Sateliti Janus

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search


Janus është një satelit i brendshëm i Saturnit. Ai gjithashtu njihet si Saturn X (nga gjuha romake X=10). Emrin e ka marrur nga Janusi zoti i fillimeve nga mitologjia romake

Zbulimi dhe orbita[redakto | redakto tekstin burimor]

Janusi zë të njëjtën orbit si hëna Epitheus. Kjo shkaktoi konfuzion për astronom të cilët supozojnin se ishte vetëm një trup në atë orbitë dhe për një kohë të gjatë nuk e kuptuan se çfarë po ndodhte. Eventualisht ata e kuptuan se po shikonin 2 planete jo 1.
Zbulimi i Janus i atribuohet vëzhguesit të tij të parë: Audouin Dollfus më 15 dhjetor 1966.
Objektit të ri i dha një emërtim të përkohshëm  S/1966 S 2. Më parë, Jean Texereau fotografoi Janusin më 29 tetor 1966, pa e kuptuar. Më 18 dhjetor, Richars Walker, bëri një vëzhgim të ngjajshëm që tani njihet si zbulimi i Epimetheus.

Pas dymbëdhjetë vitesh, në tetor të vitit 1987, Stephen M. Larson dhe John ë. Fountaiun kuptuan se vëzhgimet e vitit 1966 ishin bërë në dy objekte të ndryshëme
(Janus and Epimetheus) që kishin orbita të ngjajshme.  Voyager 1 e konfirmoi këtë në 1980.

Janusin e vërejtën edhe më vonë, duke i dhënë gjithmonë përcaktime të ndryshme; U vëzhgua nga Pioneer 11, kur kaloi afer Saturnit, me 1 shtator 1979: ku tre detektorë vërejtën “hijen” e tij (S/1979 S 2). U vërejt edhe nga Dan Pascu me 19 shkurt 1980 (S/1980 S 1), e pastaj nga John W. Fountain, Stephen M. Larson, Harold J. Reitsema and Bradford A. Smith me 23 shkurt, (S/1980 S 2.[11])
Të gjithë kta njerëz ndajnë titullin ‘zbulues të Janusit’.

Emri[redakto | redakto tekstin burimor]

Janusi u emërtua sipas Janusit, perëndisë romake me dy fytyra. Edhe pse emri u propozua menjëherë pas zbulimit më 1966, nuk u zyrtarizua deri më 1983, kur edhe Epimetheus u emërtua.
Sipas OED (Oxford English Dictionary), njihet edhe si Janian.

Karakteristikat fizike[redakto | redakto tekstin burimor]

Janusi përbëhet nga disa gropa më të mëdha se 30 km por jo shume te gjëra. Sipërfaqja Janiane duket se është më e vjetër se ajo e Prometheusit po më e re se e Pandorës. Nga dendësia e tij shumë e vogël dhe albedo e lartë, duket se Janusi është i brishtë edhe i akullt rubble pile.Hëna është gjithashtu jo sferike.

Foto[redakto | redakto tekstin burimor]

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

Faqe shtesë[redakto | redakto tekstin burimor]