Shko te përmbajtja

Grabosi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Grabosi (Shekulli IV pes.) i njohur edhe si Grabi II ose Grabosi II ishte një mbret ilir që mbretëroi mbi Ilirinë nga viti 358 deri në vitin 356 pes. dhe ishte i fuqishëm sidomos pas vdekjes së Bardhylit në vitin 358 pes.[1]

Grabosi i përkiste shtëpisë mbretërore të Grabëve, megjithëse ky fis mund të ishte përfshirë në kuadër të mbretërisë së Taulantëve në të cilën Grabosi u bë mbret. [2] [3] Shteti i Grabëve ishte një shtet i vogël i Ilirisë i vendosur në rajonin Mirdite pranë Liqenit të Shkodrës në veri të Shqipërisë moderne. Rajoni ishte i pasur me depozita bakri dhe hekuri dhe territori i tij ndodhej jashtë sferës së ndikimit të Filipit në zonën perëndimore të Liqenit.

Grabosi ishte njëri nga pasardhësit e mbretit të mëparshëm Grabusi, me të cilin Athina e Vjetër ishte bashkuar në një aleancë kur ishte aktive në rajonin e Epidamno në vitin 430 pes.

Grabosi u mund nga forcat e Filipi II në vitin 358/7 pes. ai kishte filluar të negocionte me Olintë, ndoshta duke ofruar për të rivendosur lidhjen me Gadishullin Halkidiki dhe me minierat e argjendit të Damastionit pranë Liqenit Lynchnitis objekt i aneksimit të fundit të Filipit II. Si rezultat Grabosi, lidhi aleancë me Halkidikën edhe pse ky traktat u anulua shpejt. Gjendja e papërfunduar e traktatit të aleancës midis të dyve u gjet në Olintë. Gjendja e papërfunduar e mbishkrimit dhe fakti që ishte hedhur në një lumë, sugjeron që traktati ndoshta nuk u ratifikua kurrë. Me sa duket, Olynthus duhej të gjente një aleancë më tërheqëse.[4]

Më vonë, në vitin 356 pes. Grabosi bëri një aleancë me Athinën, Mbretin paion, Lipeio dhe Mbreti e Trakisë Cetripori. Ky koalicion, me urdhër të athinasve, pati efektin e rezistencës ndaj fuqisë në rritje të Maqedonisë, të cilën athinasit e kishin frikë. Filipi i kapi armiqtë e tij në befasi: gjenerali i tij, Parmenioni, ishte në gjendje të vepronte në këtë koalicion para se të kishin një shans për të konverguar. Në verën e vitit 356 pes., Grabosi u mund nga Parmenioni në një betejë të madhe dhe u detyrua të bënte aleancë me Maqedoninë.[5] Kjo fitore izoloi shtetin e taulantëve dhe parthinëve, të cilët u bënë aleatë të Filipit II. Ai e miratoi përparimin e tij me ndërtimin e posteve të fortifikuara në Iliri.

Grabosi nuk u dëgjua më pas humbjes dhe sipas të gjitha gjasave atë e pasoi Pleurati.

  1. Harding, p. 93: "Grabos became the most powerful Illyrian king after the death of Bardylis in 358."
  2. Studies concerning Epirus and Macedonia before Alexander, Volume 2 of Collected Studies, Nicholas Geoffrey Lemprière Hammond, Hakkert, 1993, p. 106
  3. N. G. L. Hammond, The Macedonian State. 2004
  4. From the end of the Peloponnesian War to the battle of Ipsus by Phillip Harding
  5. The Cambridge ancient history: The fourth century B.C., Volume 6 of The Cambridge ancient history, Iorwerth Eiddon Stephen Edwards, ISBN 0-521-85073-8, ISBN 978-0-521-85073-5, Authors: D. M. Lewis, John Boardman, Cambridge University Press, 1994, ISBN 0-521-23348-8, ISBN 978-0-521-23348-4, p. 438
  • Harding, Philip. From the End of the Peloponnesian War to the Battle of Ipsus, 1985. ISBN 0-521-29949-7