Shko te përmbajtja

Hikaru Nakamura

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Hikaru Nakamura
Lindi
Christopher Hikaru Nakamura

9 dhjetor 1987 (38 vjeç)           
Hirakata, Japoni
ShtetësiaShtetet e Bashkuara
ShkollimiDickinson College
Profesioni
  • Shahist
  • Streamer
  • Autor
Vite aktiviteti1998–prezent
Bashkëshorti/jaAtousa Pourkashiyan (m. 2023)
Fëmijë1
Të afërmSunil Weeramantry (njerku)
Karriera e shahut Chess career
VendiShtetet e Bashkuara të Amerikës Shtetet e Bashkuara
TitulliMjeshtër i madh (2003)
Vlerësimi2810 (janar 2026)
Vlerësimi më i lartë2816 (tetor 2015)
Renditja më e lartëNr. 2 (tetor 2015)

Christopher Hikaru Nakamura[1] (lindi më 9 dhjetor 1987) është një mjeshtër i madh shahu amerikan, streamer, YouTuber, pesë herë Kampion Amerikan të Shahut dhe Kampion Botëror i Shahut të Rastësishëm Fisher 2022. Një gjeni i shahut, ai fitoi titullin e tij të mjeshtërit të madh në moshën 15-vjeçare, amerikani më i ri në atë kohë që e bëri këtë. Me një vlerësim maksimal prej 2816, Nakamura është lojtari i dhjetë më i vlerësuar në histori.

Nakamura ka përfaqësuar Shtetet e Bashkuara në shtatë Olimpiada të Shahut, duke siguruar një medalje të artë ekipore dhe dy medalje bronzi ekipore dhe mori pjesë në tre Turne të Kandidatëve, duke përfunduar i shtati në edicionin e vitit 2016, i katërti në edicionin e vitit 2022 dhe i dyti në edicionin e vitit 2024. Në maj 2014, kur FIDE filloi të publikonte vlerësimet zyrtare të shahut rapid dhe blitz, Nakamura u rendit në vendin e parë në botë në të dyja listat.[2]

Që nga viti 2018, Nakamura ka ndjekur një karrierë si krijues përmbajtjeje dhe më pas nënshkroi me një organizatë esports online TSM, duke u bashkuar më vonë me Misfits Gaming dhe më pas me Team Falcons. Me kanale të njohura në Twitch, Kick dhe YouTube, Nakamura është një nga transmetuesit më të njohur të shahut në botë dhe njihet gjerësisht si kontribuesi në rritjen e popullaritetit të shahut online.[3][4]

Nakamura lindi në Hirakata, Prefektura Osaka, Japoni, nga një nënë amerikane, Carolyn Merrow Nakamura, një muzikante e trajnuar në mënyrë klasike dhe ish mësuese e shkollës publike, dhe një baba japonez, Shuichi Nakamura.[5][6] Nakamura ka një vëlla më të madh, Asuka.[7] Kur ai ishte dy vjeç, familja e tij u shpërngul në Shtetet e Bashkuara dhe, një vit më vonë në 1990, prindërit e tij u divorcuan.[8] Ai u rrit në White Plains, Nju Jork. Ai filloi të luante shah në moshën shtatë vjeçare dhe u drejtua nga njerku i tij nga Sri Lanka, Mjeshtri i FIDE-s dhe autori i shahut Sunil Weeramantry.[9] Weeramantry filloi të stërvitte vëllezërit Nakamura pasi Asuka Nakamura fitoi Kampionatin Kombëtar të Kopshtit në 1992, gjë që e çoi atë në zhvillimin e një marrëdhënieje me nënën e tyre.[7]

Në moshën 10-vjeçare, ai u bë amerikani më i ri që mundi një Mjeshtër Ndërkombëtar kur mposhti Jay BoninMarshall Chess Club.[7][10] Gjithashtu në moshën 10-vjeçare, Nakamura u bë lojtari më i ri që arriti titullin e mjeshtrit të shahut nga Federata e Shahut e Shteteve të Bashkuara, duke thyer rekordin e vendosur më parë nga Vinay Bhat. (Rekordi i Nakamura qëndroi deri në vitin 2008 kur Nicholas Nip arriti titullin master në moshën 9 vjeç e 11 muaj.) Në 1999, Nakamura fitoi Laura Aspis Prize, që i jepet çdo vit lojtarit më të mirë të vlerësuar nga USCF nën moshën 13 vjeç. Në 2003, në moshën 15 vjeç e 79 ditë, Nakamura forcoi reputacionin e tij si një gjeniu i shahut, duke u bërë amerikani më i ri që fitoi titullin e mjeshtrit të madh në atë kohë, duke thyer rekordin e Bobby Fischer me tre muaj.[11][12]

Karriera e shahut

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në prill të vitit 2004, Nakamura përfundoi në vendin e katërt në grupin "B" në turneun CorusWijk aan Zee, Holandë.[13]

Nakamura u kualifikua për FIDE Kampionatin Botëror të Shahut 2004, luajti në Tripoli, Libi, dhe arriti në raundin e katërt, duke mposhtur mjeshtrat e mëdhenj Sergey Volkov, Aleksej Aleksandrov dhe Alexander Lastin përpara se të humbiste ndaj [Michael Adams]], i cili përfundimisht përfundoi në vendin e dytë.

