Jump to content

Nakba

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Nakba (arabisht: النكبة, romanizuar: an-Nakbah, fjalë për fjalë '"katastrofa" ose "kataklizma"'),[1] gjithashtu i njohur si Katastrofa Palestineze, ishte shkatërrimi i shoqërisë dhe atdheut palestinez në vitin 1948, dhe zhvendosja e përhershme e shumicës së arabëve palestinezë.[2][3] Termi përdoret për të përshkruar ngjarjet e vitit 1948 dhe pushtimin e vazhdueshëm të palestinezëve në territoret palestineze (Bregu Perëndimor i pushtuar dhe Rripi i Gazës), si dhe përndjekja dhe zhvendosja e tyre në territoret palestineze dhe në kampet e refugjatëve palestinezë në të gjithë rajonin.[4][5][6][7][8]

Ngjarjet themelore të Nakba u zhvilluan gjatë dhe menjëherë pas luftës së Palestinës të vitit 1948, duke përfshirë 78% të Palestinës së Detyrueshme që u shpall si Izrael, dëbimin dhe arratisjen e 700,000 palestinezëve, shpopullimin dhe shkatërrimin e lidhur me atë të mbi 500 fshatrave palestineze nga milicitë sioniste dhe fshirja e mëvonshme gjeografike, mohimi i të drejtës palestineze të kthimit, krijimi i refugjatëve palestinezë të përhershëm dhe "shpërbërja e shoqërisë palestineze".[9][10][11][12] Dëbimi i palestinezëve që atëherë është përshkruar nga disa historianë si spastrim etnik.[13][14][15]

Në vitin 1998, Jaser Arafat propozoi që palestinezët të shënonin 50-vjetorin e Nakba-s duke shpallur 15 majin, një ditë pas pavarësisë izraelite në 1948, si Dita e Nakbes, duke zyrtarizuar një datë që ishte përdorur jozyrtarisht që në vitin 1949.[16][17]

Nakba ndikoi shumë në kulturën palestineze dhe është një simbol themelor i identitetit palestinez, së bashku me "Handala", keffiyeh dhe çelësin simbolik. Libra, këngë dhe poema të panumërta janë shkruar për Nakben.[18] Poeti palestinez Mahmoud Darwish e përshkroi Nakben si "një dhuratë e zgjeruar që premton të vazhdojë në të ardhmen".[19][20]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Honaida Ghanim (2009). "Poetics of Disaster: Nationalism, gender, and social change among Palestinian poets in Israel after Nakba". International Journal of Politics, Culture, and Society (në anglisht). Vëll. 22. fq. 23–39. JSTOR 40608203.
  2. ^ Webman 2009, p. 29
  3. ^ Sa'di 2002, p. 175
  4. ^ Hanan Ashrawi, Address by Ms. Hanan Ashrawi Arkivuar 4 mars 2021 tek Wayback Machine, Durban (South Africa), 28 August 2001. World Conference Against Racism, Racial Discrimination, Xenophobia, and Related Intolerances: "a nation in captivity held hostage to an ongoing Nakba, as the most intricate and pervasive expression of persistent colonialism, "apartheid, racism, and victimization" (original emphasis).
  5. ^ Saeb Erekat, 15 May 2016, Haaretz, Israel Must Recognize Its Responsibility for the Nakba, the Palestinian Tragedy Arkivuar 26 shkurt 2021 tek Wayback Machine, "The two-part makeup of the Nakba was borne through the destruction of Palestine and the construction of Israel. It encompasses around 350,000 internally displaced Palestinian citizens of Israel. It is seen through a racist legislative framework which legitimized the theft of Palestinian refugee land as enumerated in the Absentee Property Law... For Palestinians worldwide, the Nakba was not merely a day in history 68 years ago, but an entire system of daily forced subjugation and dispossession culminating in today’s Apartheid regime."
  6. ^ Sa'di & Abu-Lughod 2007, p. 10
  7. ^ Manna' 2013, p. 87
  8. ^ Bashir & Goldberg 2018, f. 33, footnote 4: "In Palestinian writings the signifier “Nakba" came to designate two central meanings, which will be used in this volume interchangeably: (1) the 1948 disaster and (2) the ongoing occupation and colonization of Palestine that reached its peak in the catastrophe of 1948"
  9. ^ Masalha 2012, f. 3.
  10. ^ Dajani 2005, f. 42: "The nakba is the experience that has perhaps most defined Palestinian history. For the Palestinian, it is not merely a political event — the establishment of the state of Israel on 78 percent of the territory of the Palestine Mandate, or even, primarily a humanitarian one — the creation of the modern world's most enduring refugee problem. The nakba is of existential significance to Palestinians, representing both the shattering of the Palestinian community in Palestine and the consolidation of a shared national consciousness."
  11. ^ Sa'di & Abu-Lughod 2007, f. 3: "For Palestinians, the 1948 War led indeed to a "catastrophe." A society disintegrated, a people dispersed, and a complex and historically changing but taken for granted communal life was ended violently. The Nakba has thus become, both in Palestinian memory and history, the demarcation line between two qualitatively opposing periods. After 1948, the lives of the Palestinians at the individual, community, and national level were dramatically and irreversibly changed."
  12. ^ Khalidi, Rashid I. (1992). "Observations on the Right of Return". Journal of Palestine Studies (në anglisht). 21 (2): 29–40. doi:10.2307/2537217. JSTOR 2537217. Only by understanding the centrality of the catastrophe of politicide and expulsion that befell the Palestinian people – al-nakba in Arabic – is it possible to understand the Palestinians' sense of the right of return
  13. ^ Ian Black (26 nëntor 2010). "Memories and maps keep alive Palestinian hopes of return". The Guardian (në anglisht).
  14. ^ Ilan Pappé, 2006
  15. ^ Shavit, Ari. "Survival of the Fittest? An Interview with Benny Morris" Arkivuar 5 shtator 2021 tek Wayback Machine. Logos. Winter 2004
  16. ^ Schmemann, Serge (15 maj 1998). "MIDEAST TURMOIL: THE OVERVIEW; 9 Palestinians Die in Protests Marking Israel's Anniversary". The New York Times (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 5 mars 2022. Marrë më 7 prill 2021. We are not asking for a lot. We are not asking for the moon. We are asking to close the chapter of nakba once and for all, for the refugees to return and to build an independent Palestinian state on our land, our land, our land, just like other peoples. We want to celebrate in our capital, holy Jerusalem, holy Jerusalem, holy Jerusalem.
  17. ^ Gladstone, Rick (15 maj 2021). "An annual day of Palestinian grievance comes amid the upheaval". The New York Times (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 15 maj 2021. Marrë më 15 maj 2021.
  18. ^ Masalha 2012, f. 11.
  19. ^ Darwish 2001.
  20. ^ Williams 2009, f. 89.

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]