Himni Rom

"Gelem, Gelem" është një këngë e kompozuar nga Žarko Jovanović, e përdorur shpesh si himn i popullit rom. Titulli është përshtatur në shumë vende nga romët vendas që të përputhet me ortografinë e tyre amtare dhe dialektin e folur të gjuhës rome. Disa nga titujt e shumtë të këngës përfshijnë

• "Đelem, Đelem" (ortografi kroate, serbe latine dhe boshnjake)
• "Djelem, Djelem" (ortografi gjermane dhe frënge)
• "Dzelem, Dzelem"
• "Dželem, Dželem" (ortografi alternative kroate, serbe latine dhe boshnjake)
• "Gyelem, Gyelem" (ortografi hungareze)
• "Jelem, Jelem"
• "Opré Roma"
• "Romale Shavale"
• "Ѓелем, Ѓелем" (drejtshkrimi i maqedonishtes)
• "Джелем, џелем" (ortografi ruse, ukrainase dhe bullgare)
• "Ђелем, Ђелем" (ortografia cirilike serbe dhe boshnjake)
• "Џелем, Џелем" (ortografi alternative cirilike serbe dhe boshnjake)

Në një intervistë me gazetarin Mike Kalezić, Jovanović e ka titulluar këngën "Opre Roma".

Pasi përjetoi drejtpërdrejt burgosjen e romëve gjatë Porajmos (Holokaustit Rom të Luftës së Dytë Botërore), Jovanović kompozoi tekstin e "Gelem, Gelem" dhe i vendosi ato në një melodi tradicionale në vitin 1949. Në vitin 1971, kënga u adoptua për herë të parë nga delegatët e Kongresit të parë Botëror të Romëve.

Teksti i këngës

E tsarentsa, bahtale Rromentsa

Original

Gelem, gelem, lungone dromensa
Maladilem bakhtale Romensa
A Romale, katar tumen aven,
E tsarentsa bahtale dromensa?

A Romale, A Chavale

Sas vi man yekh bari familiya,
Mudardas la e Kali Legiya
Aven mansa sa lumnyake Roma,
Kai putardile e Romane droma
Ake vriama, usti Rom akana,
Amen khutasa misto kai kerasa

A Romale, A Chavale

Puter Devla le parne vudara
Te shai dikhav kai si me manusha
Pale ka zhav lungone dromendar
Thai ka phirav bakhtale Romensa

A Romalen, A chavalen

Opre Rroma, si bakht akana
Aven mansa sa lumnyake Roma
O kalo mui thai e kale yakha
Kamav len sar e kale drakha

A Romalen, A chavalen.

Translation

I went, I went on long roads
I met happy Roma
O Roma, where do you come from,
With tents happy on the road?

O Roma, O Romani youths!

I once had a great family,
The Black Legion murdered them
Come with me, Roma from all the world
For the Roma, roads have opened
Now is the time, rise up Roma now,
We will rise high if we act

O Roma, O Romani youths!

Open, God, White doors
So I can see where are my people.
Come back to tour the roads
And walk with happy Roma

O Roma, O Romani youths!

Up, Romani people! Now is the time
Come with me, Roma from all the world
Dark face and dark eyes,
I want them like dark grapes

O Roma, O Romani youths!

Tekste alternative

Ka shumë versione të tekstit të këngës "Gelem, Gelem", veçanërisht ato të përkthyera nga Ronald Lee.

Në vitin 2004, grupi Vaya Con Dios publikoi një interpretim me tekst në frëngjisht nga këngëtarja e tyre Dani Klein, me titullin e ngjashëm "Je l'aime, Je l'aime".

Referime

• Patrin Web Journal - Gelem, Gelem: Himni i Romës

Shiko gjithashtu

• Nacionalizmi rom

Linqe te jashtme

• Projekti i historisë gojore të romëve të Kosovës - Kultura rome: Muzikë