Trieste

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Koordinatat: 45°38′N 13°48′E / 45.633°N 13.800°E / 45.633; 13.800 Trieste është një qytet dhe port detar në Italinë veri-lindore. Trieste ndodhet në fund të një rripi të ngushtë toke që shtrihet midis detit Adriatik dhe kufirit të Italisë me Slloveninë. Për shkak të vendndodhjes në skajin e Gjirit të Triestes ku kryqëzohen kulturat gjermanike, latine dhe sllave, gjatë gjithë historisë Trieste ka qenë e ndikuar nga këto kultura. Në 2009 Trieste kishte një popullsi prej rreth 205.000 banorë dhe është kryeqytet i rajonit autonom Friuli-Venezia Giulia dhe krahinës Trieste.

Trieste ishte një nga pjesët më të vjetra të monarkisë Habsburg nga 1382 deri 1918. Në shekullin e 19 ishte e porti më i rëndësishëm i një prej Fuqive të Mëdha të Evropës. Si një port i begatë në rajonin e Mesdheut, Trieste u bë qyteti i katërt më i madh i perandorisë austro-hungareze (pas Vjenës, Budapestit, dhe Pragës). Në periudhën e fundit të Perandorisë Austro-hungareze, ajo u shfaq si një qendër e rëndësishme në letërsi dhe muzikë. Megjithatë, rënia e Perandorisë austro-hungareze dhe bashkimi i Triestes me Italinë pas Luftës së Parë Botërore çoi në uljen rëndësisë së saj kulturore dhe tregtare. Edhe pse gëzoi një rigjallërim ekonomik gjatë viteve 30-të, pas Luftës së Dytë Botërore pësoi rënie për shkak të ndryshimeve të kufirit dhe gjatë gjithë Luftës së Ftohtë, Trieste ishte një qytet periferik i Evropës perëndimore.