Shko te përmbajtja

Gjuetia e paligjshme

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Gjuetari i paligjshëm nga Frederik Rouge (1867-1950)

Gjuetia e paligjshme është gjuetia ose kapja e paligjshme e kafshëve të egra, zakonisht e lidhur me të drejtat e përdorimit të tokës. Gjuetia e paligjshme kryhej dikur nga fshatarë të varfër për qëllime jetese dhe për të plotësuar dietat e pakta. Ajo ishte kundër privilegjeve të gjuetisë së fisnikërisë dhe sundimtarëve territorialë.[1]

Që nga vitet 1980, termi "gjueti e paligjshme" është përdorur gjithashtu për t'iu referuar korrjes së paligjshme të bimëve të egra.[2][3] Në terma bujqësorë, termi 'gjueti e paligjshme' përdoret gjithashtu për humbjen e dherave ose barit nga veprimi i dëmshëm i këmbëve të bagëtive, i cili mund të ndikojë në disponueshmërinë e tokës prodhuese, ndotjen e ujit nëpërmjet rritjes së rrjedhjeve dhe çështjeve të mirëqenies së bagëtive.[4] Vjedhja e bagëtive, si në bastisjen e bagëtive, klasifikohet si vjedhje, jo si gjueti e paligjshme.[5]

Objektivi 15 i Kombeve të Bashkuara për Zhvillimin e Qëndrueshëm parashikon përdorimin e qëndrueshëm të të gjithë kafshëve të egra. Ai synon marrjen e masave për trajtimin e gjuetisë pa leje dhe trafikimit të llojeve të mbrojtura të florës dhe faunës për të siguruar disponueshmërinë e tyre për brezat e tanishëm dhe të ardhshëm.[6]

  1. Krauss, M. (1997). "Die Konfrontation mit dem traditionalen Rechtsverständnis: Raub, Holzdiebstahl, Lebensmitteltumult". Herrschaftspraxis in Bayern und Preussen im 19. Jahrhundert: ein historischer Vergleich (në gjermanisht). Frankfurt, New York: Campus Verlag. fq. 321–352. ISBN 9783593358499.
  2. Power Bratton, S. (1985). "Effects of disturbance by visitors on two woodland orchid species in Great Smoky Mountains National Park, USA". Biological Conservation. 31 (3): 211–227. Bibcode:1985BCons..31..211P. doi:10.1016/0006-3207(85)90068-0. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. Muth, R. M.; Bowe, Jr. (1998). "Illegal harvest of renewable natural resources in North America: Toward a typology of the motivations for poaching". Society & Natural Resources. 11 (1): 9–24. Bibcode:1998SNatR..11....9M. doi:10.1080/08941929809381058. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. Cuttle, S. P. (2008). "Impacts of Pastoral Grazing on Soil Quality". përmbledhur nga McDowell, R. W. (red.). Environmental Impacts of Pasture-based Farming. Centre for Agriculture and Biosciences International. fq. 36–38. ISBN 978-1-84593-411-8. Marrë më 19 shkurt 2016. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. August, R. (1993). "Cowboys v. Rancheros: The Origins of Western American Livestock Law". Southwestern Historical Quarterly. 96 (4): 457–490. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. "Goal 15 targets". Arkivuar nga origjinali më 4 shtator 2017. Marrë më 24 shtator 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)