Anastasios

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Anastasios apo Anastasi i Parë (lindur më 430 Durrës - 19 korrik 518 Konstatinoplel) ka qenë perandor bizantin (491-518). Anastasios kishte prejardhje ilire nga familej senatoriale nga Dyrrahu. Animi i tij për partinë Monofisite shkaktoi që në Konstatinopel të ngriheshin në kryengritje të Kaltërti (Demos) dhe komandantët e thrakëve, Vitalian-in i cili që nga 513-ta disa herë kishte rrethuar kryeqytetin. Anastasios ju deshtë të luftonte disa herë kundër popujve të skajshëm (shkijeve), siç ishin paraqitur për herë të parë bullgarët.

Biografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Perandori Anastasi I (latinisht: Flavius Anastasius) ka lindur në qytetin e Durrësit rreth vitit 430 dhe ka vdekur në Kostandinopojë mes datave 8 dhe 10 korrik 518. Ka qenë perandor bizantin prej vitit 491 deri në korrik të vitit 518 kur ndërroi jetë. [1] Ishte biri i një fisniku durrsak, të quajtur Pompeius. Ndërsa nëna e tij ishte Anastasia Konstantina, e cila i përkiste besimit fetar arian. [2] Anastasi i kishte sytë me ngjyra të ndryshme, njërin të zi dhe tjetrin blu, ndaj është quajtur me nofkën « dikori » (në greqisht: Δίκορος, «me dy sy të ndryshëm»).[3] Gjatë sundimit të perandorit Zénon mbajti funksione të rëndësishme në oborrin bizantin, mes të cilave atë të silentiarius-it. Pas vdekjes së Zenonit, e veja e këtij të fundit, perandoresha Ariadna e zgjodhi Anastasin për bashkëshort duke i dhënë në këtë mënyrë njëkohësisht edhe postin e perandorit. [4] Gjatë mbretërimit nuk e harroi qytetin e lindjes, Durrësin, të cilin e rrethoi me mure të fuqishme dhe katër kulla. Gjithashtu ndërtoi edhe hipodromin e qytetit. Ai sundoi për rreth 20 vjet dhe përmendet për disa reforma. Anastasi bëri reformimin e taksave dhe reformën monetare duke vënë në qarkullim monedhat prej bronxi në vend të atyre prej bakri. Gjatë sundimit të tij u ndaluan ndeshjet midis gladiatorëve nëpër amfiteatre. Përmendet gjithashtu në histori për ndërtimin e murit të gjatë përreth Konstandinopojës. [5] Koha e mbretërimit është përshkuar nga revolta dhe luftëra civile mes ndjekësve të doktrinave të ndryshme të krishtere. Perandori u përpoq të ishte neutral mes dy kampeve kryesore, monofizitëve dhe ortodoksëve, por me kalimin e kohës preferanca për të parët u bë gjithnjë e më e dukshme. Gjatë sundimit të tij nisi lufta bizantino-sasanide e cila do të vijonte edhe përgjatë gjithë kohês së sundimit të dinastisë pasardhëse justiniane. [6] Vdiq në moshën tetëdhjetë e tetë vjeçe, i goditur nga rrufeja, sipas historianit bizantin Johan Malalas. Pasi nuk kishte fëmijë paria e Bizantit zgjodhi pas vdekjes së tij për perandor Justinin I. [7]

Referenca dhe shënime[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Každan A. P. The Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford University Press, Oxford, 1991, pp. 86
  2. ^ Každan, 1991, p. 86
  3. ^ Každan, 1991, p. 86
  4. ^ Každan, 1991, p. 86
  5. ^ Zavalani T. Histori e Shqipnis. Tiranë, 1998, pp. 63-64
  6. ^ Každan, 1991, p. 87
  7. ^ Každan, 1991, p. 87