Në qershor të vitit 2005, Nakamura u zgjodh si i 19-ti Frank Samford Chess Fellow, duke marrë një grant prej 32,000 dollarësh për të çuar më tej edukimin dhe konkurrencën e tij në shah.[14]

Nakamura fitoi Kampionatin Amerikan 2005 (të mbajtur në nëntor dhe dhjetor 2004), duke shënuar shtatë pikë të pamposhtura nga nëntë raunde për t'u barazuar me mjeshtrin e madh Alexander Stripunsky për vendin e parë. Nakamura mposhti Stripunskyn në ndeshjen e shpejtë playoff për të fituar titullin dhe për t'u bërë kampioni më i ri amerikan që nga Bobby Fischer.[15][16]

Pas kësaj fitoreje, Nakamura luajti një ndeshje sfiduese të quajtur "Duelo de Jóvenes Prodigios" në Meksikë kundër mjeshtrit të madh rus Sergey Karjakin dhe mposhti me 4½–1½.

Në nëntor dhe dhjetor 2005, Nakamura garoi në Kupën Botërore 2005Khanty-Mansiysk, Rusi, i renditur i 28-ti (nga 128 lojtarë), por nuk arriti të avanconte përtej raundit të parë. Ai humbi të dyja ndeshjet e tij ndaj mjeshtrit të madh indian Surya Ganguly.[17]

Nakamura është veçanërisht i aftë në shah rapid dhe blitz, një shumëllojshmëri kontrollesh kohore në të cilat lojtarët kanë më pak se një orë për të kryer të gjitha ose shumicën e lëvizjeve të tyre. Në gusht 2022, Nakamura u rendit nr. 1 si në listën e blitz të FIDE[18] dhe në listën rapid të FIDE.[19] Ai është gjithashtu i fortë në shah bullet, një kontroll i kohës që u jep lojtarëve nga një minutë secilit.[20]

Nakamura është mbiquajtur "The H Bomb" për shkak të stilit të tij shpërthyes të lojës.[21] Ndihmësi për një kohë të gjatë i Nakamura është Mjeshtri Kombëtar i USCF, Kris Littlejohn,[22] i cili punon me motorë shahu për të përgatitur linjat që Nakamura të luajë.[23]

Nakamura u martua me Atousa Pourkashiyan, një mjeshtre e madhe iraniane, në vitin 2023.[24] Në korrik 2025, ai njoftoi gjatë një prej transmetimeve të tij të shahut se ai dhe gruaja e tij prisnin fëmijën e tyre të parë.[25] Ata njoftuan lindjen e fëmijës së tyre në dhjetor 2025.

Çmimet dhe nominimet

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Nakamura fitoi çmimet chess.com 2022 të "Lojtarit të Vitit" dhe të "Performancës së Vitit në Turne" për fitoren e tij në Kampionatin Botëror të Shahut të Rastësishëm Fisher atë vit.[26]

