Berat-shek.XV : historia në Defterin Turk
Berat-shek.XV : historia në Defterin Turk
Autor: Asllan Sulo
Redaktor: Çlirim Mukli
Vendi i botimit: Tiranë
Botues: Ora
Viti i botimit: 2005
Formati: 100 faqe, me ilustrime dhe harta, përmasa 20 cm
Berat-shek.XV: Historia në Defterin Turk [1] është një studim historik nga autori Asllan Sulo që ndriçon aspektet e zhvillimeve socio-ekonomike dhe administrative të qytetit të Beratit gjatë shekullit XV, bazuar në burimet arkivore osmane, kryesisht defterët kadastralë. Ky libër është një kontribut i rëndësishëm në fushën e historiografisë shqiptare, duke hedhur dritë mbi ndikimet e pushtimit osman dhe mënyrat e administrimit të pasurive të patundshme në këtë periudhë.
Përmbajtja
1. Burimet dhe metodologjia:
- Libri mbështetet kryesisht te defterët kadastralë osmanë, të cilët ishin regjistrat administrativë të përdorur për dokumentimin e pasurive të patundshme, taksave dhe burimeve ekonomike.
- Analiza përfshin të dhëna mbi strukturën shoqërore dhe ekonomike të qytetit të Beratit, të dokumentuara në këto defterë.
2. Historia e Beratit gjatë shek. XV:
- Berat, si një qendër e rëndësishme urbane dhe administrative në jug të Shqipërisë, përjetoi ndryshime të mëdha gjatë periudhës osmane.
- Defteri pasqyron organizimin e territorit, përfshirë pronësinë mbi tokat, taksat dhe detyrimet e popullsisë ndaj shtetit osman.
3. Pasuria e patundshme dhe kadastra:
- Libri shpjegon strukturën e pronësisë dhe përdorimit të tokës, përfshirë klasifikimin e tokave sipas kategorive si çiflikët, vakëfet dhe pronat shtetërore.
- Pasqyrohen marrëdhëniet socio-ekonomike dhe ndarja e detyrave mes shtetasve të perandorisë.
4. Termat dhe konceptet historike:
- Në fund të librit gjendet një fjalor shpjegues i termave osmanë, i cili ndihmon lexuesin të kuptojë terminologjinë specifike të përdorur në defterët turq.
Ky libër ofron një perspektivë të re për historianët dhe studiuesit e historisë shqiptare, duke sjellë në vëmendje rëndësinë e dokumenteve osmane për të kuptuar më mirë jetën shoqërore dhe ekonomike të kohës. Ndër pikat kryesore të rëndësisë përmenden:
- Kontributi për studimin e pushtimit osman dhe administrimit të territoreve shqiptare.
- Analiza e hollësishme e defterëve si burime unike për historinë e pasurive të patundshme dhe strukturës administrative të Beratit.
- Ndikimi i sistemit osman në transformimet demografike dhe urbane të qytetit.
Libri përmban ilustrime dhe harta të detajuara që ndihmojnë në paraqitjen vizuale të informacioneve historike, duke e bërë më të qartë organizimin territorial të Beratit dhe vendndodhjet kryesore të përmendura në defterët.
Në fund të librit është përfshirë një bibliografi e gjerë (faqe 91), e cila përmban referenca të literaturës së përdorur, si dhe një fjalorth shpjegues për termat osmanë dhe të tjerë të huaj.
Ky libër është një material i domosdoshëm për ata që janë të interesuar në historinë lokale të Beratit dhe studimet mbi administrimin osman të Shqipërisë. Ai pasuron kuptimin tonë për marrëdhëniet midis pushtetit osman dhe popullsisë shqiptare në një periudhë kyçe të historisë.