EURALIUS

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search


Projekti "Konsolidimi i Sistemit të Drejtësisë në Shqipëri" (EURALIUS) është projekt i asistencës teknike i Bashkimit Evropian në fushën e drejtësisë në Shqipëri. Objektiv kryesor i projektit është fuqizimi i pavarësisë, transparencës, efiçencës, përgjegjshmërisë dhe besimit publik në sistemin shqiptar të drejtësisë, në pajtim me të drejtën dhe praktikat më të mira të BE-së.

Konsolidimi i Sistemit të Drejtësisë në Shqipëri dhe përafrimi me standardet Evropiane është një kusht dhe një proces që synon të rivendosë besimin e publikut në sistemin e drejtësisë, të konsolidojë demokracinë dhe sundimin e ligjit sipas kërkesave të Marrëveshjes së Stabilizim Asocimit. BE ka hartuar instrumenta të veçantë në mënyrë që të lehtësojë plotësimin e kritereve dhe anëtarësimin e vendit. 

EURALIUS përbëhet nga ekspertë ndërkombëtarë afatgjatë nga vende të ndryshme të BE-së dhe nga ekspertë ligjorë vendas, si dhe nga stafi mbështetës që përfshin asistentë, përkthyes, e të tjerë.

Ndër partnerët dhe përfituesit shqiptarë janë Ministria e Drejtësisë[1], Gjykatat[2], Këshilli i Lartë i Gjyqësorit[3], Këshilli i Lartë i Prokurorisë dhe Prokuroritë[4], Parlamenti i Shqipërisë[5], Shkolla e Magjistraturës[6], Dhoma Kombëtare e Avokatisë[7], Dhoma Kombëtare e Noterisë[8] dhe Dhoma Kombëtare e Përmbaruesve Gjyqësorë Privatë[9].

Projekti EURALIUS ndër vite[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Projekti EURALIUS është një mision asistence evropiane për Shqipërinë dhe konsiston kryesisht në asistencën për përafrimin e legjislacionit për Sektorin e Drejtësisë. Projekti EURALIUS është realizuar përgjatë disa fazave.

Misioni EURALIUS I ka qenë prezent në Shqipëri që prej vitit 2005. Në atë periudhë kishte një nevojë të veçantë për një reformim rrënjësor të sistemit të drejtësisë, duke qenë se shteti Shqiptar po përjetonte një progres të vështirë që prej regjimit komunist drejt demokracisë dhe shumë sfida shtriheshin përpara për shtetin e së drejtës.

Misioni EURALIUS II ka vijuar menjëherë mbas finalizimit të projektit të mëparshëm dhe ka zgjatur që prej 15 nëntor 2007 – 30 qershor 2010. Kontraktor i projektit ka qenë Ministria Federale e Drjtësisë Austriake dhe menaxhimi i këtij projekti është kryer nga Qendra për Kompetencë Ligjore (CLC).

Misioni EURALIUS III pati filluar në 15 shtator 2010 dhe është finalizuar më 15 qershor 2013. Ky projekt është menaxhuar nga Fundacion Internacional y para Iberoamerica de Administracion y Politicas Publicas (FIIAPP).

Misioni EURALIUS IV pati filluar në 1 shtator 2014 dhe është finalizuar më 31 mars 2018. Ky projekt është menaxhuar nga një konsorcium i drejtuar nga Fondacioni Gjerman për Bashkëpunim Ligjor Ndërkombëtar (IRZ)[10], në bashkëpunim me Qendrën për Bashkëpunim Ligjor Ndërkombëtar (CICL)[11] dhe Agjencinë për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (aed)[12].

Misioni EURALIUS V ka vijuar menjëherë mbas finalizimit të misionit të mëparshëm dhe po implementohet nga i njëjti konsorcium me pjesëmarrjen e shtuar të Këshillit Suprem të Magjistraturës së Italisë (CSM)[13].

Misioni EURALIUS V[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Misioni aktual i projektit “Konsolidimi i Sistemit të Drejtësisë në Shqipëri” (EURALIUS), i financuar nga BE, njihet si EURALIUS V dhe do të vazhdojë deri në fillim të vitit 2021.

EURALIUS V është projektuar si një projekt i asistencës teknike të BE-së, që do të mbështesë dhe asistojë institucionet kryesore shqiptare të drejtësisë me qëllim përafrimin e performancës së tyre me standardet e BE-së. Objektivi kryesor i projektit EURALIUS IV është fuqizimi i pavarësisë, transparencës, efiçencës, përgjegjshmërisë dhe besimit publik në sistemin shqiptar të drejtësisë në pajtim me të drejtën dhe praktikat më të mira të BE-së.

