Enrique Gorostieta

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Enrique Gorostieta

Enrique Gorostieta Velarde (1889 – 2 qershor 1929) ishte ushtarë meksikan i njohur për udhëheqjen e tij si gjeneral në Luftën Cristero.

Jeta[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Jeta e hershme e Gorostieta nuk është e dokumentuar mirë, por dihet që babai i tij, avokat dhe biznesmen, kishte lidhje personale me Victoriano Huerta, dhe se Enrique ishte inkurajuar nga nëna e tij për të marrë një karrierë ushtarake, dhe ai u regjistrua në kolegjin ushtarak në Chapultepec në vitin 1906. Pas diplomimit në maj 1911, në të njëjtin muaj Porfirio Díaz u tërhoq nga presidenca, Gorostieta - si protezë e Victoriano Huerta - shërbeu në fushata kundër Emiliano Zapata në shtator 1911 dhe kundër Pascual Orozco në prill-maj 1912.[1]

Gjatë revolucionit meksikan ai shërbeu në Ushtrinë Federale të diktatorit kundërrevolucionar Victoriano Huerta, duke qenë gjenerali më i ri i Huerta, dhe pas rënies së Huerta luftoi me Juan Andreu Almazán, por shpejt iku për në Kubë dhe më vonë Shtetet e Bashkuara. Pas kthimit të tij në Meksikë, ai punoi si prodhues i sapunit, por e gjeti punën e mërzitshme dhe kërkoi një kthim në aktivitetin ushtarak.[2]

Në vitin 1927, Lidhja Kombëtare për Mbrojtjen e Lirisë Fetare e zgjodhi atë për të udhëhequr Cristeros, një ushtri rebelësh katolikë që luftonin kundër forcave qeveritare të presidentit Plutarco Elías Calles.[3]

Motivimi i Gorostieta për të marrë komandën e rebelëve ishte jo vetëm paga e lartë që atij i'u ofrua (rreth 3000 pesos në muaj, ose dy herë rroga e një gjenerali të rregullt të ushtrisë), por edhe ambicia e tij politike. Edhe pse "Plan de Los Altos" i Gorostietas i vitit 1928 kërkoi ndryshime në nenin 27 të Kushtetutës së 1917 (të cilin Cristeros e shihte si kufizues të të drejtave të katolikëve) dhe - më e rëndësishmja për Gorostieta - të instalonte një regjim Gorostieta në vend. Filozofikisht, ai besonte në një rikthim në pikëpamjen e frymëzuar nga Kushtetuta e vitit 1857-frymëzuar nga Juarez mbi mosndërhyrjen dhe tolerancën për fenë, në vend se leximi i administratës së Calles për Kushtetutën e vitit 1917 si kërkesë e nënshtrimit të organizatave fetare ndaj shtetit. Megjithëse përçmoi hapur besimin fetar të vartësve të tij (disa prej oficerëve të tij ishin priftërinj), ai respektoi akumenin ushtarak të fermerëve Jalisco nën komandën e tij dhe besoi se ai mund t'i shndërronte ato në një forcë profesionale luftarake të barabartë me ushtrinë e rregullt.[4]

Rëndësia e tij si një udhëheqës Cristero ishte në sjelljen e disiplinës ushtarake në një kryengritje të paorganizuar. Atij i besohet që i shndërroi "ushtritë" e Cristeros në një Ushtri Cristero, e cila, për një kohë, po fitonte beteja në rajonin e kufizuar ku vepronte: Jalisco rurale, Michoacan, Colima dhe Zacatecas. Sidoqoftë, pa përkrahje nga kisha meksikane ose nga Vatikani dhe e shqyer nga përçarja e brendshme,[5] Cristeros ishin kryesisht të parëndësishëm si një forcë politike ose ushtarake pasi një zgjidhje e negociuar u përpunua midis Vatikanit dhe Meksikës shprehen mbi interpretimet e të drejtave të kishës sipas Kushtetutës.[6]

Vdekja[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Nëntëmbëdhjetë ditë para ndërprerjes së armiqësive, bazuar në një marrëveshje të punuar nga ambasadori amerikan Dwight Morrow midis Papës Piu XI dhe peshkopit meksikan Pascual Díaz y Barreto, ishte në fuqi, Gorostieta u vra pas një operacioni të inteligjencës së qeverisë meksikane (2 qershor 1929). Me lëvizjen duke u shembur shpejt, Gorostieta ishte duke u përpjekur të tërhiqej në Michoacán, ku shpresonte të rekrutonte ndjekës dhe të vazhdonte rebelimin. Një oficer federal, i cili kishte infiltruar në rrethin e brendshëm të Gorostieta, ia kaloi kalorësisë meksikane prezencën e gjeneralit në Atotonilco, Jalisco dhe u vra.[4]

Në kulturën popullore[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Gorostieta u portretizua nga Andy García në filmin 2012 For Greater Glory, gjithashtu i njohur si Cristiada, një dramë epike historike, ku interpretuan edhe Eva Longoria, Eduardo Verástegui and Peter O'Toole.[7]

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Grabman, Richard. Gorostieta and the Cristiada (Editorial Mazatlan, 2012) p 31.
  2. ^ Tuck, The Anti-Clerical Who Led a Catholic Rebellion
  3. ^ Werner, Michael S., Concise encyclopedia of Mexico p. 147, Taylor & Francis, 2001
  4. ^ a b Tuck
  5. ^ Meyer, 80-81, et. passum
  6. ^ Grabman, Richard. Gods, Gachupines and Gringos: A People's History of Mexico (Mazatlán, Sinaloa, Editorial Mazatlán, 2008) p. 342-43
  7. ^ Cristiada (2011) IMDB, Accessed October 8, 2010