Shko te përmbajtja

Shpirti i Shenjtë në Krishtërim

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shpirti i Shenjtë si një pëllumb në Trinitetin Qiellor, i bashkuar me Familjen e Shenjtë nëpërmjet Mishërimit të Birit, në Trinitetet Qiellore dhe Tokësore nga Murillo, shek. 1677.

Për shumicën e besimeve të krishtera, Fryma e Shenjtë, Shpirti i Shenjtë ose Fantazma e Shenjtë, besohet të jetë Personi i tretë i Trinisë,[1] një Zot triuni i shfaqur si Perëndia Ati, Perëndia Biri dhe Perëndia Shpirti i Shenjtë, ku secili është Zot.[2][3][4] Të krishterët jotrinitarë, të cilët e refuzojnë doktrinën e Trinitetit, ndryshojnë dukshëm nga krishterimi i zakonshëm në besimet e tyre për Frymën e Shenjtë. Në teologjinë e krishterë, pneumatologjia është studimi i Frymës së Shenjtë. Për shkak të marrëdhënies historike të krishterimit me judaizmin, teologët shpesh e identifikojnë Frymën e Shenjtë me konceptin e Ruach Hakodesh në shkrimet e shenjta hebraike, mbi teorinë se Jezusi po zgjerohej mbi këto koncepte hebreje. Emra dhe ide të ngjashme përfshijnë Ruach Elohim (Shpirti i Perëndisë), Ruach YHWH (Shpirti i Yahveh) dhe Ruach Hakodesh (Shpirti i Shenjtë).[5][6] Në Dhiatën e Re, Shpirti i Shenjtë identifikohet me Shpirtin e Krishtit, Shpirtin e të Vërtetës dhe Parakletin (ndihmës).[7][8][9]

Dhiata e Re detajon një marrëdhënie të ngushtë midis Frymës së Shenjtë dhe Jezusit gjatë jetës dhe shërbesës së tij tokësore.[10] Ungjijtë e Mateut dhe Llukës dhe Besojma e Nikesë thonë se Jezusi "u ngjiz nga Shpirti i Shenjtë, i lindur nga Virgjëresha Mari".[11] Fryma e Shenjtë zbriti mbi Jezusin si një pëllumb gjatë pagëzimit të tij dhe në fjalimin e tij të lamtumirës pas Darkës së Fundit, Jezusi premtoi t'ua dërgonte Frymën e Shenjtë dishepujve të tij pas largimit të tij.[12][13]

Fryma e Shenjtë përmendet si "Zoti, Dhuruesi i Jetës" në Besojma e Nikesë, i cili përmbledh disa besime kryesore të mbajtura nga shumë besime të krishtera. Pjesëmarrja e Frymës së Shenjtë në natyrën trepalëshe të kthimit është e dukshme në udhëzimin përfundimtar të Jezusit pas-ringjalljes për dishepujt e tij në fund të Ungjillit të Mateut,[14] "Bëni dishepuj nga të gjitha kombet, duke i pagëzuar në emrin e Atit". dhe të Birit dhe të Frymës së Shenjtë".[15] Që nga shekulli i parë, të krishterët e kanë thirrur gjithashtu Zotin me formulën trinitare "Ati, Biri dhe Shpirti i Shenjtë" në lutje, falje dhe bekim.[16][17] Në librin e Veprave të Apostujve ardhja e Frymës së Shenjtë ndodh pesëdhjetë ditë pas ringjalljes së Krishtit dhe festohet në të ashtuquajturin krishterim me festën e Rrëshajëve.[18]

  1. ↑ Emery, Gilles (2011). The Trinity: Jesus could not be God because God said I am not a man. 1 Samuel 15:29 And also the Glory of Israel will not lie or have regret, for he is not a man, that he should have reqret. An Introduction to Catholic Doctrine on the Triune God (në anglisht). Catholic University of America Press. ISBN 978-0813218649.
  2. ↑ Erickson, Millard J. (1992). Introducing Christian Doctrine (në anglisht). Baker Book House. fq. 103.
  3. ↑ Hammond, T. C. (1968). Wright, David F. (red.). In Understanding be Men: A Handbook of Christian Doctrine (në anglisht) (bot. 6th). Inter-Varsity Press. fq. 54–56, 128–131.
  4. ↑ Grudem, Wayne A. 1994. Systematic Theology: An Introduction to Biblical Doctrine. Leicester, England: Inter-Varsity Press; Grand Rapids, Michigan: Zondervan p. 226.
  5. ↑ "Catechism of the Catholic Church – IntraText". www.vatican.va. nos. 711–712. Marrë më 2024-03-29. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ↑ Parsons, John. "Hebrew names for God". The Holy Spirit as revealed in the Brit Chadashah. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ↑ Acts and Pauline writings by Watson E. Mills, Richard F. Wilson 1997 ISBN 086554512X, pp. xl–xlx.
  8. ↑ Grabe, Petrus J. The Power of God in Paul's Letters 2008 ISBN 978-3161497193, pp. 248–249.
  9. ↑ Spirit of Truth: The origins of Johannine pneumatology by John Breck 1990 ISBN 0881410810, pp. 1–5.
  10. ↑ Jesus in Trinitarian Perspective: An Introductory Christology by Scott Horrell, Donald Fairbairn, Garrett DeWeese and Bruce Ware (2007) ISBN 080544422X pp. 208–213.
  11. ↑ Erickson, Millard J. (1992). Introducing Christian Doctrine (në anglisht). Baker Book House. fq. 267–268.
  12. ↑ John by Andreas J. Köstenberger 2004 ISBN 080102644X, p. 442.
  13. ↑ The Gospel of John: Question by Question by Judith Schubert 2009 ISBN 0809145499, pp. 112–127.
  14. ↑ Matthew 28:19
  15. ↑ Lord, giver of life (Lona) by Jane Barter Moulaison (2006). ISBN 0889205019, p. 5.
  16. ↑ Vickers, Jason E. Invocation and Assent: The Making and the Remaking of Trinitarian Theology. Wm. B. Eerdmans Publishing, 2008. ISBN 0802862691, pp. 2–5.
  17. ↑ The Cambridge Companion to the Trinity by Peter C. Phan 2011 ISBN 0521701139, pp. 3–4.
  18. ↑ "Pentecost". Encyclopedia Britannica. Marrë më 2017-06-03. Pentecost... major festival in the Christian church, celebrated on the Sunday that falls on the 50th day after Easter. {{cite encyclopedia}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Shpirti_i_Shenjtë_në_Krishtërim&oldid=2841548"