Pushtimi Irakian i Kuvajtit
Pushtimi Irakian i Kuvajtit filloi më 2 gusht 1990 dhe shënoi fillimin e Luftës së Gjirit. Pas mposhtjes së shtetit të Kuvajtit më 4 gusht 1990, Iraku vazhdoi të pushtojë ushtarakisht vendin për 7 muajt e ardhshëm.[1] Pushtimi u dënua ndërkombëtarisht dhe Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara (KSKB) miratoi rezoluta të shumta që i kërkonin Irakut të tërhiqej nga territori i Kuvajtit. Ushtria irakiane, megjithatë, vazhdoi të pushtonte Kuvajtin dhe kundërshtoi të gjitha urdhrat e KS të OKB-së. Pasi themeloi fillimisht "Republikën e Kuvajtit" si një shtet kukull, Iraku aneksoi të gjithë vendin më 28 gusht 1990; Kuvajti verior u bë distrikti Saddamiyat al-Mitla' dhe u bashkua në Guvernatorin ekzistues të Basrës, ndërsa Kuvajti jugor u skalit si Guvernatori krejtësisht i ri i Kuvajtit.[2] Deri në nëntor 1990, miratimi i Rezolutës 678 të KS të OKB-së i dha zyrtarisht Irakut një ultimatum për t'u tërhequr pa kushte deri më 15 janar 1991 ose përndryshe të hiqej me "të gjitha mjetet e nevojshme" nga territori i Kuvajtit. Në pritje të një lufte me Irakun, KS i OKB-së autorizoi asamblenë e një koalicioni ushtarak të udhëhequr nga Amerika.
Pasi Iraku nuk arriti të përmbushte afatin e KS të OKB-së, koalicioni ndoqi direktivën për të dëbuar me forcë trupat irakiane nga Kuvajti duke filluar fushatën e bombardimeve ajrore të Luftës së Gjirit më 17 janar 1991. Ndërsa fushata e bombardimeve vazhdoi gjatë muajit të ardhshëm, Iraku qëlloi me raketa Izraelin; qeveria irakiane kishte shpresuar se një hakmarrje izraelite do t'i shtynte shtetet me shumicë myslimane të koalicionit të anulonin mbështetjen e tyre për fushatën kundër Irakut. Megjithatë, asnjë hakmarrje e tillë nuk ndodhi dhe koalicioni filloi një pushtim tokësor të Kuvajtit të pushtuar nga Iraku dhe pjesëve të Irakut më 23 shkurt 1991. Ndërsa trupat irakiane u tërhoqën nga Kuvajti, ata i vunë zjarrin mbi 700 puseve të naftës kuvajtiane, por kjo strategji ishte përfundimisht i pasuksesshëm në pengimin e përparimit të koalicionit. Deri më 28 shkurt 1991, ushtria irakiane ishte shkatërruar dhe pavarësia e Kuvajtit u rivendos.
Megjithëse qëllimi i vërtetë pas vendimit të Irakut për të sulmuar Kuvajtin është i diskutueshëm, janë bërë një sërë spekulimesh. Një motiv i mundshëm kishte të bënte me paaftësinë e Irakut për të shlyer 14 miliardë dollarët që kishte marrë hua nga Kuvajti gjatë Luftës Iran-Irak. Përkrahësit e kësaj teorie vënë në dukje rritjen e Kuvajtit në prodhimin e naftës, që i mbajti të ardhurat e Irakut të ulëta; Nivelet e prodhimit të naftës në Kuvajt ishin mbi kuotën e detyrueshme që ishte specifikuar nga Organizata e Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC), e cila si pasojë i kishte kërkuar vendit të moderonte prodhimin mes një rënie të mprehtë të çmimeve globale të naftës. Iraku e interpretoi refuzimin e qeverisë së Kuvajtit për të ulur prodhimin e naftës si një akt agresioni kundër ekonomisë irakiane. Në fillim të vitit 1990, Iraku akuzoi Kuvajtin për shpime të pjerrëta për të vjedhur naftën irakiane përtej kufirit Irak-Kuvajt, megjithëse disa burime irakiane treguan se Sadam Husseini kishte marrë tashmë vendimin për të sulmuar Kuvajtin disa muaj përpara pushtimit aktual.[3] Në dy ditët pas fillimit të pushtimit, shumica e trupave kuvajtiane u pushtuan nga irakianët dhe shumica e zyrtarëve kuvajtianë ishin tërhequr në Arabinë Saudite dhe Bahrein.
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Thirty years on, Iraq's invasion of Kuwait still haunts region". 1 gusht 2020.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ Fineman, Mark (29 gusht 1990). "Iraq Remaps Kuwait as Province 19". Los Angeles Times (në anglishte amerikane). Arkivuar nga origjinali më 23 janar 2021. Marrë më 23 janar 2021.
- ↑ Gause, F. Gregory III (2005). "The International Politics of the Gulf". përmbledhur nga Louise Fawcett (red.). International Relations of the Middle East. Oxford: The University Press. fq. 263–274. ISBN 0-19-926963-7.
{{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!)