Kishat e Paqes

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Trashëgimni botërore e mbrojtur nga UNESCO
Kishat e Paqes në Jawor dhe Świdnica*

Świdnica/Schweidnitz
Świdnica/Schweidnitz
Shteti  Polonia
Lloji Kulturor
Kriteri iii, iv, vi
Referenca 1054
Rajoni** Evropë dhe Amerikë Veriore
Historia e pranimit
Pranimi 2001  Mbledhja e 25-të
Kishat e Paqes is located in Polonia
Kishat e Paqes
Vendndodhja e Kishat e Paqes në Polonia
* Emri siç është i shkruar në listën e pranimit nga UNESCO.
** Rajonet të klasifikuara sipas UNESCO-s.


Kishat e Paqes (polonisht: Kościoły Pokoju, gjermanisht: Friedenskirchen) në Jawor (gjermanisht: Jauer) dhe Świdnica (gjermanisht: Schweidnitz) në Silesia u emërua pas Paqes së Westphalia e 1648.

Ajo i lejoi luteranët në pjesët Katolike romake të Silesias për ndërtimin e tri kishave nga druri, dheu dhe kashta jashtë mureve të qytetit, pa harqe dhe këmbana të kishës. Koha e ndërtimit ishte e kufizuar deri në një vit.

Që nga viti 2001, dy kishat e mbetura janë të listuara si Vende të Trashëgimisë Botërore nga UNESCO.

Histori[redakto | përpunoni burim]

Pavarësisht nga kufizimet fizike dhe politike, tre nga kishat u bë ndërtesat më të mëdha drurit të përshtatura si objekte fetare në Evropë për shkak se ishin pionerë të zgjidhjeve konstruktive dhe arkitektonike.

Kisha në Jawor, nën thirrje e Frymës së Shenjtë është 43.5 metra (143 ft) e gjatë, 14 metra (46 ft) e gjerë dhe  15.7 metra (52 ft) e lartë dhe ka kapacitet prej 5,500. Ajo është ndërtuar nga arkitekti Albrecht von Saebisch (1610-1688) nga Wroclaw (atëherë Breslau Gjerman) dhe ishte përfunduar një vit më vonë në vitin 1655. 200 piktura brenda u bën nga Georg Flegel në 1671-1681. Altari, nga Martin Schneider, daton në vitin 1672, orani origjinal i J. Hoferichter nga Legnica (atëherë Liegnitz Gjerman) i vitit 1664 u zëvendësua në vitet 1855-1856 nga Adolf Alexander Lummert.

Deri në atë kohë qyteti kishte qenë pjesë e shumicës Protestante në Mbretërinë e Prusisë për rreth një shekull. 100 vjet më vonë, në vitin 1945, qyteti u bë pjesë e Polonisë, si rezultat i Marrëveshjes së Potsdamit.

Kisha të ngjashme të ngritura në Głogów (atëherë Glogau Gjerman) u dogjën në vitin 1758, por njëra në Świdnica, nën lutjen e Trinisë së Shenjtë, i mbijetoi ngjashëm si ajo në Jawor. Të dyja u restauruan nga një bashkëpunim polak–gjermane dhe u njoh nga UNESCO në vitin 2001.

Galeria[redakto | përpunoni burim]

Świdnica[redakto | përpunoni burim]

Jawor[redakto | përpunoni burim]

Bibliografia[redakto | përpunoni burim]

  • Worthmann, Ludwig, Führer durch die Friedenskirche zu Schweidnitz. Breslau 1929. (Gjermanisht)
  • Kalinowski, Konstanty, Barock in Schlesien. München 1990. ISBN 3-422-06047-2.(Gjermanisht)
  • Gruk, Wojciech, Silesian Churches of Peace and the Royal Hungarian Articular Churches. Possible Legal and Architectural Relations. In: Protestantischer Kirchenbau der Frühen Neuzeit in Europa. Grundlagen und neue Forschungskonzepte. — Protestant Church Architecture in Early Modern Europe. Fundamntals and New Research Approaches. Regensburg 2015, p. 333-343. ISBN 978-3-7954-2942-3.(Gjermanisht)

Lidhje të jashtme[redakto | përpunoni burim]