Gjon Laca

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Gjon Laca u lind në Shkodër në një familje qytetare, më 1890-n. I ati i tij lëvizte në bregdetin dalmat për të blerë e shitur antikuare. Por edhe pse pasioni i të atit u përcoll disi nga i biri, Gjoni, rruga e këtij të fundit ishte tjetër. Gjoni nisi punë, që i vogël, si ndihmës në një dyqan rrobaqepësie e pas disa vitesh, me paratë e mbledhura, u nis për në Itali. Ndaloi në Torino, ku për dy vjet ndoqi një shkollë rrobaqepësie, duke u bërë ndërkohë një prej prestarëve më të mirë të qytetit italian. Në vitin 1915 u kthye në Shkodër ku punoi edhe pak vite të tjera. Më pas u vendos në Tiranë. Etja e kryeqytetasve për ndryshime, për veshje moderne (që i përshkruajnë mirë edhe udhëtarët e huaj në Tiranë, përmes kujtimeve të tyre) i sollën mjaft punë rrobaqepësit shkodran, i cili fitoi shpejt një reputacion të madh, njëkohësisht iu shtuan edhe të ardhurat. Bashkë me vëllezërit Kaceli, Gjon Laca ndërtoi godinën që është edhe sot pranë Sahatit, katin e parë të së cilës e ktheu në dyqan modern rrobaqepsie.

Ftesa për dasmën e Zogut[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Buja e rrobaqepësit, i cili në vitet '30 kishte dy dyqane dhe më shumë se 20 punonjës, shkoi deri te mbreti Zog. Kështu Gjon Laca nisi të qepte veshje ceremoniale për mbretin e Shqipërisë, si dhe të gjitha veshjet e ushtrisë "mretnore" (mbretërore), kryesisht të gjeneralëve. Vajzat e Gjon Lacës, Rozi dhe Nini, kujtojnë se në dasmën e Zogut me Geraldinën prindërit e tyre kishin marrë ftesë personale nga mbreti. Gjon Laca kishte 20 makina qepëse amerikane "Singer", njërën prej të cilave e trashëgon nipi i tij që mban të njëjtin emër. Në shtëpitë e këndshme që iu rikthye vajzave të Gjonit pas vitit '90, veç sendeve të vjetra si: tepsi, sëndukë, sixhade persiane dhe mobilie të hershme, janë ruajtur me kujdes disa prej manekinëve dhe veshjeve të qepura para 80 vjetësh nga mjeshtri Gjon Laca. Rrobaqepësi shkodran, vajzën e tij Rozi e dërgoi për shkollë në Zvicër, nga ku u kthye gjatë Luftës së Dytë Botërore. Në një prej kartolinave me pamjen e shtëpisë së tyre, që Gjoni i dërgonte dikur së bijës, shkruhet;

"E dashtuna Rozi jonë. Pot çoj kët kartolin fotografin e shpis, se edi se të ka marë madhi, e besoi se ke me u kënaqë. Rozi qysh me 12 nuk kena pas letër. Amane na shkruai se jena nmall..." Në dyqanin gjigant ku punonte Gjon Laca, ishin të shumtë klientët që porosisnin veshje të ndryshme, ndërskohë që njohja në kryeqytet ishte e madhe. Shumë prej të rinjve që kërkonin punë, shkonin çirakë (nxënës që mësonin zanat) te mjeshtri, i cili ua jepte hakun në fund të muajit. Ky ishte dhe afrimi më i madh i mjeshtrit shkodran me familjet e vjetra të Tiranës. Emri i Gjon Lacës, dyqanet e tij dhe buja e rrobaqepësit u venitën në vitet e diktaturës.

Fundi i hidhur i mjeshtrit shkodran që vdiq në bodrum[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Nga rrobaqepësi i Zogut dhe i ushtrisë mbretërore, pas Luftës së Dytë Botërore, Gjon Lacës ia "shkulën" shkëlqimin dhe emrin e mirë që kish në kryeqytet. Në fillim e nisën prapë në Shkodër, por e morën sërish, pasi u duhej për të mësuar rrobaqepësit e rinj. Në vitin 1946 Gjonit iu konfiskua prona dhe dyqanet, ndërkohë e detyruan të jetonte në bodrumin e shtëpisë së tij. Pasi punoi disa kohë në prestarinë ushtarake, Gjonin e larguan nga puna. Rrobaqe-pësit, dikur në zë, i duhej t'i fshihte klientët e tij që i vinin për të qepur kostumet e rroba të tjera.Gjon Laca vdiq më 1968'n, në bodrumin e shtëpisë që e kish ndërtuar së bashku me Kacelët, duke i mbajtur në kurriz jabanxhinjtë që jetonin mirë në shtëpitë e tij. Ndërsa gruaja e tij, Maria, vdiq po në bodrumin e shtëpisë, më 1987-n, ndërkohë vajzat i kishin të larguara nga Tirana. Pas viteve '90 prona e Gjon Lacës u kaloi bijave të tij, Rozit dhe Antonetës (Ninit).[1] [2]

Burimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Mjeshtëria e shkodranit dhe historitë e tij
  2. ^ Gjon Lacaj