Desanka Maksimoviq

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Desanka Maksimoviq
(1898 - 1993)

Desanka Maksimović u osamdesetim godinama života.jpg

Emri: Desanka
Mbiemri: Maksimoviq
Lindi më: 1898
Vendlindja: Rabrovca, Valevë
Vdiq më: 1993
Vdiq në: Beograd
Profesioni: Mësimdhënëse

Desanka Maksimoviq (16 maj 1898 – 11 shkurt 1993) ishte poete, mësimdhënëse e letërsisë dhe anëtare e Akademisë Serbe të Shkencave dhe Arteve.

Biografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Veprat e saj të para u botuan në revistën letrare Misao në vitin 1920, ndërsa ajo po studionte në Universitetin e Beogradit. Brenda pak vitesh, poezitë e saj u shfaqën në "Srpski književni glasnik", botimi letrar më ndikim i Beogradit. Në vitin 1925, Maksimoviq fitoi një bursë të Qeverisë Franceze për një vit studimi në Universitetin e Parisit. Pas kthimit të saj, ajo u emërua profesore në Shkollën e Lartë të Parë të Vajzave në Beograd, një pozicion që do ta mbante deri në Luftën e Dytë Botërore.

Në vitin 1933, Maksimoviq u martua me Sergej Sllastikovin, një shkrimtar rus emigrant. Pasi u largua nga posti i saj në shkollën e mesme nga gjermanët në vitin 1941, ajo u detyrua të punonte punë të vështira për të mbijetuar. Ajo u lejua të botonte literaturën e fëmijëve vetëm gjatë kësaj periudhe, por fshehurazi përpiloi një koleksion të poezive patriotike, të cilat nuk u botuan deri pas luftës. Midis tyre ishte "Krvava bajka," e cila ka të bëjë me vrasjen e nxënësve nga Wehrmachti në masakrën e Kragujevcit. U lexua gjerësisht në ceremonitë përkujtimore të pasluftës dhe u bë një nga poezitë më të njohura në gjuhën serbe.

Në ditëlindjen e saj të 60-të, Maksimoviq u nderua me një varg shpërblimesh në vitin 1958. Në vitin 1964 ajo botoi një nga veprat e saj më të respektuara, një vëllim të poezisë reflektuese me titull "Kërkoj falje" ("Tražim pomilovanje"), e cila merrej me mbretërimin e Dushanit të Fuqishëm, themeluesit të Perandorisë Serbe, në shekullin XIV. Kritikat e bra ndaj saj nga Qeveria e Titos e bënë atë veçanërisht popullore. Vitin e ardhshëm, ajo u bë anëtare e plotë e Akademisë Serbe të Shkencave dhe Arteve. Pas vdekjes së burrit të saj në vitin 1970, poezia e Maksimoviqit gjithnjë filloi të rrotullohej rreth temës së vdekshmërisë njerëzore. Maksimoviq ka udhëtuar gjerësisht në vitet 1970 dhe 1980, dhe disa nga vizitat e saj jashtë vendit frymëzuan disa nga veprat e saj. Ajo u përfshi në përpjekjet për të luftuar censurën e qeverisë në fillim të viteve 1980 dhe ishte aktive deri në vdekjen e saj në vitin 1993.

Maksimoviç ishte poetja e parë femër serbe e cila u pranua gjerësisht brenda qarqeve letrare jugosllave dhe në mesin e publikut të gjerë. Një studiues letrar vë në dukje se ajo shërbeu si një shembull frymëzimi për gratë e tjera serbe. Reputacioni i Maksimoviqit, i cili ishte i tillë që shumica e bashkëkohësve të saj i referoheshin asaj thjesht me emrin e saj të parë, e ka bërë një autor të përshkruajë atë si "poeti më i dashur serb i shekullit të njëzetë". [1] [2] [3]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Deliso, Christopher (2009). Culture and Customs of Serbia and Montenegro. Westport, Connecticut: Greenwood Publishing Group.  978-0-313-34436-7. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ Haag, John (2002). "Desanka Maksimović (1898–1993)". më Commire, Anne (red.). Women in World History. 10. Farmington Hills, Michigan: Gale Publishing. ff. 120–124.  978-0-78764-069-9. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ Hawkesworth, Celia (2000). Voices in the Shadows: Women and Verbal Art in Serbia and Bosnia. Budapest, Hungary: Central European University Press.  978-9-63911-662-7. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)