Triestë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Triesta është qytet ne verilindje te Italisë.Ajo është e vendosur ne në fund të një rripi toke që shtrihet midis Detit Adriatik dhe të kufirit të Italisë me Slloveninë,e cila shtrihet pothuajse menjëher ne jug dhe ne lindje të qyteti.Trieste gjatë gjitë historis së vet ka qen e ndikuar nga vendodhja e saj ne udhëkryq me kulturat gjermanike,latine dhe sllave.Në vitin 2009, ajo kishte një popullsi prej rreth 205.000 banorësh.Trieste ishte një nga pjesët më të vjetra të Monarkisë Habsburge nga 1382 deri më 1918. Në shekullin e 19-të, ajo ishte porti më i rëndësishëm i një prej Fuqive të Mëdha të Europes.Si një porti të begatë në rajonin e Mesdheut, Trieste u bë qyteti i katërt më i madh i Perandorisë Austro-Hungareze (pas Vjenës, Budapestit dhe Pragës).Në periudhën e fin-de-siecle, ai u shfaq si një qendër e rëndësishme për letërsinë dhe muzikën.Megjithatë, rënia e Perandorisë Austro-Hungareze dhe bashkimin Triestes në Itali pas Luftës së Parë Botërore çoi në një rënie të importit të saj "MITTEL-evropiane", kulturore dhe komerciale.Tani gëzojnë një ringjallje ekonomike gjatë viteve 1930 dhe gjatë Luftës së Ftohtë, Trieste ishte një vend i rëndësishëm në luftën midis blloqeve lindore dhe perëndimore.Sot, qyteti është në një nga rajonet më të pasura të Italisë, dhe ka qenë një qendër e madhe për anijet, nëpërmjet portit të saj (Porti i Triestes), ndërtimit të anijeve dhe shërbimeve financiare.


Emri Origjinali para-romak. Emri i qytetit Tergeste rrjedh nga fjalët Venetic Tërg-(tregut) dhe est-(vend) është e lidhur etimologjikisht me TORG skandinav.Kisha e vjetër sllave, sllovene dhe Serbo-Kroate do të thotë "treg" dhe Mesto / mjesto dotë të thotë "vend", rumune, Tirgu TREG shqiptar fjalë, të gjithë kuptimin e "tregut".Autorët romak transliteruar edhe emrin si Tergestum. Emrat moderne të qytetit përfshijnë: italisht, sllovene, gjermane, hungareze, kroate, serbe dhe greke, Tergeste.


Gjeografi

Ndërtuar kryesisht në një kodër që bëhet një mal, territor urban Triestes është i vendosur në këmbët e një rrëpirë e madhërishme që vjen poshtë menjëherë nga Plateau Kras drejt detit. Lartësitë KRAS, në afërsi të qytetit, të arrijnë një lartësi prej 458 metra mbi nivelin e detit.