Manipulimi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Manipulimi (lat. Manipulation)[1] është ndikimi i vetëdijshëm, vënje dorë në diçka ; ndërbërje.

Manipulimi eshte menyra shkencore e te bameve (shtimjet e kontrolluara pa genjeshtra).

Në shkencat shoqërore dhe Publicistik zakonisht përdoret si kritikë për një veprim të drejtuar me ndikim nga jashtë që i drejtohet një grupi apo personi i cili nuk është apo është pjesërisht në dijeni që te dhenat orientuese shpijen në ineres të vepruesit (Manipulatori). Manipulimet në radhë të parë ndërmerren në fushat e lëvizjeve ekonomike dhe politike. Për shkak publiciteti (afirmimi) teke niveleve më të ulta socio-psikologjike, para së gjithash behet mbështetja me informacione të zgjedhuara, (Spastrimi) ose pengimi deri tek ardhja tek informacione (Zhagitja). Aspektet për të arritur do me thënje (rendesi) e prestigj social nëpërmjet paraqitjes si Përpjekje në raste të gjendjeve nevoje të veçata (Shtimja, Motivimi) duke i afëruar informacione tërheqëse. Ndikimi i proceseve të manipulimit merret si një gjendje ekzistuese ndërnjerzore pasi që ai shkonë deri në sferën private dhe bëhet pjesë e planifikimit të saj.

Përderisa në Greqin dhe Romën antike fusha e manipulimit kufizohej në fjalë në 200 vitet e fundit me zhvillimin teknik të shpërndarjes së informacionit paralelisht janë zhvilluar edhe metodat e manipullimit duke përfshirë ndikimin me metoda që vijnë na shkencat shoqërore.

Manipulimi gjendet në lidhje të ngusht me përhapjen e ideologjive dhe lëvizjeve revulucionare të shekullit XVII dhe XIX si dhe partitë e dalura nga to, gjatë kësaj kohe barra kryesore e manipulimit biente në mjete e informimir të cilat mund të ndikonin në krijimin e mendimit të shoqërisë. Me krijimin e Psikologjisë, hapen mundësit e kërkimeve sidomos në lëminë e struktures gjenetike dhe psikromozomeve. Njohurit mbi lidhjet gjenetike dhe reagimet pozitive apo negative të njerzëve hapnin gjithnjë e më shumë mundësit e ndikimit në trashëgimtarët, në vetëdijen dhe veprimet e tyre. Veprimet e sotit me manipulimin dhe mundësit e vërteta për manipulim janë shpesh qështje të rëndësishme kritike kulturore e shoqërore.

Në kërkimin e manipulimit përpos shkencave sociologjik edhe të sjelljes janë edhe shkencat e informimit dhe kumunikimi, estetika dhe shkenca gjuhësore e manipulimit. Bërja dhe krijimi i motive të sigurta kundër manipulimit është detyrë kritike e Pedagogjisë.

Burimi i të dhënave[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Der Grosse Brock Haus, Band 14 - Wiesbaden 1984 ISBN 3-7653-0353-4