Khosrov II

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Khosrow II
𐭧𐭥𐭮𐭫𐭥𐭣𐭩
Mbreti i Mbretërve të iranianëve dhe jo-iranianëve
Aparvēz
KhosrauIIGoldCoinCroppedHistoryofIran.jpg
Dinar ari i Khosrow II, i prerë në 611
Shahanshahu i Perandorisë Sasaniane
Mbretërimi590
ParaardhësHormizd IV
PasardhësBahram Chobin
Mbretërimi591 – 25 shkurt 628
ParaardhësBahram Chobin
PasardhësKavad II
ConsortMaria
Gordiya
Shirin
FëmijëShih më poshtë
ShtëpiaShtëpia e Sasanit
BabaHormizd IV
NënaFisnike pa emër Ispahbudhan
LindiRreth 570
Vdiq28 shkurt 628 (57–58 vjet)
Ctesiphon
ReligjioniZoroastrianizmi

Khosrow II (shkruar Chosroes II në burimet klasike; persishtja e mesme: 𐭧𐭥𐭮𐭫𐭥𐭣𐭩, romanizuar: Husrō), i njohur gjithashtu si Khosrow Parviz (persishtja e re: خسرو پرویز, "Khosrow Fitimtari"), konsiderohet të jetë mbreti (shah) i fundit i madh Sasanian i Iranit, duke sunduar nga viti 590 deri në vitin 628, me një ndërprerje prej një viti.

Khosrow II ishte djali i Hormizd IV (mbretëroi 579–590), dhe nipi i Khosrow I (mbretëroi 531–579). Ai ishte mbreti i fundit i Iranit që pati një mbretërim të gjatë përpara pushtimit mysliman të Iranit, i cili filloi pesë vjet pas ekzekutimit të tij. Ai humbi fronin e tij, më pas e mori atë me ndihmën e perandorit bizantin Maurice dhe, një dekadë më vonë, vazhdoi të imitonte bëmat e Achaemenid, duke pushtuar provincat e pasura romakeLindjes së Mesme; Pjesa më e madhe e mbretërimit të tij kaloi në luftëra me Perandorinë Bizantine dhe duke luftuar kundër uzurpatorëve si Bahram Chobin dhe Vistahm.

Pasi bizantinët vranë Maurice, Khosrow II filloi një luftë në vitin 602 kundër bizantinëve. Forcat e Khosrow II pushtuan një pjesë të madhe të territoreve të Perandorisë Bizantine, duke i dhënë mbretit epitetin "Fitimtari". Rrethimi i kryeqytetit bizantin të Kostandinopojës në vitin 626 ishte i pasuksesshëm dhe Herakliu, tani aleat me turqit, filloi një kundërsulm të rrezikshëm por të suksesshëm thellë në zemër të Persisë. I mbështetur nga familjet feudale të perandorisë, djali i burgosur i Khosrow II, Sheroe (Kavad II) burgosi ​​dhe vrau Khosrow II. Kjo çoi në një luftë civile dhe interregnum në perandori dhe në përmbysjen e të gjitha përfitimeve sasaniane në luftën kundër bizantinëve.

Në veprat e letërsisë persiane si Shahnameja e Firdeusiut dhe Khosrow dhe Shirin, një romancë e famshme tragjike nga Nizami Ganjavi (1141–1209), një version imagjinar shumë i përpunuar i jetës së Khosrow-it e bëri atë një nga heronjtë më të mëdhenj të kulturës, po aq sa dashnor si mbret. Khosrow dhe Shirin tregon historinë e dashurisë së tij për princeshën Aramee/Romake Shirin, e cila bëhet mbretëresha e tij pas një miqësie të gjatë të mbushur me fatkeqësi dhe vështirësi.