George Friedman

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
George Friedman

George Friedman (lindi më 1 shkurt 1949) është një analist gjeopolitik amerikan i lindur në Hungari, dhe strateg në çështjet ndërkombëtare. Ai është themeluesi dhe kryetari i Ardhmërisë Gjeopolitike, një botim në internet që analizon dhe parashikon rrjedhën e ngjarjeve globale.[1] Para themelimit të Ardhmave Gjeopolitike, ai ishte kryetari i Stratfor, firma private për botimin dhe konsulencën e inteligjencës që themeloi në vitin 1996. Friedman dha dorëheqjen nga Stratfor në maj 2015.[2][3]

Jeta e hershme dhe arsimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Friedman lindi në Budapest, Hungari nga prindërit hebrenj që i mbijetuan Holokaustit. Familja e tij ikën në Hungari kur ishte fëmijë për të shpëtuar nga regjimi komunist, duke u vendosur fillimisht në një kamp për personat e zhvendosur në Austri dhe më pas të emigruar në Shtetet e Bashkuara. Atje, ai ndoqi shkollat publike në New York City dhe ishte një projektues i hershëm i lojërave të kompjuterizuara të luftës. Friedman përshkruan historinë e familjes së tij si "një histori shumë klasike e refugjatëve që bëjnë një jetë të re në Amerikë". Ai mori një bachelor në City College of New York, ku ai u diplomua në shkenca politike, dhe një doktoraturë në qeveri në Cornell University.[4]

Karriera[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Para hyrjes në sektorin privat, Friedman informoi rregullisht komandantët e vjetër në shërbimet e armatosura, si dhe Zyrën e Vlerësimeve Neto, Qendrën Teknike SHAPE, United States Army War College, Universitetin e Mbrojtjes Kombëtare dhe Korporatën RAND, për çështjet e sigurisë dhe mbrojtjes kombëtare.

Friedman ndoqi filozofinë politike me punën e tij të hershme duke u përqëndruar në marksizëm, si dhe konflikt ndërkombëtar, përfshirë ekzaminimin e marrëdhënieve SHBA-Bashkimi Sovjetik nga një perspektivë ushtarake. Pas rënies së Bashkimit Sovjetik, ai studioi potencialin për një konflikt SHBA-Japoni dhe bashkëautor i The Coming War with Japan në vitin 1991.[5]

Në vitin 1996, ai themeloi Stratfor, një kompani private e inteligjencës dhe parashikimit dhe shërbeu si drejtor ekzekutiv i kompanisë dhe oficer kryesor i inteligjencës. Zyra qendrore e Stratfor është në Austin, Texas. Ai dha dorëheqjen nga Stratfor në maj 2015.

Reputacioni i Friedman si një parashikues i ngjarjeve gjeopolitike bëri që revista New York Times të komentojë, në një profil, "Ka një tundim, kur jeni rreth George Friedman, ta trajtoni atë si një Magic 8-Ball."[6]

The Next Decade, Friedman argumenton se si administratat amerikane të vitit 2010 do të duhet të krijojnë ekuilibra rajonalë të fuqisë, disa prej të cilave janë shqetësuar. Friedman koncepton menaxhimin e suksesshëm të SHBA-së në çështjet botërore, jo vetëm duke zbatuar vende drejtpërdrejt, por duke krijuar marrëdhënie konkurruese, të cilat kompensojnë njëra-tjetrën, në rajone të ndryshme të botës. Për shembull, në të kaluarën, Iraku ekuilibroi Iranin, dhe aktualisht Japonia ekuilibron Kinën. Friedman pohon se kjo është dekada ku SHBA si fuqi duhet të piqet për të menaxhuar fuqinë dhe ekuilibrin e saj si një perandori dhe republikë e paqëllimtë.[7][8]

Friedman ka një libër të ri, aktualisht planifikuar të dalë në qarkullim më 12 nëntor 2019 nga Doubleday. Ndërsa fillimisht ishte planifikuar të dalë në janar të vitit 2018, ajo u vonua pesë herë para se të caktohej data e tanishme e lëshimit. Titulli i punës ishte The New American Century: Crisis, Endurance, and the Future of the United States, por më pas u ndryshua në The Storm Before the Calm: America's Discord, the Coming Crisis of the 2020s, and the Triumph Beyond.

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Geopolitical Futures | Keeping future in focus". geopoliticalfutures.com. Marrë më 2016-02-24. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ "George Friedman puts Stratfor behind him to start Geopolitical Futures - Austin Business Journal". Austin Business Journal. Marrë më 2016-02-24. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ "Georgie Friedman (USA) Artist". georgiefriedman.com. Arkivuar nga origjinali origjinali më 2019-05-16. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ "The U.S. Stays on Top", Smithsonian, korrik 2010 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!).
  5. ^ George Friedman; Meredith LeBard (1991). The Coming War with Japan. St. Martin's Press. ISBN 9780312058364. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ Matt Bai (20 prill 2003). "Spooky". New York Times Magazine. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ George Friedman (28 janar 2011). "America's Greatest Challenge". The Daily Beast. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. ^ J. Peter Pham (6 shkurt 2011). "The Next Decade, by George Friedman". San Francisco Chronicle. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)