Akademia e Shkencave e Hungarisë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search


Akademia e Shkencave e Hungarisë (hungarisht: Magyar Tudományos Akadémia (MTA)) është shoqëri akademike më e rëndësishme dhe prestigjioze e Hungarisë. Selia e saj është në bregun e DanubitBudapest. Përgjegjësitë e saj kryesore janë kultivimi i shkencës, shpërndarja e gjetjeve shkencore, duke mbështetur hulumtimin dhe zhvillimin, dhe përfaqëson shkencën hungareze në vend dhe në mbarë botën.

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Historia e akademisë filloi në vitin 1825, The history of the academy began in 1825 kor konti István Széchenyi ofroi për një vit nga pasuria e tij për qëllimet e një Shoqërie të shkolluar në një mbledhje të rrethit për Ushqimin në Pressburg (Pozsony, Bratislava e sotme, selia e Parlamentit Hungarez në atë kohë), dhe shembulli i tij u ndoq nga delegatët tjerë. Detyra e saj ishte specifikuar si në zhvillimin e gjuhës hungareze dhe studimin dhe përhapjen e shkencave dhe arteve në hungarisht. Ajo e ka marrë emrin e saj aktual në vitin 1845.

Ndërtesa e saj qendrore u përurua në vitin 1865, me arkitekturë të stilit të Rilindjes. Arkitekti ishte Friedrich August Stüler.

Seksionet e Akademisë Hungareze të Shkencave[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Një seksion shkencor është një njësi e Akademisë e organizuar nga një ose disa degë shkencore të lidhura ngushtë. Një seksion shkencor ndjek me vëmendje, promovon dhe vlerëson të gjitha aktivitetet shkencore të kryera në fushën e asaj shkence; merr një qëndrim për çështjet shkencore, si dhe në çështjet lidhur me politikat shkencore dhe organizimin e hulumtimit, paraqet opinion mbi aktivitetet e instituteve kërkimore të Akademisë, të universitetit dhe njësive të tjera kërkimore të cilat janë të mbështetura nga Akademia, dhe merr pjesë në procedurën e dhënies së titullit Doktor i Akademisë Hungareze të Shkencave, shkallën akademike post-Ph.D, shkalla D.Sc në Hungari.

Sot ajo ka njëmbëdhjetë seksione kryesore:[3]

  • I. Seksioni i Bursave për Gjuhësi dhe Letërsi
  • II. Seksioni i Shkencave Filozofike dhe Historike
  • III. Seksioni i Matematikës
  • IV. Seksioni i Shkencave Bujqësore
  • V. Seksioni i Shkencave Mjekësore
  • VI. Seksioni i Shkencave Inxhinierike
  • VII. Seksioni i Shkencave Kimike
  • VIII. Seksioni i Shkencave Biologjike
  • IX. Seksioni i Ekonomisë dhe Drejtësisë
  • X. Seksioni i Shkencave të Tokës
  • XI. Seksioni i Shkencave Fizike

Presidentët e Akademisë Hungareze të Shkencave[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

József Teleki nëntor 17, 1830 – shkurt 15, 1855
Emil Dessewffy prill 17, 1855 – janar 10, 1866
József Eötvös mars 18, 1866 – shkurt 2, 1871
Menyhért Lónyay maj 17, 1871 – nëntor 3, 1884
Ágoston Trefort maj 28, 1885 – gusht 22, 1888
Loránd Eötvös maj 3, 1889 – tetor 5, 1905
Albert Berzeviczy nëntor 27, 1905 – mars 22, 1936
Joseph Habsburg mars 22, 1936 – tetor 1944
Gyula Kornis mars 7, 1945 – tetor 29, 1945
Gyula Moór tetor 29, 1945 – korrik 24, 1946
Zoltán Kodály korrik 24, 1946 – nëntor 29, 1949
István Rusznyák nëntor 29, 1949 – shkurt 5, 1970
Tibor Erdey-Grúz shkurt 5, 1970 – gusht 16, 1976
János Szentágothai tetor 26, 1976 – maj 10, 1985
Iván T. Berend maj 10, 1985 – maj 24, 1990
Domokos Kosáry maj 24, 1990 – maj 9, 1996
Ferenc Glatz maj 9, 1996 – maj 4, 2002
Szilveszter Vizi maj 5, 2002 – maj 6, 2008
József Pálinkás maj 6, 2008 – maj 5, 2014
László Lovász maj 6, 2014 – prezent

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "A Magyar Tudományos Akadémiáról" (në hungarisht). MTA. Marrë më 24 February 2011. 
  2. ^ "Kopje e arkivuar". Arkivuar nga origjinali më 8 qershor 2015. Marrë më 25 mars 2016.  Një parametër i panjohur |url-status= është injoruar (ndihmë)
  3. ^ "Kopje e arkivuar". Arkivuar nga origjinali më 3 nëntor 2014. Marrë më 25 mars 2016.  Një parametër i panjohur |url-status= është injoruar (ndihmë)

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Koordinatat: 47°30′3.88″V 19°2′47.4″L / 47.5010778°V 19.046500°L / 47.5010778; 19.046500