Ceremonia Viti Kategoria Rezultati Ref.
The Streamer Awards 2021 Streamer më i Mirë i Shahut Kandidat/e [27]
2022 Kandidat/e [28]
  1. Anthony Levin (9 dhjetor 2022). "Hikaru Nakamura Files Motion To Dismiss Hans Niemann Lawsuit". chess.com (në anglisht).
  2. "FIDE Publishes Rapid and Blitz Rating Lists. Nakamura Heads Both". Chess-News (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 19 maj 2014. Marrë më 14 qershor 2014.
  3. Barton, Jamie. "'What has happened online actually dwarfs what Magnus has done': Grandmaster Hikaru Nakamura on chess' streaming revolution" (në anglisht). CNN. Arkivuar nga origjinali më 2 dhjetor 2024. Marrë më 1 dhjetor 2024.
  4. Brookwell, Ilya. "Chess is taking over the online video game world — and both are changing from this unlikely pairing" (në anglisht). Salon.com. Arkivuar nga origjinali më 2 dhjetor 2024. Marrë më 1 dhjetor 2024.
  5. Jeff Pearlman (2001-12-17). "Only 14, Hikaru Nakamura is the best young U.S. player - 12.17.01 - SI Vault" (në anglisht). Sportsillustrated.cnn.com. Arkivuar nga origjinali më 3 dhjetor 2013. Marrë më 2014-02-02.
  6. https://www.myheritage.dk/names/carolyn_nakamura Arkivuar 12 korrik 2018 tek Wayback Machine Stampa:Bare URL inline
  7. 1 2 3 West, Debra (1998-04-11). "Pawns With King-Size Dreams; Boy, 10, Is Youngest Master, Vaulting Past His Brother". The New York Times (në anglishte amerikane). ISSN 0362-4331. Arkivuar nga origjinali më 30 qershor 2020. Marrë më 2020-06-30.
  8. Kelsey Whipple (2011-07-21). "Hikaru Nakamura is the next Bobby Fischer - and the reason St. Louis is suddenly the epicenter of American chess - - News - St. Louis" (në anglisht). Riverfront Times. Arkivuar nga origjinali më 29 prill 2015. Marrë më 2014-02-02.
  9. Leland, John (2016-03-17). "The New York Gambit". The New York Times (në anglisht). ISSN 0362-4331. Arkivuar nga origjinali më 1 korrik 2020. Marrë më 2020-06-30.
  10. "Hikaru Nakamura vs. Jay R Bonin". Chessgames.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 3 shtator 2019. Marrë më 29 korrik 2020.
  11. Bishara, Motez (2015-08-24). "Checkmate! Forty Questions with Hikaru Nakamura". CNN (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 30 qershor 2020. Marrë më 2020-06-30.
  12. "Chess Champ Hikaru Nakamura: Next Bobby Fischer?". NPR.org (në anglisht). 2012-05-11. Arkivuar nga origjinali më 30 qershor 2020. Marrë më 2020-06-30.
  13. "Corus GM Group B April 2004 Netherlands" (në anglisht). FIDE. Arkivuar nga origjinali më 27 mars 2014. Marrë më 13 tetor 2011.
  14. The Web Novice. "2005 Samford Chess Fellow" (në anglisht). Chessdryad.com. Arkivuar nga origjinali më 3 nëntor 2011. Marrë më 14 nëntor 2011.
  15. E. "Doc" Smith (13 dhjetor 2004). "Nakamura Wins US Chess Championship". BeyondChron (në anglisht). Marrë më 24 qershor 2025.
  16. "2005 U.S. Chess Championship: Nakamura Wins!". The Chess Drum (në anglisht). 6 dhjetor 2004. Marrë më 24 qershor 2025.
  17. "World Chess Cup 2005 Results" (në anglisht). FIDE. Arkivuar nga origjinali më 14 gusht 2011. Marrë më 13 tetor 2011.
  18. "FIDE Online. FIDE Top players - Blitz Top 100 Players August 2022". FIDE (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 5 shtator 2023. Marrë më 5 shtator 2023.
  19. "FIDE Online. FIDE Top players - Rapid Top 100 Players August 2022". ratings.fide.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 31 tetor 2022. Marrë më 31 tetor 2022.
  20. Barden, Leonard (21 gusht 2020). "Chess: Carlsen fights back from brink to overcome Nakamura in 38-game epic". The Guardian (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 4 shtator 2020. Marrë më 20 shtator 2020.
  21. "'The H Bomb' explodes". www.telegraph.co.uk (në anglisht). 24 tetor 2007. Arkivuar nga origjinali më 12 janar 2022.
  22. "US Chess MSA - Member Details (General)". www.uschess.org (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 26 mars 2005. Marrë më 31 tetor 2022.
  23. McClain, Dylan Loeb (2011-02-05). "Chess: Hikaru Nakamura Wins Tata Steel Tournament". The New York Times (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 30 tetor 2017. Marrë më 2017-10-29.
  24. Svensen (TarjeiJS), Tarjei J. (2023-07-26). "Hikaru Nakamura Finds His Queen, Marries Atousa Pourkashiyan". Chess.com (në anglishte amerikane). Arkivuar nga origjinali më 7 gusht 2023. Marrë më 2023-08-06.
  25. Svensen (TarjeiJS), Tarjei J. (2025-07-12). "Hikaru Nakamura & Atousa Pourkashiyan Share Baby News During Stream". Chess.com (në anglishte amerikane). Marrë më 2023-07-12.
  26. Team (CHESScom), Chess com (2023-01-03). "2022 Chess.com Awards Winners". Chess.com (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-03-31.
  27. Miceli, Max (22 shkurt 2022). "All nominees for QTCinderella's Streamer Awards". Dot Esports (në anglisht). GAMURS Group. Arkivuar nga origjinali më 21 prill 2022. Marrë më 14 mars 2022.
  28. Snavely, Adam (2023-03-12). "Streamer Awards 2023: All results and winners for every category". Dot Esports (në anglishte amerikane). Arkivuar nga origjinali më 26 nëntor 2023. Marrë më 2024-02-23.

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]