Çiftelia

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Ciftelia.jpg


Çiftelia është një instrument tipik shqiptar.Është e ndërtuar nga druri dhe ka një formë të zgjatur. Ka vetëm dy tela prej nga edhe e ka marrë emrin "Çift" dhe "Tela" d.m.th. dy tela çift. Shumicë e kohës përdoret teli i poshtëm.Telat shpesh janë të akorduar ne E dhe B. Çiftelia zakonisht përdoret në darsma apo edhe në koncerte për muzikë popullore.

Si vegël muzikore mund të përdoret e vetme dhe e shoqëruar me instrumente te tjera perkatse si : Lahuta, Sharkia, Violina e te tjera. Krijon një melodi të bukur. Prejardhjen çiftelia e ka nga Turqia dhe shtetet arabe ku quhet Dyzen apo Karadyzen.

Me këtë instrument këndohen këngë të ndryshme :

  • Legjendare
  • Vajtuese
  • Erotike
  • Komike

Ja disa shembuj[redakto | redakto tekstin burimor]

Legjendare[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Mic Sokoli e sefë kosharja
Dal po vet Dervish Pasha :
- Ku po rrin hasharati ?
Dervish Pasha prej Anadolli:
- Ku i ka çadrat Mic Sokoli ? 
Ku i ka çadrat ku i ka tpartë
M'ka çue mreti me ja çartë.
Në Stamboll kem ba meslish,
Me ja çart e me ja prishë,
Se dovleti po i dukunis,
Me ja dhanë hyqmin Shqipnis'.
Mic Sokoli, sokol mali :
- Thujmi pashës të vraftë allahi !
T'huptë allahi frik e frik,
Ki mem njoft në kaçanik ! 
Ki mem njoft e mem dhanë hak,
Kur ta laj Lepencin n'gjak.

Vajtuese[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Shka ka soba qi shkon hava ?
(Carrabreg i Epërm Deçan)
Shka ka soba qi shkon hava ? 
Mashklli mirë na u paska da ;
na u ka da-o, haj medet !
Fort po kjajnë o shok't e vet ;
po kjajnë shok't po kjajnë vllaznija,
po kjajnë miq-o po kjajn bija.
Fort po kjajn o vaj medet,
nana e vet-o, baba i vet !

Erotike[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Ndër kullat e larta
(Strugë, 1985)
Ndër kullat e larta,
Pengjeret nga lumi,
Syzezë të tirra,
Të zgjova nga gjumi !
Lai sytë, lai,
Të të dalë gjumi !
- Aq fort i kam larë,
Gjer më shterri lumi ;
Gjer më shterri lumi,
Gjer këndoi pëllumbi

Komike[redakto | redakto tekstin burimor]

O-o ngoni shokë 
O-o ngoni burra 
për gurbet kët kong jau thura 
për gurbet vllazen me kallzu 
spata desht valla hiq me shku 
spata desht me shku nvene thuja 
iu-u spata qare o m'shtini gruja 
- Kqyre burr cka ka vesh filonja 
Cfarë qafo-re ka ble mihanja 
Kqyre burr ren e Kadri Alise 
nuk i ban ajo punt e shpisë 
ajo sosht...  si une budallicë
n'Gjermani burrin e ka qu 
u knaq i shkreti...  atje tuj punu...

Shiko dhe këtë[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]