e kombinuara me lartësinë e saj prej vetëm 142 centimetra (4 ft 8 in),[4][7] e frymëzoj atë për ti dhënë asaj pseudonimin që do të qëndronte me të për pjesën tjetër të jetës së saj dhe të shërbejë si emri i saj në skenë, La Môme Piaf[1][3] Leplée i mësoi asaj bazat e paraqitjes skenike dhe i tha asaj të veshë një fustan të zi, i cili u bë veshja e saj markë. Më vonë, ajo gjithmonë do të shfaqet në të zezë.[1] 

Filmografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • La garçonne (1936), Jean de Limur
  • Montmartre-sur-Seine (1941), Georges Lacombe
  • Star Without Light (1946), Marcel Blistène
  • Neuf garçons, un cœur (1947), Georges Freedland
  • Paris Chante Toujours (1951), Pierre Montazel
  • Boum sur Paris (1953), Maurice de Canonge
  • Si Versailles m'était conté (1954), Sacha Guitry
  • French Cancan (1954), Jean Renoir
  • Música de Siempre (1958), sang La vida en rosa, the Spanish version of "La Vie en rose".
  • Les Amants de demain (1959), Marcel Blistène

Diskografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Titujt e mëposhtme janë përmbledhjet e këngëve të Piaf, dhe jo titujt e lëshuar derisa Piaf ishte aktiv.

  • Edith Piaf: Edith Piaf (Music For Pleasure MFP 1396) 1961
  • Ses Plus Belles Chansons (Contour 6870505) 1969
  • The Voice of the Sparrow: The Very Best of Édith Piaf, original release date: June 1991
  • Édith Piaf: 30th Anniversaire, original release date: 5 April 1994
  • Édith Piaf: Her Greatest Recordings 1935–1943, original release date: 15 July 1995
  • The Early Years: 1938–1945, Vol. 3, original release date: 15 October 1996
  • Hymn to Love: All Her Greatest Songs in English, original release date: 4 November 1996
  • Gold Collection, original release date: 9 January 1998
  • The Rare Piaf 1950–1962 (28 April 1998)
  • La Vie en rose, original release date: 26 January 1999
  • Montmartre Sur Seine (soundtrack import), original release date: 19 September 2000
  • Éternelle: The Best Of (29 January 2002)
  • Love and Passion (boxed set), original release date: 8 April 2002
  • The Very Best of Édith Piaf (import), original release date: 29 October 2002
  • 75 Chansons (Box set/import), original release date: 22 September 2005
  • 48 Titres Originaux (import), (09/01/2006)
  • Édith Piaf: L'Intégrale/Complete 20 CD/413 Chansons, original release date: 27 February 2007
  • Édith Piaf: The Absolutely Essential 3 CD Collection/Proper Records UK, original release date: 31 May 2011

Në DVD[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Édith Piaf: A Passionate Life (24 May 2004)
  • Édith Piaf: Eternal Hymn (Éternelle, l'hymne à la môme, PAL, Region 2, import)
  • Piaf: Her Story, Her Songs (June 2006)
  • Piaf: La Môme (2007)
  • La Vie en rose (biopic, 2008)
  • Édith Piaf: The Perfect Concert and Piaf: The Documentary (February 2009)

Bibliografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • The Wheel of Fortune: The Autobiography of Édith Piaf by Édith Piaf, translated by Peter Trewartha and Andrée Masoin de Virton. Peter Owen Publishers; ISBN 0-7206-1228-4 (originally published 1958 as Au bal de la chance)
  • Édith Piaf, by Édith Piaf and Simone Berteaut, published January 1982; ISBN 2-904106-01-4

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ a b c d e Huey, Steve. "Edith Piaf: Biography". Yahoo! Music. Marrë më 3 September 2009. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ Morris, Wesley (15 June 2007). "A complex portrait of a spellbinding singer". The Boston Globe. Marrë më 3 September 2009. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ a b c Rainer, Peter (8 June 2007). "'La Vie en Rose': Édith Piaf's encore". The Christian Science Monitor. Boston. Marrë më 3 September 2009. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ a b "Biography: Édith Piaf" Archived 27 February 2003[Date mismatch] at the Wayback Machine..
  5. ^ PIAF, Simone Berteaut Allen & Unwin 1970
  6. ^ Ray, Joe (11 October 2003). "Édith Piaf and Jacques Brel live again in Paris: The two legendary singers are making a comeback in cafes and theatres in the City of Light". The Vancouver Sun. Canada. f. F3. Arkivuar nga origjinali origjinali më 11 dhjetor 2012. Marrë më 18 July 2007. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ Fine, Marshall (4 June 2007). "The soul of the Sparrow". Daily News (New York). Marrë më 19 July 2007. Nuk lejohet formatim teksti në: |publisher= (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)