Shko te përmbajtja

Beteja e Kaçanikut (1690)

Shto lidhje
Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Beteja e Kaçanikut e vitit 1690 është një betejë e zhvilluar ndërmjet ushtrisë osmane dhe ushtrisë austriake, në kohën e luftërave austro-osmane të zhvilluara mes viteve 1683-1699.[1]

Përmbledhje

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Beteja e Kahlenbergut

Në vitin 1683, Kara Mustafa Pasha, Veziri i Madh, nisi një fushatë në veri të Austrisë, në një përpjekje të fundit për të zgjeruar Perandorinë Osmane, pas më shumë se 150 vjet lufte. Nga mesi i korrikut, ushtria e tij prej 100,000 vetash kishte Rrethuar Vjenën (e ruajtur nga 10,000 ushtarë Habsburgë), duke ndjekur gjurmët e Sulejmanit Madhshtor në vitin 1529.

Deri në shtator, ai kishte marrë një pjesë të mureve dhe dukej se ishte në rrugën e tij drejt fitores. Por më 12 shtator 1683, një ushtri polake, nën mbretin Johan III Sobieski përfitoi nga mosmarrëveshjet brenda komandës ushtarake osmane dhe disponimi i dobët i trupave të tij, duke fituar Betejën e Vjenës me një sulm shkatërrues krahu të udhëhequr nga husarët e krahëve polakë të Sobieskit. Osmanët u tërhoqën në Hungari, shumica e së cilës, më pas, do të pushtohej nga Hapsburgët dhe aleatët e tyre të Lidhjes së Shenjtë.[2]

Disfata i kushtoi vezirit të madh Kara Mustafa Pashës pozicionin dhe përfundimisht, jetën e tij. Më 25 dhjetor 1683, Kara Mustafa Pasha u ekzekutua në Beograd me urdhër të Mehmetit IV. Ai pësoi vdekje nëpërmjet mbytjes me një kordon mëndafshi, e cila ishte metoda e dënimit me vdekje ndaj personave të rangut të lartë në Perandorinë Osmane.

Pas konsolidimit të ushtrisë osmane, fitoret e mëhershme të austriakëve filluan të shuhen një nga një. Nëpërmjet ushtrisë tatare të Krimesë, osmanët përparuan në të gjitha anët e Kosovës e Maqedonisë, me ç'rast u shua edhe kryengritja e Karposhit. Në duart e austriakëve në Kosovë mbeti vetëm fortesa e Kaçanikut.

Në Betejën e Kaçanikut, të zhvilluar më 2 janar 1690, ushtria austriake, nën drejtimin e kolonelit Franz Joachim von Strasser, pësoi disfatë të rëndë, sepse në momentin vendimtar, shqiptarët, për shkak të sjelljeve të vrazhda të Shtraserit, kaluan në anën osmane. Në fushën e betejës, përpos shumë kontëve dhe princërve, viktimë ra edhe vetë Shtraseri.

Pas kësaj fitoreje osmane, mbrojtësit e Kështjellës së Kaçanikut iu dorëzuan fituesve. Austriakët dhe hungarezët, si robër lufte, u lejuan të ktheheshin në shtetet e tyre, ndërkaq një pjesë e kryengritësve vendas e pësoi me jetë. Meqenëse Ushtria Osmane pothuajse në të njëjtën kohë kishte futur në dorë Shkupin, Novobërdën dhe Prishtinën, ushtria austriake u detyrua ta lëshonte përfundimisht Kosovën dhe Maqedoninë.[1][3]

Shiko edhe

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referime

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  1. 1 2 Kraja, Mehmet, red. (2018). "Fjalori Enciklopedik i Kosovës". Encyclopedic Dictionary of Kosova. Vëll. 1. Prishtinë: Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës. fq. 177. ISBN 978-995161584-6. OCLC 1080379844.
  2. ↑ Selami Pulaha (2002). "Kreu II: Zhvillimi Politik i Tokave Shqiptare. Kryengritjet e Armatosura (Shek. XVI – Mesi i Shek. XVIII)". përmbledhur nga Petrika Thëngjilli (red.). Historia e Popullit Shqiptar. Vëll. Pjesa e Tretë: Shqipëria nën Perandorinë Osmane gjatë shek. XVI – vitet 20 të shek. XIX. Akademia e Shkencave e Shqipërisë – Instituti i Historisë. fq. 560–586. ISBN 99927-1-622-3. Arkivuar nga origjinali më 5 mars 2016.
  3. ↑ Robert Elsie. "1689. Kosovo in the Great Turkish War of 1683-1699". Texts and Documents of Albanian History (në anglisht).

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Beteja_e_Kaçanikut_(1690)&oldid=2874950"