Vala (fizikë)

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Një valë është një "shqetësim" që përhapet përgjatë hapësirës dhe kohës, duke transferuar energji. Valët mekanike ekzistojnë vetëm në një mjedis (i cili gjate deformimit prodhon forca elastike kundërvepruese), valët e rrezatimit elektromagnetik (dhe valët gravitacionale) mund te përhapen në boshllëk, pra pa pasur nevoje për një mjedis përhapës. Valët përhapen dhe transferojnë energjinë nga një pike tek tjetra, duke shkaktuar lëvizje shume te vogla te thërrmijave te mjedisit përçues (pra, këtu zakonisht nuk kemi te bëjmë me transport te lendes) ; në te kundërt këto janë oshilime rreth pozicioneve fikse.

Përcaktimi[redakto | përpunoni burim]

Një përcaktim i vetëm gjithëpërfshirës për termin valë nuk është i lehte. Një vibrim mund te përcaktohet si një lëvizje para-mbrapa rreth një pike reference. Megjithatë, përcaktimi i karakteristikave te nevojshme që një fenomen te trajtohet ose te njihet si një valë është i mundur. Termi zakonisht kuptohet si transport i një shqetësimi në hapësire, i cili nuk është i lidhur me lëvizjen e vete mjedisit që zë te gjithë hapësire. Në një valë, energjia e vibrimeve lëviz tutje nga burimi në formën e një shqetësimi te mjedist rrethues (Hall, 1980: 8). Megjithatë, ky nocion është problematik për rastin e valëve valëve stacionare (për shembull valët në një korde), ku energjia lëviz në te dyja drejtim njësoj, ose për valët elektromagnetike / valët e dritës në boshllëk, ku koncepti i mjedisit nuk mund të aplikohet.

Shikoni gjithashtu[redakto | përpunoni burim]

Burime[redakto | përpunoni burim]

  • Campbell, M. and Greated, C. (1987). The Musician’s Guide to Acoustics. New York: Schirmer Books.
  • French, A.P. (1971). Vibrations and Waves (M.I.T. Introductory physics series). Nelson Thornes.  0-393-09936-9.  163810889. 
  • Hall, D. E. (1980). Musical Acoustics: An Introduction. Belmont, California: Wadsworth Publishing Company.
  • Hunt, F. V. (1978). Origins in Acoustics. New York: Acoustical Society of America Press, (1992).
  • Ostrovsky, L. A. and Potapov, A. S. (1999). Modulated Waves, Theory and Applications. Baltimore: The Johns Hopkins University Press.
  • Vassilakis, P.N. (2001). Perceptual and Physical Properties of Amplitude Fluctuation and their Musical Significance. Doctoral Dissertation. University of California, Los Angeles.

Lidhje te jashtme[redakto | përpunoni burim]

Wiki WikiFjalori: Vala (fizikë) – shfletoni më shumë në fjalorin e lirë