Puna e EURALIUS V është e konsoliduar rreth një numri komponentësh kryesorë:[14]

Reforma në Drejtësi dhe Organizimi i Ministrisë së Drejtësisë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Qëllimi kryesor i këtij komponenti është të mbështesi autoritetet shqiptare për të hartuar dhe implementuar një strategji për sistemin e drejtësisë. Vizioni i tij ka të bëjë me garantimin e pavarësisë, transparencës dhe efiçencës. Për më tepër, ai synon fuqizimin e profesionalizmit dhe përgjegjshmërisë së shërbimeve të Ministrisë së Drejtësisë dhe autoriteteve të varura.

Këshilli i Lartë i Gjyqësorit (KLGj) dhe Gjykata e Lartë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Aktivitetet e parashikuara sipas këtij komponenti synojnë mbështetjen e Këshillit të Lartë të Gjyqësorit me qëllim që të garantojë që vendimet në lidhje me statusin dhe karrieren e gjyqtarëve të bazohen në kritere objektive dhe transparente në pajtim me standardet e BE-së. Mbështetja për Gjykatën e Lartë synon fuqizimin e pavarësisë efiçensës dhe efektivitetit të saj duke siguruar që gjykata të përmbushë detyrën e saj kushtetuese për të shërbyer si orientuese e të gjitha gjykatave të tjera shqiptare duke unifikuar praktikën gjyqësore.

Drejtësia Penale dhe Zyrat e Prokurorisë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Aktivitetet e parashikuara sipas këtij komponenti synojnë përshtatjen e kuadrit legjislativ në çështjet penale duke përfshirë bashkëpunimin ndërkombëtar, me standardet e BE-së dhe Këshillit të Evropës, si dhe të mbështesë reformën në kuadrin ligjor penal. Ata synojnë rritjen e efiçencës, pavarësisë dhe përgjegjshmërisë së shërbimit shqiptar të prokurorisë, përfshirë këtu përshtatjen me standartet më të mira europiane. Më tej, aktivitetet e këtij komponenti përfshijnë trajnime mbi ndryshimet e reja te Kodit të Procedurës Penale dhe komente për komentarin elektronik (e-commentary) mbi KPrP dhe Kodin për të Miturit.

Administrimi dhe efiçenca gjyqësore[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Fokusi në këtë komponent është tek përmirësimi i transparencës së funksionimit të gjykatave dhe rritja e efiçencës së stafit administrativ në sistemin e drejtësisë. Ai do të përqendrohet gjithashtu në përmirësimin e manaxhimit të çështjeve, kodeve proçedurale dhe në përdorimin e teknologjisë në nivel të gjerë vendi. Komponenti synon që me përmirësimin e teknologjisë, të shkurtojë gjatësinë e gjyqeve, të çështjeve të prapambetura, si dhe të përmirësojë dhënien e shërbimit për përdoruesit e drejtësisë.

Profesionet ligjore[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Synimi kryesor i aktiviteteve të parashikuara sipas këtij komponenti është fuqizimi i Dhomës Kombëtare të Avokatisë, Dhomës Kombëtare të Noterisë, Komisionit Shtetëror për Ndihmën Ligjore, veçanërisht duke përmirësuar kuadrin ligjor, duke dhënë mbështetje në lidhje me proçedimet disiplinore, kodet e etikës dhe programet e trajnimit për avokatët dhe noterët, si dhe nëpërmjet mbështetjes për institucionet e shoqërisë civile që ofrojnë ndihmë ligjore.

Manaxhim ndryshimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ky komponent fokusohet në mbështetjen e komisionit kompetent për të përgatitur dhe monitoruar themelimin e institucioneve të reja të krijuara nga reforma dhe për të lehtësuar ndryshimin e manaxhimit në institucionet me detyra të shtuara. Ai ka për qëllim të mbështesi krijimin e institucioneve dhe funksioneve të reja nga ana manaxheriale dhe organizative (si p.sh. mbështetje në përcaktimin e strukturës organizative, hartimin e proçeseve, manaxhim financiar, menaxhim të burimeve njerëzore, rritje kapacitetesh menaxhuese dhe të stafit).

Inspektorati i Lartë i Drejtësisë (ILD)[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Qëllimi kryesor i këtij aktiviteti është mbështetja e Inspektoratit të Lartë të Drejtësisë në ndërtimin e kapaciteteve të tij. Ky aktivitet merret me monitorimin dhe implementimin e ligjeve të reja si dhe kontribuon në hartimin e akteve nënligjore dhe proçedurave standarte operuese për inspektim dhe hetim të shkeljeve disiplinore dhe proçeseve disiplinore. Eksperti i përcaktuar monitoron dhe kontribuon në trajnime të specializuara për çështje disiplinore sipas legjislacionit të ri.

Organizimi dhe Manaxhimi i Gjykatave[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ky aktivitet është kryesisht i përfshirë në mbështetjen e gjykatave gjatë periudhës tranzitore përpara krijimit të Këshillit të Lartë Gjyqësor (KLGJ) dhe Këshillit të Lartë të Prokurorisë (KLP) duke përgatitur planin e punës për periudhën tranzitore. Më tej, ai është i fokusuar edhe në sigurimin e organizimit të gjykatave si dhe rolit të tyre sipas legjislacionit të ri përsa i përket çështjeve që kanë të bjënë me administrimin e gjykatave. Gjithashtu, fokusohet në implementimin praktik si dhe jep të dhëna për përpilimin e akteve nënligjore, rregulloreve dhe manualeve që nevojiten.

Këshilli i Lartë i Prokurorisë dhe Prokuroritë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Qëllimi kryesor i këtij aktiviteti është mbështetja e krijimit të institucionit të ri të Këshillit të Lartë të Prokurorisë si dhe në rritjen e specializuar e kapaciteteve të anëtarëve dhe stafit të Këshillit. Për më tepër, ky aktivitet përfshin monitorimin e implementimit të ligjeve të reja, monitorimin e transferimit të detyrave nga Prokurori i Përgjithshëm tek Këshilli, si dhe përpunimin e akteve nënligjore dhe proçedurave standarte operuese. Më tej, ai asiston në përpunimin e modeleve të reja për procedurat penale sipas ndryshimeve të reja të Kodit të Procedurës Penale.

Trajnimi gjyqësor[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Qëllimi i këtij aktiviteti është kryesisht mbështetja e Shkollës së Magjistraturës në trajnimin e kandidatëve për magjistratë, gjyqtarë, dhe në veçanti prokurorë mbi legjislacionin që ka të bëjë me reformën, gjithashtu edhe institucione të tjera trajnuese për avokatë dhe noterë. Për më tepër, ky aktivitet ka për qëllim realizimin e trajnimeve për asistentë ligjorë, kancelarë dhe nëpunës të tjerë gjyqësor, si dhe mbështet organet që kanë marrë përsipër përgjegjësi të reja për trajnimin e nëpunësve gjyqësor civil. 

Reforma në Drejtësi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

EURALIUS luajtur një rol të rëndësishëm në konsolidimin e sistemit të drejtësisë në Shqipëri, sidomos nëpërmjet kontributit të misioni EURALIUS IV në jetësimin e procesit të Reformës në Drejtësi. Gjatë reformës, ekspertët ndërkombëtarë dhe kombëtarë e EURALIUS kanë asistuar në procesin e hartimit të legjislacionit shqiptar, amendimin e ligjeve dhe po mbështesin krijimin dhe fuqizimin e instritucioneve shqiptare.

Pjesë e Reformës në Drejtësi ishte miratimi nga Kuvendi i ndryshimeve kushtetuese më 21 korrik 2016,[15] dhe i paketës me Ligjet Organike[16] ku spikat ligji për ri-vlerësimin e përkohshem të gjyqtarëve dhe prokurorëve të Republikës së Shqipërisë. [17]

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Burim i të dhënave[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ http://www.drejtesia.gov.al/
  2. ^ "Kopje e arkivuar". Arkivuar nga origjinali origjinali më 1 tetor 2016. Marrë më 28 shtator 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ http://www.klgj.al/
  4. ^ http://www.pp.gov.al/
  5. ^ https://www.parlament.al/
  6. ^ http://www.magjistratura.edu.al/
  7. ^ http://www.dhka.org.al/
  8. ^ http://www.notariati.al/
  9. ^ http://www.nchb.al/
  10. ^ http://www.irz.de/
  11. ^ http://www.cilc.nl/
  12. ^ http://www.aed.or.at/aedd/index.php
  13. ^ https://euralius.eu/index.php/en/about-us2/
  14. ^ "Kopje e arkivuar". Arkivuar nga origjinali origjinali më 24 shtator 2016. Marrë më 27 shtator 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  15. ^ http://www.euralius.eu/images/Justice-Reform/Amendamentet-kushtetuese-21-07-2016-AL.pdf[lidhje e vdekur]
  16. ^ http://www.reformanedrejtesi.al/aktivitet/kuvendi-i-shqiperise-miratoi-pese-projektligje-te-rendesishme-pjese-e-paketes-se-shtate-0
  17. ^ http://www.euralius.eu/images/Justice-Reform/Ligji-nr-84-date-30-08-2016-per-ri-vleresimin-e-perkohshem-te-gjyqtareve-dhe-prokuroreve-te-Republikes-se-Shqiperise.pdf[lidhje e vdekur]